<img src="https://images.aposto.com/2026/0/5/1769786323635.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İstanbul’dan Atina’ya bir aile panoraması: Petros Markarian nasıl Petros Markaris oldu?</h1>Polisiye romanları ve Komiser Kostas Haritos karakteriyle tanınan Markaris, çağdaş Yunan edebiyatının en önemli yazarlarından biri kabul ediliyor. Aralık'ta Yunanistan Sineması Günleri için İstanbul’a gelen Petros Markaris’in ağzından, ailesinin büyükbabasından bugüne uzanan hikayesini ve bu hikayenin kalemine yansımasını dinledik.Yazı: Vartan EstukyanYunanistan’dan EMEIS Kültür Kolektifi ile Türkiye’den istos film ve istos yayın ortaklığında Aralık ayında dördüncüsü düzenlenen Yunanistan Sineması Günleri, İstanbul’a yalnızca nitelikli filmler değil, aynı zamanda yaşayan bir bellek de taşıdı. Festival vesilesiyle İstanbul’da biraraya geldiğim isim, sadece polisiye edebiyatın usta bir kalemi değil; aynı zamanda bu şehrin çoksesliliğinin vücut bulmuş hâli olan&nbsp;Petros Markaris idi.Yunanca edebiyatın en önemli çağdaş yazarlarından biri olan Markaris, özellikle polisiye romanlarıyla tanınıyor. İstanbul’da doğup büyüdü, ardından Atina’ya yerleşti; Bertolt Brecht’in ekibinde dramaturg olarak çalıştı, Theo Angelopoulos’un filmlerine senaryolar yazdı.&nbsp;Komiser Kostas Haritos’un başrolde olduğu polisiye romanlarıyla geniş bir okur kitlesine ulaştı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Özellikle Gece Bülteni ile Yunanistan’daki ekonomik krizi odağına alan&nbsp;Borçlar Krizi Üçlemesi (Kefaret, Tasfiye, Faiz) büyük yankı uyandırdı. Markaris, edebiyata ve kültürlerarası diyaloğa katkılarından ötürü Goethe Madalyası ve Pepe Carvalho Ödülü gibi prestijli ödüllere layık görüldü.</li></ul>Yazarla ilk kez birkaç yıl önce, istos’un o dönemki kafesinde tanışmış, uzun bir sohbet etmiştik. O gün anlattığı aile hikayesi zihnimin bir köşesinde yıllarca kaldı. Seneler sonra, Beyoğlu’nun kendine has hengamesinde yeniden buluştuğumuzda sohbet, bir öncekinin aksine edebiyat ya da sinemayla ilgili değildi. Bu kez konu, kendi deyimiyle "hayatının haritası" olan aile hikayesiydi. <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#e06535" color="#000000" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#e06535 !important;color:#090909 !important" href="https://aposto.com/s/istanbuldan-atinaya-bir-aile-panoramasi-petros-markarian-nasil?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(224, 101, 53) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Duende

<img src="https://images.aposto.com/2025/11/5/1766745250109.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.54" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tarihi fotoğraflarıyla mühürleyen isim: Doğumunun 117. yılında Yousuf Kars</h1>Yousuf Karsh, İkinci Dünya Savaşı’nın ruhunu tek bir kareye sığdıran Winston Churchill fotoğrafıyla ünlendi. Bundan sonra Einstein, Hemingway, Audrey Hepburn, Kraliçe II. Elizabeth, Picasso, Rahibe Teresa ve daha birçok isim onun objektifinin karşısına geçti. Karsh, hayatı boyunca 20 binden fazla insanın portresini çekti. O yalnızca insanları fotoğraflamıyor, tarihin onları nasıl hatırlayacağını da belirliyordu.Yazı: Vartan EstukyanYousuf Karsh, 23 Aralık 1908’de, Osmanlı İmparatorluğu’na bağlı Mardin’de, Ermeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Daha çocukluğunu yaşamadan, çökmekte olan bir imparatorluğun ve yaklaşan büyük felaketin gölgesinde büyüdü. Henüz 14 yaşındayken ailesi, yaşananlar nedeniyle Suriye’ye göç etmek zorunda kaldı. Bu zorunlu göç, Karsh’ın hayatında silinmeyen bir iz bıraktı.Karsh, 1924’te genç yaşta&nbsp;Kanada’ya giden bir gemiye&nbsp;bindi. Hiç tanımadığı bu ülke, onun için yeni bir hayatın başlangıcı oldu. Quebec’in Sherbrooke kentinde, fotoğrafçı dayısı George Nakash’ın yanında yaşamaya başladı. Burada yalnızca fotoğraf çekmeyi değil, ışıkla insan ruhu arasındaki ilişkiyi de öğrenmeye başladı.Bir süre sonra Boston’a taşındı ve Amerikalı Ermeni fotoğrafçı&nbsp;John H. Garo’nun yanında eğitim aldı. Garo, ona fotoğrafçılığın yalnızca bir yüzü değil, o yüzün arkasındaki varlığı da yakalamak olduğunu öğretti. Karsh’ın portrelerinde hissedilen sabır ve derinlik, büyük ölçüde bu yılların ürünüydü.Kanada’ya döndüğünde&nbsp;Ottawa’da küçük bir stüdyo açtı. Zamanla bu stüdyo, politikacıların, sanatçıların ve dünyanın dört bir yanından gelen önemli isimlerin uğrak noktası hâline geldi. 1941 yılında ise Karsh, hayatını değiştiren o fotoğrafı çekti.<img src="https://images.aposto.com/2025/11/5/1766745329732.jpeg" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable" style="border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 550px;" ratio="0.80"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Churchill’in portresi</h2>Winston Churchill, Kanada Parlamentosu’ndaki konuşmasının ardından Karsh’a kısa bir süre ayırmıştı. Zamanının kısıtlı olduğunu bilen Karsh, fotoğrafı çekmeden hemen önce Churchill’in ağzındaki puroyu aldı. O anda ortaya çıkan öfkeli ve meydan okuyan bakış, İkinci Dünya Savaşı’nın ruhunu tek bir kareye sığdırdı. Fotoğraf dünya çapında yankı buldu, Life dergisine kapak oldu ve Yousuf Karsh’ı bir gecede ünlü yaptı. <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#e06535" color="#000000" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#e06535 !important;color:#090909 !important" href="https://aposto.com/s/tarihi-fotograflariyla-muhurleyen-isim-dogumunun-117-yilinda?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(224, 101, 53) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

<img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757073437115.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.54" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Misak Manuşyan'ı hatırlamak: Barış için savaşın belleğini korumak üzerine</h1>Nazi işgaline karşı direniş örgütleyen, yakalanarak 22 yoldaşıyla birlikte Paris’te kurşuna dizilen Misak Manuşyan, 119 yıl önce bugün, bir 1 Eylül'de doğmuştu. Doğum gününün, onu ölüme götüren yolun başlangıcı olan 2. Dünya Savaşı'nın başladığı güne denk gelmesi ise herhalde kaderin bir cilvesiydi. Fransa'da Panthéon’a gömülen ilk "yabancı"nın ardından barış için savaşın kültürel belleğini korumak üzerine...Yazı: Vartan Estukyan "Ölüm, partizanların gözlerini kamaştırmaz." Fransa’nın önemli şairlerinden Louis Aragon, bu dizeleri Adıyaman doğumlu Misak Manuşyan ve onunla birlikte Nazi işgaline karşı direniş örgütleyen, yakalanarak Paris’te kurşuna dizilen 22 yoldaşı için yazmıştı.Misak Manuşyan, kimi kaynaklara göre 1 Eylül 1906’da, kimi kaynaklara göre ise 1 Eylül 1909’da, Osmanlı İmparatorluğu’nun Adıyaman kentinde dünyaya geldi. Anne ve babası, 1915’te, o henüz küçük yaştayken öldürüldü. Kardeşi Garabet ile birlikte yetim kalan Manuşyan, çocukluğunu önce Gaziantep’teki, ardından Suriye ve Lübnan’daki yetimhanelerde geçirdi. Sonraları büyük ilgi duyacağı Fransız edebiyatı ve şiirini de Lübnan’daki yetimhanede tanıdı. Ancak iki kardeşin yolları, farklı yetimhanelere gönderilmeleriyle birlikte ayrıldı.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757073481142.png" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable" style="border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 550px;" ratio="2.08">Misak Manuşyan, Suriye'deki Djunié yetimhanesinde, 1919.Misak, yaklaşık 10 yıl sonra,&nbsp;1925’te Fransa’ya göç etti; önce Marsilya’ya, ardından Paris’e yerleşti. Fabrikalarda çalıştı, Sorbonne’da&nbsp;gayriresmî olarak edebiyat derslerini takip etti, şiir yazdı. Hayali yazar olmaktı ancak hayatı, kısa süre içinde siyaset ve savaş tarafından hiç ummadığı bir yöne evrildi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">2. Dünya Savaşı, direniş ve infaz</h2>Manuşyan, 1930’larda Fransız Komünist Partisi’ne katıldı;&nbsp;göçmen işçi hareketlerinde aktif rol aldı. Fransa’da Ermenice yayımlanan&nbsp;Zangou gazetesinin editörlüğünü üstlendi; Fransızca şiirleri Ermeniceye çevirdi. Aynı dönemde, Fransa’ya gelen Ermeni mültecilere destek amacıyla kurulan Ermenistan Yardım Komitesi’nde de çalıştı.1940’ta Nazi Almanyası, Fransa’yı işgal ettiğinde Manuşyan da Direniş’e katıldı. 1943’te Paris’te göçmenlerden oluşan FTP-MOI (Francs-Tireurs et Partisans – Main-d’Œuvre Immigrée) adlı silahlı grubun komutanıydı artık.Farklı ülkelerden Fransa’ya gelen göçmen işçilerden oluşan bu grup—Polonyalı, Macar, İtalyan, İspanyol, Yahudi ve Ermeni direnişçiler—sabotaj, bombalama ve suikast eylemleri&nbsp;düzenlediler. Örgüt, özellikle Fransa’daki işçileri Almanya’daki fabrikalarda çalışmaya zorlayan Alman subay Julius Ritter’e düzenlenen saldırıdan sonra büyük ses getirdi ve Naziler için ciddi bir tehdit hâline geldi.Kasım 1943’te Fransız polisinin işbirliğiyle Manuşyan ve arkadaşlarının çoğu tutuklandı. Ağır işkencelerin ardından, adil olmayan bir yargılamayla ölüme mahkum edildiler. Misak Manuşyan ve 22 yoldaşı,&nbsp;21 Şubat 1944’te&nbsp;Paris yakınlarındaki Mont-Valérien’de kurşuna dizilerek idam edildi. <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#090909" color="#fefefe" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#090909 !important;color:#fafbfc !important" href="https://aposto.com/s/misak-manusyani-hatirlamak-baris-icin-savasin-bellegini-korumak?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(9, 9, 9) !important; color: rgb(250, 251, 252) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Vartan ile ilgili hikayeler