İoanna Kuçuradi'nin ardından pek çok şey söylendi: “Hocaların hocası”, bilge”, “filozof”... Onu tanıyanlara sorduğumuzda ise tek bir Kuçuradi çıkmıyor: Birinin hayatında cesaret veren iki sözcük, bir başkasında kavramların sınırlarını doğru çizme titizliği, bir diğerinde değerleri yaşama sorumluluğu... Belki insan öldüğünde geriye kalan tam da bunlardır: Kendisi artık orada olmadığı hâlde başkalarının düşünme, konuşma, davranma, anlama ve kuşkusuz bunların toplamı olan yaşama biçimlerinde yaşamaya devam etmesi.

Yazı: Metin V. Bayrak

Bir insan öldüğünde geriye ne kalır?

Cuma akşamı kaybettiğimiz hocamız İoanna Kuçuradi’nin ardından bu kadim soru yeniden beliriverdi bilincimde.

Bu sabah erkenden yola çıktım. Saat 11.00’de başlayacak anma töreni için Maltepe Üniversitesi’ne vardığımda çalışma arkadaşları, öğrencileri, dostları, sevenleri çoktan konferans salonunun önünde toplanmıştı. 4 Ekim 1936’da doğan Kuçuradi, doksanıncı doğum gününde toprağa verilecekti. Bir insanın doğduğu gün uğurlanmasının yarattığı tuhaflık, yaşama ilişkin bildiğimiz en yalın şeyi bir kez daha hatırlatıyordu: Yaşam sınırlı. Ne denli önemli, güçlü, etkili olursa olsun insanın ölümlülük karşısında ayrıcalığı yok.

Yaklaşık iki saat süren törende devlet kurumlarının temsilcilerinden yerel yöneticilere, üniversite yöneticilerinden öğrencilerine, insan hakları alanında yolu onunla kesişmiş hukukçulardan akademisyenlere kadar pek çok kişi söz aldı. Konuşmaların her biri bir başka Kuçuradi’yi hatırlatıyordu: Filozofu, hocayı, insan hakları savunucusunu, yöneticiyi, çalışma arkadaşını... Ömrünü felsefeye, etiğe, insan haklarına vermiş birinin emeğinin bu denli farklı çevrelerce sahiplenilmesi, belki de toplum olabilmenin yolunun nerelerden geçtiğinin de göstergesi.

• Bu yazıyı ne İoanna Kuçuradi’nin düşüncelerini özetlemek ne de bugün yapılan konuşmaların dökümünü çıkarmak için yazıyorum. Bunlar zaten biliniyor; bilinmeyenler de kolaylıkla bulunabilir. Ben daha güç bulunabilecek bir şeyin peşindeyim: Bir insan, başka insanların hayatında nasıl iz bırakır?

Karşılaşmaların kıymetli olduğunu düşünürüm. Çünkü bazı karşılaşmalar olup bittiği anda değil, üzerinden yıllar geçtikçe anlam kazanır; insanın düşünme biçimine, sözcüklerine, yaptığı işe, hatta farkına varmadan verdiği kararlara karışır. Bir insanı tanımış olmak, sanırım, harmanınızda bıraktığı tortuyla ilgili olsa gerek.

YAZININ DEVAMI