Aksa Tufanı: “Operasyon değil, savaş”

Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları, cumartesi günü İsrail'e karşı "Aksa Tufanı" isimli bir operasyon başlattı. Hamas'ın lideri Muhammed ed-Dayf, operasyona ilişkin ilk açıklamasında "Artık yeter demeye karar verdik" dedi.  

İsrail ordusu, saldırıların ardından “savaş durumu alarmı” ilan etti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise saldırının ardından "Bu bir operasyon değil, gerilim değil. Bir savaş. Düşmanımız, hiç bilmediği türden bir bedel ödeyecek. Savaştayız ve kazanacağız" açıklamasında bulundu. 

Netanyahu'nun açıklamasından kısa süre sonra İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Hamas'a ait 17 askerî tesis ve dört operasyonel karargâhı hedef aldığını söyledi. Gazze'de de bazı binaların vurulduğu bildirildi. 

Hamas'ın Gazze'den İsrail'e sızması ve İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ni bombalaması ardından yaşananlar Batı Şeria'ya da sıçradı. Olaylarda yüzlerce kişi yaşamını yitirdi, binlerce kişi yaralandı. 

Detaylar  

Hamas militanları ile İsrail savunma güçleri arasındaki çatışmalar devam ediyor. Gazze'de gece boyunca hava saldırıları düzenlendiği bildirildi. Netanyahu, abluka altındaki bölgeye giden elektrik ve diğer kaynakları keseceğini söyledi. 

İsrail, Hamas'ın geçtiğimiz gün sabahın erken saatlerinde İsrail'e karşı gerçekleştirdiği saldırının ardından "Filistinli militanların sızdığı sekiz bölgede" hâlâ çatışmaların devam ettiğini duyurdu. Diğer 22 bölgede ise kontrolün yeniden sağlandığı bildirildi. 

_{Gazze'deki demirler/BBC Türkçe}

• Soruşturma: İsrail hükümet yetkilileri, İsrail istihbaratının Hamas'ın bu büyük çaptaki ve iyi koordine edilmiş saldırılarını nasıl göremediği konusunda kapsamlı bir soruşturma başlattığını söyledi.
• Rehin iddiası: Reuters haber ajansı, Reshet 13 isimli İsrail televizyon kanalının güneydeki Ofakim kasabasında İsraillilerin rehin olarak tutulduğunu bildirdiğini aktardı. Sosyal medyada yer alan ve henüz doğrulanmamış bazı videolarda da Filistinlilerin, sivilleri rehin aldığı ve motosikletlerle Gazze’ye götürdüğü görüldü. Bir Hamas sözcüsü Al Jazeera'ya yaptığı açıklamada “Onlar rehine değil, savaş esirleri" dedi.
• İran desteği: Hamas, BBC'ye yaptığı açıklamada saldırının İran tarafından desteklendiğini söyledi. 
• Lübnan'a da saldırı: İsrail ordusu, "İsrail topraklarına ateş açılması" üzerine Lübnan'a ağır silahlarla saldırı başlattığını duyurdu. Hizbullah saldırıyı üstlenirken "Filistin direnişiyle dayanışma içinde olduğunu" söyledi. İsrail'den yetkililer ise Hizbullah'ı "savaşa dahil olmamaları" yönünde uyardı. 
• Mısır'da ateş açma: İsrail Dışişleri Bakanlığı, Mısır'ın İskenderiye kentinde iki İsrailli turist ve Mısırlı tur rehberlerinin vurularak öldürüldüğünü açıkladı. Olayın ardından İsrail dünya genelindeki tüm diplomatik personeline evlerinden çıkmama talimatı verdi.
• Ben Gurion'a roket saldırısı: Kassam Tugayları, Gazze'den Tel Aviv'deki Ben Gurion Havalimanı'na roket saldırısı düzenlediklerini duyurdu. İsrail tarafından roketlerin havaalanına isabet edip etmediğine yönelik bir açıklama ise gelmedi.

Neden? 

Hamas'ın bu saldırısının son yıllarda İsrail'e düzenlenen en büyük saldırı olduğu belirtiliyor. Hamas lideri ed-Dayf operasyonun ardından yaptığı açıklamada "Filistin halkı yeniden devrim yaptı ve bir devlet kurma projesine geri döndü. İsrail’in ihlallerine karşı bir çizgi çekme kararı aldık" ifadelerini kullanıyor. Hamas güçlerinin sınırı aşıp İsrail'e nasıl sızdığı da belirsizliğini koruyor. 

İsrail ile Filistin arasındaki gerilim, onlarca yıldır devam ediyor. Yalnızca Filistin değil, İsrail'e komşu Mısır, Ürdün, Lübnan gibi ülkeler de İsrail'in kıtadaki varlığını kabul etmiyor. Aralıklarla İsrail ve Filistin arasında çatışmalar yaşanıyor. Yaklaşık 30 yıldır iki ülke arasında barış görüşmeleri yapılıyor; ancak herhangi bir çözüm mevcut değil. 

Bir adım sonrası 

İsrail ve Filistin arasındaki bu gerilimin herhangi bir şekilde çözülmesinin mümkün olmadığı düşünülüyor. Çünkü bir tarafta asırlardır bölgede bulunan ve yerinden edilmiş bir halk; bir tarafta ise gördüğü zulümün ardından kendi sınırlarının çizilmesiyle toprak edinmiş bir halk bulunuyor. Dinî açıdan kutsal Kudüs'ün de bölgede bulunması işleri kolaylaştırmıyor. 

Gazeteci Fehim Taştekin, Hamas'ın bu saldırısının ardından Filistin'in ciddiye alınması gerektiğini belirtiyor. Taştekin değerlendirmesinde "Aksa Tufanı’na İslami Cihat ve Filistin Halk Kurtuluş Cephesi’nin (FHKC) silahlı kanadı Ebu Ali Mustafa Tugayları da katılıyor. İsrail 2021’de Gazze’ye yönelik operasyonu "Surların Muhafızı" olarak adlandırmıştı. 2023’te o surlar delinmiş oldu. Bu hem İsrail için hem de İsrail dışındakiler için büyük bir şok." ifadelerini kullanıyor. 

Öte yandan Hamas'ın bölgedeki diğer Araplara "İsrail işgalini ortadan kaldırma" eylemine katılma çağrısında bulunması, bu senaryonun gerçekleşmesi hâlinde İsrail'in birçok farklı cephede çatışması olasılığını doğuruyor. Hizbullah'ın bu eyleme dahil olmasının da İsrail için kötü senaryolardan biri olduğu belirtiliyor; ancak İsrail de Batı ülkelerinin desteğini bulunduruyor. 

Tepkiler 

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Hamas'ın saldırılarına ilişkin "Hamas teröristlerinin İsrail'e yönelik gerçekleştirdiği saldırıyı kesin surette kınıyorum. Bu, terörizmin bir en aşağılık örneğidir. İsrail, böyle çirkin saldırılara karşı kendini savunma hakkına sahiptir" açıklamasında bulundu. 

İran'ın dinî lideri Ali Hamaney’in danışmanı Rahim Safavi, "Filistinli savaşçıları kutlarız. Filistin ve Kudüs'ün özgürleşene kadar Filistin savaşçılarının yanında olacağız" dedi.

ABD Başkanı Joe Biden, "İsrail'e düşman olan herhangi bir taraf açısından bu saldırıları kullanma zamanı değildir" ifadelerini kullandı. Biden İsrail'in "kendisini ve halkını savunma hakkına sahip olduğunu" söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hamas'ın Aksa Tufanı Operasyonu'na ilişkin, itidal çağrısı yaptı. Erdoğan, "Türkiye olarak bu sabah İsrail'deki hadiseler ışığında tarafları itidalle hareket etmeye, gerilimi tırmandıracak fevri adımlardan uzak durmaya çağırıyoruz" dedi. Türkiye'deki birçok siyasi parti ve milletvekili ise Filistin halkının yanında olduklarını belirten mesajlar paylaştı.