Google’ın 12 Mayıs’ta düzenlediği “The Android Show: I/O Edition” etkinliğinde duyurulan Ekran Reaksiyonları (Screen Reactions) özelliği ilk bakışta içerik üreticilerinin iş yükünü azaltan bir teknik güncelleme gibi gelebilir. Öte yandan belki de sisteme daha fazla sürtünme, yani kolaylıktan ziyade zorluk eklemek gerekiyordur. Aksi takdirde insanın eyleme yetisinin yerine tamamen reaksiyon geçebilir.

Yazı: Ümit Alan

Sokakta kendi hâlinizde yürüyorsunuz. Birden tanımadığınız biri yanınıza yaklaşıp kolunu omzunuza atıyor veya vücudunuza dokunuyor. Hâliyle dönüp bakıyorsunuz. O da ne? İzin almadan telefonuyla video çekimine başlamış bile.

• Eğer Instagram’daysanız muhtemelen görmüşsünüzdür. Böyle bir Instagram karakteri var. Karakterin asıl numarası hiç konuşmaması. Bütün tepkilere rağmen asla sesini duymuyoruz. Kimi insan kızıyor, kimisi itiyor, kimisi küfrediyor. Hoş karşılayan, espriyle geçiştirenler de oluyor. Sokaktaki insanın özel alanına bir kamerayla girildiğinde vereceği gayet doğal tepkileri izliyoruz aslında.

Bu bir sosyal deney olsa bir yere kadar anlaşılabilir. Ancak bu bir format hâline gelmiş. Özgün bir format da değil. Kenyalı bir TikTok ünlüsünün yerli replikası. Birçok kişi ne zaman sağlam bir dayak yiyeceğini merak ediyor ve yorumlarda bunu belirtiyor.

Sosyal medya bir kişi olsa…

İnsanlara ilginç geliyor olmalı ki karakterimiz hayli popüler. Marka işbirliklerinden gala davetlerine kadar her yerde karşımıza çıkıyor. Ünlülerin kulislerinde aynı numarayla karşılıklı etkileşim devşiriliyor. Bir bakıma kendisine verilen "reaksiyonun" ekmeğini yiyor.

• Bir süredir akışta karşıma çıktığı zaman diyorum ki, sosyal medya bir kişi olarak tasvir edilse, bir alegori yapılsa bu kişi olurdu. Dikkat çekmek var. Öfkelendirmek var. Tepki vermeye zorlamak var. Biraz duygulandırmayı da öğrense eksiği kalmayacak.

Bu kişi tuhaf geliyor olabilir ama daha geniş bağlamda, hepimiz sosyal medyanın reaksiyon vermeye zorlayan tasarımına gönüllü yazılıyoruz. Asıl tuhaf olan da bu. Ne yapalım ki doğamız böyle diye geçemeyiz. Çünkü bağımlılık yapan bir tasarımla karşı karşıyayız. Son zamanlarda bu yönüyle daha çok tartışılıyor.

YAZININ DEVAMI