Acemoğlu’ndan Yeni Terim: so-so Teknolojiler

Acemoğlu ve Boston Üniversitesi’nden Pascual Restrepo’nun yeni yayınladıkları araştırmaya göre otomasyon bazlı so-so teknolojiler manuel işleri yok etmenin yanı sıra servis kalitesini ve ekonomik verimliliği düşürüyor. Marketlerdeki self servis ödeme makinaları ve robot müşteri hizmetleri servislerinden örnek veren Acemoğlu ve Restrepo, yapay zekanın insan işlerini yapmaya başlamasındansa insanlara işlerinde yardım edecek şekilde yönlendirilmesi gerektiğini savunuyor. 

• Tesla’nın Otomasyon Kararı Para Getirmedi

Örneğin, Tesla Kaliforniya üretim tesislerini 2017 yılında tamamen otomatize etmeye karar vermişti.  2018’de çıkan haberler, bu atılımın Tesla’nın üretimini zorlaştırdığını ve hataları arttırdığını söylüyordu. Elon Musk, 2018 Nisan’da yaptığı açıklamada tamamen otomasyona geçmenin bir hata olduğunu kabullendi. 

Acemoğlu ve Restrepo, Musk’un hatasının verililik etkisini (productivity effect) yanlış hesaplamak olduğunu düşünüyor. Makinaların insanlardan daha güvenilir olduğu anlayışının her zaman doğru olmadığını, ve hataların müşteri deneyimine daha fazla yansıdığın savunuyorlar. Yine self servis ödeme makinaları ve robot müşteri hizmetlerinden örnek vererek, so-so teknolojierin işletim yükünü müşteriye bindirerek son kullanıcının deneyimini olumsuz etkilendiğini gösteriyorlar.

• Doğru Yol Otomasyon Desteği

Otomasyonun üretim zincirinin en önemli adımı olduğu artık çok net. Tamamen manuel güce geri dönüş mümkün değil. Acemoğlu ve Restrepo’da zaten yapay zekanın insana yardım ettiği durumlarda verimlilik artışını inkar etmiyorlar. Genel amaçlı yapay zekanın insanın tüm vasıflarını üstelenmesindense, insanların çalışma rutinlerinin görev bazlı eğitilmiş yapay zeka ile desteklenmesi gerektiğini savunuyorlar.

Acemoğlu ve Restrepo, bu gidişatın doğal bir evrimsel nokta değil insanlığın bir seçimi olduğunu savunuyor. Bu seçimin kolaylıkla düzeltilebileceği ve insanlığın teknoloji ile daha verimli bir noktaya taşınabileceğinin de altını çiziyor.