Şili’de gizli işkence evi

Şilili eski siyasi tutuklu Alejandra Holzapfel, 1970’lerde Santiago’da diktatör Augusto Pinochet döneminde gözaltında tutulduğu ve işkence gördüğü gizli merkezin, bahçesindeki yaşlı incir ağacının yardımıyla tespit edilip bugün anma ve adalet mekânına dönüştürüldüğünü anlattı.

• Santiago’nun dış mahallelerinde, çiçeklerle kaplı balkonu ve avlusunda palmiye ağaçları ile yaşlı, kıvrımlı bir incir ağacı bulunan mütevazı ev, geçmişte gizli gözaltı ve işkence merkezi olarak kullanıldı.
• Bu ev, mahkûmların gözlerinin sürekli bağlı tutulması nedeniyle “Venda Sexy” (Seksi Göz Bağı) adıyla anılan gizli gözaltı merkezlerinden biriydi ve burada tutulanlar haftalarca ağır işkenceye maruz kaldı.
• Holzapfel, 1970’te Başkan Salvador Allende’nin seçilmesiyle başlayan umut döneminde solcu öğrenci hareketine katıldı, yürüyüşlere ve kırsal bölgelerdeki çalışmalara iştirak etti ve daha adil bir toplum hedefiyle siyasi faaliyete yöneldi.
• 11 Eylül 1973’te General Augusto Pinochet liderliğinde yapılan askeri darbe sonrası ordu, Allende yanlısı olduğu düşünülen binlerce kişiyi gözaltına aldı; Holzapfel de bu süreçte önce saklandı, ardından gizli merkezlere götürülerek işkence gördü.
• Holzapfel, Aralık 1974’te sabaha karşı evine gelen beş ağır silahlı asker tarafından gözleri bağlanarak götürüldüğünü, önce Villa Grimaldi’ye, ardından da Santiago’daki bu gizli eve nakledildiğini ve burada üç hafta tutulduğunu aktardı.
• Bugün Holzapfel, bir zamanlar esir tutulduğu bu yapının yönetimini üstlenerek mekânın, Şili’nin askeri diktatörlük döneminde işlenen insan hakları ihlallerini hatırlatan bir bellek ve adalet alanı olarak kullanılmasına katkı sağlıyor.