Yousuf Karsh, İkinci Dünya Savaşı’nın ruhunu tek bir kareye sığdıran Winston Churchill fotoğrafıyla ünlendi. Bundan sonra Einstein, Hemingway, Audrey Hepburn, Kraliçe II. Elizabeth, Picasso, Rahibe Teresa ve daha birçok isim onun objektifinin karşısına geçti. Karsh, hayatı boyunca 20 binden fazla insanın portresini çekti. O yalnızca insanları fotoğraflamıyor, tarihin onları nasıl hatırlayacağını da belirliyordu.

Yazı: Vartan Estukyan

Yousuf Karsh, 23 Aralık 1908’de, Osmanlı İmparatorluğu’na bağlı Mardin’de, Ermeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Daha çocukluğunu yaşamadan, çökmekte olan bir imparatorluğun ve yaklaşan büyük felaketin gölgesinde büyüdü. Henüz 14 yaşındayken ailesi, yaşananlar nedeniyle Suriye’ye göç etmek zorunda kaldı. Bu zorunlu göç, Karsh’ın hayatında silinmeyen bir iz bıraktı.

Karsh, 1924’te genç yaşta Kanada’ya giden bir gemiye bindi. Hiç tanımadığı bu ülke, onun için yeni bir hayatın başlangıcı oldu. Quebec’in Sherbrooke kentinde, fotoğrafçı dayısı George Nakash’ın yanında yaşamaya başladı. Burada yalnızca fotoğraf çekmeyi değil, ışıkla insan ruhu arasındaki ilişkiyi de öğrenmeye başladı.

Bir süre sonra Boston’a taşındı ve Amerikalı Ermeni fotoğrafçı John H. Garo’nun yanında eğitim aldı. Garo, ona fotoğrafçılığın yalnızca bir yüzü değil, o yüzün arkasındaki varlığı da yakalamak olduğunu öğretti. Karsh’ın portrelerinde hissedilen sabır ve derinlik, büyük ölçüde bu yılların ürünüydü.

Kanada’ya döndüğünde Ottawa’da küçük bir stüdyo açtı. Zamanla bu stüdyo, politikacıların, sanatçıların ve dünyanın dört bir yanından gelen önemli isimlerin uğrak noktası hâline geldi. 1941 yılında ise Karsh, hayatını değiştiren o fotoğrafı çekti.

Churchill’in portresi

Winston Churchill, Kanada Parlamentosu’ndaki konuşmasının ardından Karsh’a kısa bir süre ayırmıştı. Zamanının kısıtlı olduğunu bilen Karsh, fotoğrafı çekmeden hemen önce Churchill’in ağzındaki puroyu aldı. O anda ortaya çıkan öfkeli ve meydan okuyan bakış, İkinci Dünya Savaşı’nın ruhunu tek bir kareye sığdırdı. Fotoğraf dünya çapında yankı buldu, Life dergisine kapak oldu ve Yousuf Karsh’ı bir gecede ünlü yaptı.

YAZININ DEVAMI