Dünyada, yaşamın ve ölümün bu kadar radikal bir şekilde iç içe geçtiği sayılı mekandan olan Al-Qarafa’nın sakinleri için ölüm, korkutucu bir son olmaktan çıkıp günlük hayatın sıradan bir parçasına dönüşmüş. Bugün bu bölgede, çocuklar mezar taşlarının gölgesinde oynuyor, kadınlar lahitlerin üzerinde yemek pişiriyor, dükkanlar ise türbe duvarlarına yaslanıyor.

Yazı: Bartu Bıçak

Haruki Murakami, İmkansızın Şarkısı kitabında şöyle der:

"Ölüm, yaşamın karşıtı olarak değil, onun bir parçası olarak vardır."

Bu felsefeyi yeryüzünde fiziksel olarak görebileceğiniz en sarsıcı yerlerden biri, muhtemelen Kahire’nin kalbindeki “Ölüler Şehri” olarak anılan devasa nekropol Al-Qarafa’dır.

Neden Ölüler Şehri?

Resmî adı Al-Qarafa olan bu bölgenin dünyada “Ölüler Şehri” olarak bilinmesinin nedeni aslında buranın 7. yüzyıldaki Arap fethinden bu yana Kahire’nin ana mezarlık alanı olması ancak burayı gerçekten “ölü” kılan şey mezarlar değil, o mezarların içine yerleşmiş olan diri hayatlardır.

Bölgedeki yaşam, yıllar boyunca mezarlık alanının kendine has mimari yapısına uyum sağlayarak gelişmiş. Mezarların geniş avluları çamaşır asmak, küçük tamirat işleri yapmak veya mahalle toplantıları düzenlemek için ortak kullanım alanlarına dönüşmüş durumda. Elektrik ve su gibi temel ihtiyaçların da kısıtlı olduğu bu bölgede halk, günlük ihtiyaçlarını mezarlık sınırları içerisindeki küçük bakkallar, fırınlar ve atölyeler aracılığıyla gideriyor. Böylece Kahire’nin ortasında dışarıya kapalı bir şehir içinde şehir ekosistemi oluşuyor.

Coğrafya ve nüfus

Tepeden bakıldığında tozlu ve karmakarışık bir labirenti andıran Al-Qarafa, Kahire’nin doğusunda, Mukattam Tepeleri’nin eteklerinde yaklaşık 7 kilometrelik bir hatta yer alıyor. Graffitilerle kaplı dar sokaklarının her birinin farklı bir mezara ve hayat hikayesine açıldığı kentte ülkedeki konut krizi ve ekonomik zorluklar nedeniyle yaklaşık 500 bin ile 1 milyon arasında insan yaşadığı tahmin ediliyor. Ancak, bölgenin büyük ölçüde kayıt dışı yapısı nedeniyle net bir sayı verilemiyor.

YAZININ DEVAMI