Portekiz'deki Buçaco Ulusal Ormanı, Uluslararası Şifa Ormanları Sertifikasyon Ofisi tarafından dünyanın dördüncü şifa ormanı seçildi. 6. yüzyılda keşişlerin bölgeye yerleşmesinden beri korunan Buçaco egzotik biyoçeşitliliği, terapötik unsurları ve etrafını saran tarihî surlar sayesinde koruduğu dinginliğiyle öne çıkıyor. Peki dünyadaki diğer üç şifa ormanı nerelerde ve bir doğal alanın şifa ormanı ilan edilmesi için hangi özelliklere sahip olması gerekiyor?

Yazı: Deniz Aytekin

Doğa ile temas içerisinde olmanın insanlar üzerinde olumlu etkisi olduğu ezelden beri biliniyor. 2024 yılında yayımlanan bir araştırma, kent sokaklarında yürürken yeşil alanlara odaklanmanın bile kaygıyı önemli ölçüde azalttığını ve psikolojik iyileşmeyi desteklediğini gösteriyor. Japonya'da shinrin-yoku (orman banyosu), depresyonu ve travma sonrası stres bozukluğunu hafifletmeye yardımcı olmak için onlarca yıldır uygulanıyor.

• Daha önce, doğada üç gün zaman geçirmenin beyni reset'lediğine dair çalışmalara bu yazıda yer vermiştim.

Almanya'da bu ve benzeri olumlu örneklerden yola çıkarak terapötik ormanlar için bir sertifikasyon programı geliştirildi. Uluslararası Şifa Ormanı Sertifikasyon Merkezi’nin hikayesi, 2017 yılında Mecklenburg-Vorpommern eyaletine bağlı Heringsdorf kentinde düzenlenen uluslararası bir orman ve sağlık kongresine uzanıyor. O dönem, eyalet hükümeti sağlık ekonomisini ve turizmini güçlendirme hedefi doğrultusunda fon sağlamış; şifa ormanlarını sertifikalandırma projesinin başına enfeksiyon hastalıkları ve immünoloji alanında doktora yapmış, karavanıyla seyahat eden doğasever bir biyoteknolog olan Dr. Anne Rabes ve süreç yönetimi ile kamu yönetimi konusunda uzmanlaşmış, kırsalda yaşayıp mantar araştırmaları yapan sosyolog Jan Schmidt geçmişti.

İki yıla yayılan bilimsel araştırmalar ve pandemi nedeniyle verilen zorunlu aranın ardından Avrupa genelinde saha incelemelerine başlandı. Bu süreçte Jan Schmidt’in Avusturya’daki Göttweig Manastırı ormanına yaptığı ziyaret, projenin temel yaklaşımını belirledi. Manastırda görevli ormancının, alanın kalitesini ve güzelliğini 900 yıldır aralıksız sürdürülen bakım çalışmalarına bağlaması, "ormanı kendi hâline bırakmak yerine aktif olarak koruma ve yönetme" fikrini güçlendirdiı. Böylece tıp uzmanları, akademisyenler ve yerel yönetimlerin katılımıyla küresel bir işbirliği ve araştırma ağı kuruldu.

Günümüzde merkez, orman alanlarını gürültü seviyesi, alan büyüklüğü, çevresindeki yapılar, arazinin yapısı ve ağaç türü çeşitliliği gibi kriterlere göre inceleyerek şifa ormanı sertifikası veriyor. Sıradan orman yürüyüşlerinden farklı olarak bu alanlarda, eğitimli terapistler eşliğinde rehabilitasyon, fizyoterapi ve zihinsel farkındalık seansları gibi tedaviler uygulanıyor ve düzenli araştırmalar yapılıyor. Örneğin yosun veya çim yüzeylerde yapılan yürüyüşlerin omurga ve kemik sağlığına katkısı tıbbi olarak değerlendiriliyor.

YAZININ DEVAMI