Arayüz Kampanyası’nın genç seçmen araştırması: Gençler hangi siyasi partileri tercih ediyor?

Arayüz Kampanyası, Türkiye'deki 18-30 yaş arası genç seçmenlerin siyasi eğilimlerini inceleyen saha araştırmasının ilk bulgularını paylaştı. 

27-31 Temmuz'da yapılan araştırma kapsamında Türkiye genelinde 1.255 genç seçmenle bilgisayar destekli telefon görüşmesi (CATI) yöntemiyle görüşüldü. NUTS-26 kapsamında yürütülen saha çalışması 33 il ve 241 ilçeyi kapsadı.

Gençlerin birinci tercihi Yeni Parti

"Bu pazar seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?" sorusuna gençlerin verdiği yanıtlarda kararsız oylar dağıtılmadan önce Yeni Parti %25,1 ile ilk sırada yer alırken, AK Parti %22,8 ile ikinci sırada bulunuyor. İYİ Parti ve Zafer Partisi %5,3'er, CHP %5,2, DEM Parti %4,0, MHP %3,6, Anahtar Parti %2,1 ve YRP %1,1 oy oranına sahip. Diğer partilerin toplam oy oranı %2,1 olarak ölçülüyor.

Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri, genç seçmenlerin %23,4'ünün kararsız olması. Yaklaşık her dört gençten birinin henüz bir parti tercihi bulunmuyor.

                                                                   ^{*Kararsızlar dağıtılmadan önce}

Kararsızlar dağıtıldığında fark 3 puan

Kararsız seçmenler dağıtıldığında Yeni Parti'nin oy oranı %32,9'a, AK Parti'nin oy oranı ise %29,9'a yükseliyor. Yani iki parti arasındaki fark 3 puan olarak hesaplanıyor.

Zafer Partisi ve İYİ Parti %6,9'ar oyla üçüncü sırayı paylaşırken onları %6,7 ile CHP takip ediyor. DEM Parti'nin oy oranı %5,2, MHP'nin %4,7, Anahtar Parti'nin %2,7 ve YRP'nin %1,4 olarak hesaplanıyor. Diğer partilerin toplam oy oranı ise %2,7.

                                                                   ^{*Kararsızlar dağıtıldıktan sonra}

Cumhurbaşkanlığı seçiminde İmamoğlu önde

Araştırmanın ikinci bölümünde genç seçmenlere "Cumhurbaşkanlığı seçimi olsa hangi adaya oy verirsiniz?" sorusu yöneltiliyor.

Kararsızlar dağıtılmadan Ekrem İmamoğlu %43,4 ile ilk sırada yer alırken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın oy oranı %29,5 olarak ölçülüyor. İki isim arasındaki fark 13,9 puan.

• Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin soruda kararsızların oranı ise parti tercihindeki kararsızlık oranından daha yüksek: Gençlerin %27,1'i İmamoğlu ile Erdoğan arasında bir tercih belirtmiyor.

Kararsızlar dağıtıldığında ise İmamoğlu'nun oy oranı %59,5'e, Erdoğan'ın oy oranı %40,5'e yükseliyor. Böylece iki aday arasındaki fark 19 puana çıkıyor.

                                                                     ^{*Kararsızlar dağıtılmadan önce}

                                                                ^{*Kararsızlar dağıtıldıktan sonra}

Nevzat Taşcı: ‘Gençler siyasetin ve demokrasinin işleyişini sorguluyor’

Araştırmada gençlerin %23,4'ünün parti tercihinde kararsız olması, öne çıkan bulgulardan biri. Aposto'ya konuşan Arayüz Kampanyası Direktörü Nevzat Taşcı, bu kitlenin tamamının gerçekten “kararsız” seçmen olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söylüyor:

“Burada iki farklı grup var. İlki gerçekten kararsızken, ikincisi oy vermeyi düşünmeyen, protesto olarak oy vermeyeceğini söyleyenler. Bu ikinci grubun da ‘kararsızım’ diyerek süreci geçiştirdiği zamanlar oluyor. Bu yüzden bu kitlenin tercihlerini varsaymamak gerekiyor.”

Taşcı, yüksek kararsızlık oranının iktidar ve muhalefet açısından farklı nedenleri olduğunu belirtiyor:

“Gençler iktidar blokunda olan partilere oy vermek istemiyor ve yaşadıkları hayattan onları sorumlu tutuyor. Muhalefete oy vermek istememelerindeki etmenin ise güvensizlik olduğunu düşünüyorum.”

Taşcı'ya göre muhalefete yönelik güvensizlik, hem seçmenin oyuyla yaptığı tercihin korunup korunmayacağına hem de partilerin bu oyları siyasi temsile dönüştürme kabiliyetine ilişkin:

“‘Oy verdiğim kişiler görevden alınabilir, parti değiştirebilir ve bu da benim seçimimi geçersiz kılar’ noktasında bir güvensizlik var. Partinin verilen oyların temsile dönüşmesinde etkili olup olmayacağı endişesi hâkim.”

Bu durum da gençlerin siyaset ve demokrasinin işleyişine yönelik daha geniş bir sorgulamaya girmesine neden oluyor:

“Genç seçmene ulaşmak isteyen partilerin doğrudan ve güven veren bir ilişki kurması gerekiyor. Bu ilişkiyi kurmak için çaba göstermeyen partiler bugün gençler arasında birinci çıksa bile bir sonraki ankette oylarını kaybedebilirler.”

Yeni Parti gençlerde neden ilk sırada?

Araştırmanın saha çalışması, Yeni Parti'nin kuruluşundan üç gün sonra 27 Temmuz'da başladı. Buna rağmen partinin genç seçmenler arasında ilk sırada yer almasına ilişkin Taşcı, gençlerin mevcut siyasi seçeneklerden duyduğu memnuniyetsizliğe dikkat çekiyor:

“Türkiye’de hayatından memnun olmayan gençlerin önemli bir kısmı, hayatlarındaki sorunları hükümetin politikalarına bağlıyor. Yaşadıkları hayattan duydukları mutsuzluk onları başka partilere ve yeni söylemlere yöneltiyor. Ancak oylarının boşa gideceğini düşündükleri seçeneklerden de uzak durma eğilimindeler.”

Taşcı'ya göre Yeni Parti'nin çok sayıda milletvekilinin katılımıyla kurulması ve doğrudan ana muhalefet konumuna gelmesi, yeni partilere yönelik bu çekinceyi kıran etkenlerden biri:

“Yeni Parti'nin kuruluş hikayesi bu durumu kıran bir noktada. Hem oldukça yüksek sayıda vekilin geçişiyle kurulması ve kurulduğu anda ana muhalefet olması hem de CHP'nin yaşadığı tartışmalar ve partinin geçmişinin getirdiği yüklerden dolayı oluşan endişe, Yeni Parti'ye yönelim oluşturdu.”

Ancak Taşcı, bu desteğin kalıcı olmayabileceğinin altını çiziyor:

“CHP’nin kendi iç sisteminin oldukça kapalı olması ve gençlerin taleplerini karşılamak bir yana onları hayal kırıklığına uğratan bir muhalefet sergilemesi gençleri bir ikilemde bırakıyordu. Gençler, eski ikilemlerin Yeni Parti’de olmamasını umacaklardır. Aksi durumda Yeni Parti’ye olan destek sürekli hâle gelmeyebilir.”

‘Kararsızlar iki adayı da Cumhurbaşkanı seçtirebilir’

Taşcı’ya göre, Erdoğan'ın gençler arasındaki oyunun düşük kalmasında, genç seçmenin yaşadığı sorunlarla siyasi sorumluluk arasında kurduğu bağ etkili:

“Gençler sistemsel olarak yaşanan sorunlara bir sorumlu arayışındalar. Tüm sistemde ara sorumlular olmadığında sorumluluk Cumhurbaşkanı'nda birikiyor. Bu da gençlerin yaşadıkları sorunları ona fatura etmelerine neden oluyor. Bu yüzden Erdoğan’ın gençler arasında oy oranının düşük olduğunu düşünüyorum.”

İmamoğlu'nun %59,5'lik oy oranının kararsızlar dağıtıldıktan sonra ortaya çıktığına dikkat çeken Taşcı, Cumhurbaşkanlığı tercihinde kararsız olan %27,1'lik kesimi seçim sonucunu belirleyebilecek bir faktör olarak görüyor:

“Kararsız oylar dağıtıldığında ortaya çıkan tablo bu. Kararsızlar dağıtılmadığında %27,1 gibi bir oran elde ediyorlar ve bu kitle iki adayı da Cumhurbaşkanı seçtirebilir.

Parti seçimindeki kararsızlardan daha büyük bir kararsız kitlenin burada olduğunu görüyoruz. Demek ki parti bazında kararı olan bir grup genç Cumhurbaşkanlığı seçiminde seçenekler arasında sıkışmış hissediyor ve alternatif arıyor olabilir. Bu ihtimali de masaya getirmek gerek.”

‘Yeni Parti muhalefette alternatifsizlik algısını kırdı’

Taşcı, CHP'nin genç seçmenler arasında %6,7'de kalmasını, muhalefet seçmeninin uzun süredir yaşadığı “alternatifsizlik” algısının değişmesiyle ilişkilendiriyor:

“CHP’ye oy veren ve aslında onu beğenmeyen önemli bir kitle, oy tercihini neden değiştirmediği sorulduğunda ‘Alternatifi mi var ki?’ retoriğine sığınıyordu. Yeni Parti muhalefet adına bu durumu kırmış görünüyor. CHP’ye sıkışmak ve onun bagajını taşımak zorunda olmadan güçlü bir muhalefet yapma imkanı var.”