Sanat derneklerinin kuruluş metinlerinde genellikle benzer vaatlerde bulunulur: Dayanışma, temsil, üretimi destekleme, sanatçılar arasında diyalog kurma… Ancak Türkiye’de ve benzer ülkelerde bu vaatlerin önemli bir kısmı zamanla işlevini yitirir. Sivil toplum kuruluşları varlığını sürdürür, bütçeler oluşturulur, seçimler yapılır fakat üretim, tartışma ve güncel sanatla temas giderek zayıflar. Peki neden?

Yazı: Erhan Us

Bazı sanatçılar kendi hâlinde eserlerini üretmeye devam ederken, bazıları dernek ve benzeri kuruluşlara ciddi zaman, enerji ve kaynak harcarlar. Eğitim kurumlarından mezuniyetlerinin ardından ya da kendi pratiklerini oluşturmalarının akabinde, sanatçıların bazı ihtiyaçları oluşur.

• Kapalı devre üretimi devam ettirmeyecek, meraklı vizyona sahip olunması durumunda, daha önce üzerinde çalışılmamış yeni teknikleri öğrenmek ve uygulamak, farklı sanatçıların pratiklerini incelemek, meslek profesyonellerinden ilham almak, kariyer tıkanıklıklarının alternatif çözümlerini gözlemlemek, yeni görünürlük alanları oluşturmak ve benzer alanlarda çalışan diğer üreticilerle sosyalleşmek gibi ihtiyaçlardır bunlar.

Zira bugün sanatçı, hem üretici, hem eserinin metin yazarı, hem kendi markasının tanıtım sorumlusu, hem portfolyo tasarımcısı, hem de sosyal ortamlarda kendi network’ünü yaratma mecburiyeti bulunan çokyönlü bir varlık olmak zorunda. Aksi takdirde Türkiye'de küratörleri ilahlaştıran statüko, yapıt hikayesi ve sanatçının varlığını devralarak darbe yapar ve küratör bambaşka bir metinle eserin üretim amacını ya da bağlamı değiştirir. Zamanın şartları ve coğrafya gibi sebeplerle önlem alması elzem olan sanatçı, hak arayışına ve birlik oluşturma çabasına bu dernekler aracılığıyla çare bulmaya çalışır.

YAZININ DEVAMI