İran'da 12 yıl hapis cezası alan, dört kez tutuklanan ve yedi ayrı davada yargılanan İranlı aktivist Leila Hosseinzadeh, İran’daki protestoları ve eylemlere katılanların istediklerini Aposto’ya anlattı.

Yazı: Melisa Gülbaş

İran’da ekonomik kriz ve yaşam pahalılığına karşı 28 Aralık 2025’te başlayan protestolar, kısa sürede ülke tarihinin en büyük toplumsal hareketlerinden birine dönüştü. Gösteriler ilk olarak döviz kurundaki sert yükseliş ve gıda fiyatlarındaki artışa tepki olarak büyürken, çok sayıda kentte rejim karşıtı sloganlarla rejimin sona erdirilmesi taleplerine evrildi.

Rejim ise protestoları bastırmak için 8 Ocak 2026’dan itibaren ülke genelinde internet ve telefon bağlantısını kesti, iletişimi durdurdu ve güvenlik güçlerini ağır silahlarla sokaklara konuşlandırarak geniş çaplı bir şiddet politikası uyguladı.

• Bazı kentlerde askerî birlikler DShK tipi ağır makineli tüfeklerle meydanlarda konuşlandırılırken, yaralı protestocuların öldürülmesi amacıyla hastanelere uzanan baskınlar düzenlendi.

İnsan hakları gözlemcileri, on binlerce kişinin tutuklandığını ve binlerce protestocunun öldürüldüğüne dair raporlar bulunduğunu bildiriyor. Ancak can kaybı ve tutuklu sayısı, İran’da uygulanan sansür ve uzun süreli internet kesintileri nedeniyle tam olarak doğrulanabilmiş değil.

İran'da 12 yıl hapis cezası alan, dört kez tutuklanan ve yedi ayrı davada yargılanan İranlı aktivist Leila Hosseinzadeh, İran’daki protestoları ve rejimin baskıcı politikalarını Aposto’ya anlattı.

‘12 yıl hapis cezası aldım, üniversiteden atıldım’

"Ben Leila Hosseinzadeh. Öğrenci aktivistiyim ve İslam Cumhuriyeti rejiminin muhalifiyim. Son sekiz yıl içinde dört kez tutuklandım, yedi ayrı davayla yargılandım ve toplamda 12 yıl hapis cezasına çarptırıldım. Hapis cezalarımın birinde Şiraz’daki Adel Abad Hapishanesi’nde resmî olmayan bir iç sürgün koşulunda tutuldum."

İlk tutuklanması sekiz yıl önce, kitlesel protestoların başlangıcına denk gelen Hosseinzadeh, bu sekiz yıl içinde başından geçenleri anlatmaya bu sözlerle başlıyor.

"O dönemde, ülkenin öğrenci hareketinin bir parçası olarak kitlesel protestolara destek için bir toplantı düzenledik ve daha sonra bu hareketin merkezî sloganı hâline gelecek olan şu sloganı ilk kez attık: 'Reformist, muhafazakar, oyun bitti.'

Bu toplantının ardından Tahran Üniversitesi’nden en az 50 öğrenci tutuklandı ve hapis cezalarına çarptırıldı. Benim cezam altı yıl hapisti."

Hosseinzadeh, daha sonra tekrar tutuklanıyor ve cezaevine gönderiliyor. Hapiste geçirdiği süre boyunca iki otoimmün hastalıkla mücadele ediyor.

"Kamuoyunun baskısı ve hayatımın ciddi risk altına girmesi nedeniyle rejim beni serbest bırakmak zorunda kaldı. Ancak bir süre sonra tekrar tutuklandım" diye devam ediyor anlatmaya.

'Tez savunmama başörtüsü takmadan katıldım, lisans diplomam iptal edildi'

Hakkındaki son dava, İran'daki etnik haklar üzerine hazırladığı yüksek lisans tez savunmasıyla ilgili açılıyor:

"Savunmaya başörtüsü takmadan katıldım ve tezimin konusu İran’daki etnik haklardı. Bu durum hem rejimin hem de aşırı sağ muhalefetin büyük öfkesini çekti. Hakkımda devlet kontrolündeki ana gazetelerde, haber ajanslarında ve rejim televizyonunda medya saldırıları başladı. Tutuklanmamak için bir süre saklanmak zorunda kaldım ve sonunda hakkımda gıyabımda bir yıl hapis cezası verildi.

Yüksek lisans tezimi savunduktan sonra programdan atıldım. Lisans eğitimimi bitirmemin üzerinden altı yıl geçmesine rağmen lisans diplomam da iptal edildi. Bunun ardından yurt dışındaki üniversitelere başvurdum ve şu anda Almanya’da öğrenciyim."

‘Hastanelere saldırdılar, yaralıları öldürdüler’

İran’daki protestoların başlamasının üzerinden haftalar geçmişken eylemlerin son durumunu, şu anda sahadaki tabloyu nasıl değerlendirdiğini soruyoruz.

"Protestolar şu anda dağınık ve örgütsüz durumda. İran rejimi interneti kapattı, bu da protestocular arasındaki bağlantıların kopmasına yol açtı. Ayrıca eşi benzeri görülmemiş bir katliam başlattı. Sokaklarda ve meydanlarda DShK ağır makineli tüfeklerle donatılmış askerî güçler bulunuyor ve herhangi bir toplanmanın oluşmasını engelliyorlar."

YAZININ DEVAMI