Yapay zeka üretimiyle insan üretimini birbirinden ayırmak giderek zorlaşırken Spotify’dan Anthropic’e teknoloji şirketleri, etiketler ve filigranlarla kökeni yeniden görünür kılmaya çalışıyor. Ancak bu önlemler kolayca aşılabiliyor; üstelik bir içeriğin yapay zeka ürünü olduğunu öğrenmek ona biçtiğimiz değeri de değiştiriyor. Belki de asıl mesele artık sahte içeriğe kanıp kanmayacağımız değil, otantikliği nasıl tanımlayacağımız olacak.

Yazı: Ümit Alan

90’lı yıllardayız. Henüz ortaokul öğrencisiyim. Eskişehir’in ilk AVM’si sayılan ve bir nesli yürüyen merdivenle tanıştıran Esnaf Sarayı’ndayız. Matthaus’lu, Mehmet Scholl’lu, Berthold’lu Bayern Münih’in hastasıyım. Harçlıklarımı biriktirmiş ve bir Bayern Münih forması almaya gitmişim. Satıcıya “Gerçek mi bu?” diye soruyorum. “Replika, kaliteli mal” diye cevap veriyor.

O zamanlar replikanın ne demek olduğunu bilmediğim için hemen ikna oluyorum. Üstüne üstlük kaliteli malmış, hey yavrum hey! Yıllar sonra “replika” kelimesinin gerçek anlamını öğrenince bir aydınlanma yaşıyorum ama forma çoktan eskimiş, küçülmüş, gardırobun derinliklerinde kaybolmuş. Ben o formayı üzerimde taşıdığım yılları farklı bir bağlamla geçirmişim zaten.

Üzerinden yine on yıllar geçiyor ve bu çocukluk anısı, yapay zeka üretimiyle insan üretiminin ayırt edilemezliği tartışmaları üzerine aklıma düşüyor. “Replika, kaliteli mal”diye mırıldanıyor ve yazıya başlıyorum.

YAZININ DEVAMI