AB’nin bir yılı: Birliğin Durumu

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen'ın Birliğin Durumu (State of the Union) konuşması dün gerçekleşti. Leyen; Afganistan'dan çekilme süreci, Covid-19'la mücadele, iklim krizi, göç, Avrupa Birliği'nin değerleri gibi konularda mevcut durumu değerlendirdi ve AB için önümüzdeki bir yıllık sürecin önceliklerini dile getirdi. 

Leyen'ın bu yılki ve bir önceki Birliğin Durumu konuşmalarında kullandığı kelimelerin yoğunluğunu gösteren bir çalışma.

Politico

Euronews’un yaptığı derlemeden hareketle Leyen’ın konuşması aşağıdaki başlıklarda şekillendi.

Savunma

Von der Leyen Afganistan'da yaşananların Avrupa'nın kendi savunma kapasitesini güçlendirmeye ihtiyaç duyduğunu gösterdiğini söyledi. Avrupa Komisyonu Başkanı; AB'nin yıl sonuna kadar duyurulmak üzere bir AB-NATO Ortak Deklarasyonu üzerinde çalıştığını, fakat bunun "denklemin yalnızca bir parçası olduğunu, AB'nin daha fazlasını yapabileceğini, yapmaya istekli olması gerektiğini" ifade etti.

Üye devletlerin tehditleri anlamak ve daha iyi ortak karar alabilmek için istihbarat iş birliğini geliştirmelerini "hayati" olarak tanımlayan Leyen, siber güvenlik konusunda üye devletleri iş birliğine ve Avrupa Siber Savunma Politikası'nı oluşturmaya çağırdı. Leyen ayrıca 2022'nin ilk yarısında Fransa'nın başkanlığında bir Avrupa Savunma Zirvesi gerçekleşeceğinin haberini verdi.

Göç

Sınır yönetimini, sığınma prosedürlerini, krize hazırlıklı olmayı ve ortaklıkları ortaya koyan Yeni Göç ve İltica Paktı'nın her türlü yanıtı barındırdığını düşünen Leyen’a göre bu konudaki ilerlemeler "acı verici bir biçimde yavaş" seyretti. Üye ülkeler arasındaki uzlaşmazlıkların insan kaçakçılarının işine yaradığını ifade eden başkan, göçmenleri diğer AB üye ülkelerine geçmeye teşvik etmekle suçladığı Belarus'a atıfta bulundu. 

Bu konunun bir güven sorununa dönüşeceğini savunan Leyen üye devletlere göç politikaları adımları konusunda hızlanma çağrısında bulundu. Ayrıca AB'nin Afganistan'a insani yardımı 100 milyon avro daha artıracağını ifade etti. Böylece toplam yardım 300 milyon avro olacak.

Covid-19 ve iklim değişikliği

Covid-19'la mücadele kapsamında Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayan yetişkinlerin %70'nin tamamen aşılandığını duyuran von der Leyen; 700 milyon doz aşının üye devletler arasında paylaştırıldığını, bir diğer 700 milyon dozun da 130'u aşkın ülkeye dağıtıldığını söyledi.

Aşı dağıtımının bu zamanların en büyük jeopolitik meselelerinden biri olduğunu düşünen Leyen dünya çapında dozların %1'inden daha azının düşük gelirli ülkelerde uygulandığını hatırlatarak pandeminin henüz sona ermediğine, buradaki adaletsizliğin ve aciliyetin öneminin açık olduğuna işaret etti. Başkan, AB'nin gelecek yılın ortasına kadar sağlayacağı aşı taahhüdünü 200 milyon doz artırdığını, 2027'ye kadar sağlık alanında daha hazırlıklı olunabilmesi için 50 milyon avro yatırım gerektiğini ifade etti. 

İklim krizi başlığında Kasım 2021'de Glasgow'da gerçekleşecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nı "hakikat anı" olarak tanımlayan Leyen, Çin yönetimini kendi stratejileri hakkında daha çok bilgi vermeye ve ABD ve Japonya'yı Glasgow'a somut planlarla gelmeye çağırdı. Leyen; Avrupa Birliği'nin iklim finansmanı katkılarını artıracağının teminatını verdi ve üye ülkeleri Sosyal İklim Fonu’nu desteklemeye çağırdı.

Avrupa Birliği değerleri

Avrupa Birliği'nin hukukun üstünlüğüne zarar verdiği gerekçesiyle eleştirdiği Polonya'da yaşanan gelişmelere referans veren Leyen Avrupa Adalet Divanı'nın verdiği kararların bağlayıcı olduğunu hatırlattı. Birliğin üzerine kurulduğu demokrasi, hukukun üstünlüğü, ifade özgürlüğü ve bağımsız medya gibi değerleri savunacağını vurgulayan Leyen, bazı ülkelerde yaşanan gelişmeleri "endişe verici" olarak tanımladı.

İlk yorumlar

Von der Leyen "birliğin ruhu" temasını odağına alan konuşmasında AB'nin kurucularından Robert Schuman'ın "Avrupa’nın bir ruha, bir ideale ve bu ideale hizmet edecek bir siyasi iradeye ihtiyacı var." sözlerine atıf yapsa da Politico'dan David M. Herszenhorn; von der Leyen'ın bu konuşmasında gelecekte hatırlanacak satırlar sunmadığını düşünüyor. 

Herszenhorn'a göre konuşma birliğin ruhuna odaklansa da başka bir tema etrafında şekilleniyor: "Avrupa Birliği'nin dünya sahnesindeki zayıflığı ve birlik içindeki ihtilaflar." Ayrıca yazar, AB’nin 200 milyon doz ek aşı taahhüdünün, geçtiğimiz aylarda yaşanan teslimat gecikmelerinden sonra pek etki uyandırmadığını düşünüyor.