Reuters’in “Gazetecilik, medya, teknoloji ve trendleri 2026” raporunda köşe yazarlarının yerini dolduran “içerik üretici” kategorisinin medya tarafından aranıyor oluşu oldukça ironik. Buna şık bir isim verilmiş: Akışkan İçerik (Liquid Content) Çağı. Bu yeni üretim modelinde, haberler artık statik metinler değil; kullanıcının bağlamına, konumuna ve zamana göre şekil değiştirebilen atomik bilgi nesneleri.

Yazı: Ümit Alan

Orta yaş ve üzerindekiler hatırlar. Medyaya köşe yazarlarının hâkim olduğu bir dönem vardı. 1990’ların başından tutun 2010’ların ortasına kadar sürdü. Özellikle üniversite yıllarım “mega star köşe yazarlığı” olgusunun patlaması sırasında geçti.

İletişim fakültelerinde bu durum kıyasıya eleştirilir, tezler yazılırdı. Çünkü işin aslı muhabirlikti ve önemli kısmı gazeteci bile olmayan bu insanlar hem maddi açıdan hem de dikkat payı açısından muhabirleri kıyaslanamayacak ölçüde geride bırakıyordu. Devir, Ertuğrul Özkök’lerin, “sit-com” gazeteciliğinin devriydi.

Bu durum öğrenciyken beni de çok etkilemiş olacak ki, 2009 yılında BirGün gazetesinde düzenli köşe yazmaya başlarken köşemin adını “Köşe Vuruşu” koydum. Amacım, köşe yazarlığı olgusunun yanlışlığını temel alarak mizahi dille köşe yazıları yazmak ve böylece bir paradoks oluşturmaktı. Bunu epeyce bir süre, kendimce epey gürültülü bir şekilde yaptım da zaten. Bir süre sonra durum eleştirilmeyecek kadar kötü bir yere gitti. Ortada gülünecek bir şey de kalmamıştı. Bu insanları okuyarak geçirdiğim zamana acımaya başladım ve ben de yazı konseptimi değiştirdim.

Zaten o esnada önce bloggerler, sonra sosyal medya geldi. Türkiye özelinde merkez medyanın yok oluş süreci de üzerine eklendi. Nihayetinde sosyal medyanın yükselişinin geleneksel medya üzerindeki etkisi yıkıcı oldu. Köşe yazarları, belki biraz hafiflik, biraz eğlence olsun diye bir dönem abartılmıştı belki ama sosyal medya ile birlikte iyice anlamlarını yitirdiler. Artık içerik üreticisi hatta etkileyici (influencer) tanımı köşe yazarlığından daha geçerli ve kazançlıydı. Zygmunt Bauman’ımızın ruhu şad olsun, "akışkan modernite" bunu gerektiriyordu.

Akışkan İçerik Çağı’na doğru

Reuters’in “Gazetecilik, medya, teknoloji ve trendleri 2026” raporunu okurken, ister istemez “Gözümde canlandı koskoca mazi” durumu oluştu. Köşe yazarlarının yerini dolduran “içerik üretici” kategorisinin medya tarafından aranıyor oluşu ironikti.

Rapor genel olarak son birkaç yıldır, yazıp çizdiklerimizin, söylediklerimizin ve endişelerimizin özeti gibiydi. Özellikle yıllardır hem yazdığım yazılarımda hem de iletişim fakültesi öğrencilerine ve medya temsilcilerine yaptığım konuşmalarda geçen bir uyarı görmek sevindiriciydi: “Günümüzde haberi, hep olduğu gibi tek bir formatta ve tek hedef kitleye yönelik yazamazsınız, aynı haber her okuyucu/izleyici grubu için farklı formatta, dilde sunulmalı” diye anlatırdım hep.

YAZININ DEVAMI