Art Wars: NFT ve telif hakları

Küratör ve sanatçı Ben Moore; Anish Kapoor, Damien Hirst ve David Bailey gibi sanatçılar tarafından dava edilme riskiyle karşı karşıya kaldı. 

Moore, 2013'te bir yardım projesi için Damien Hirst, David Bailey, Anish Kapoor gibi sanatçılarla çalışmış, sanatçılar Star Wars serisinin ikonik öğelerinden Stormtrooper kasklarına kendi stilleriyle uygulamalar yapmıştı. Eserler Londra'da, Saatchi Gallery'de sergilenmişti. 

Moore, söz konusu işlerin fotoğraflarının da yer aldığı bin 138 fotoğraflık bir koleksiyonu NFT'ye (non-fungible token) dönüştürdü ve OpenSea isimli platformda satışa çıkardı. The Financial Times'ın haberine göre Moore, Art Wars isimli bu projeyi hayata geçirirken sanatçılardan izin almadı. 

Sanatçıların temsilcilerinden biri olan Jon Sharples; söz konusu NFT'lerin OpenSea'de yaklaşık 7 milyon dolarlık bir satış hacmine ulaştığını söyledi. Anish Kapoor'a ait bir eserin NFT'sinin yaklaşık 4,3 milyon dolar değerle satışa çıkarıldığı; fakat satılmadan kaldırıldığı belirtildi. David Bailey'ye ait bir eserin de yaklaşık 517 bin dolardan fiyatlandığı öğrenildi. 

NFT platformu OpenSea, telif hakkı ihlali bildirimi aldığını ve gerekli aksiyonu aldığını duyurdu. Art Wars NFT sayfası kapatıldı. 

Kimler, ne diyor? 

Moore, NFT'leri sanatçıların izni olmadan yarattığı yönündeki iddiaları reddetmedi. Projede bulunmak istemeyen sanatçılara saygı duyduğunu, projede kalan sanatçıların telif ücreti alacağını söyledi. 

Hukuki süreç başlatma tehdidinde bulunan sanatçılardan biri olan, Unskilled Worker isimli eserin sahibi Helen Downie'ye göre ise Moore'un yaptığı sanatçılar ve koleksiyonerler için heyecan verici bir alanı mahvetme riski taşıyor.

Art Wars projesinin Twitter hesabında eserlerin fikri mülkiyet haklarının Art Wars'ta bulunduğu belirtiliyor; fakat sanatçıların eserlerin haklarını bağışlayıp bağışlamadığı bilinmiyor. 

Anish Kapoor stüdyosunun yorum için yönlendirdiği Tasarım ve Sanatçılar Telif Hakkı Derneği de eserlerin sanatçı izni olmaksızın NFT'leştirilmesinin yaratıcılığa verilen değerin yok edilmesi anlamına gelebileceğini savunuyor. 

Collins Dictionary'nin yılın sözcüğü belirlediği NFT, sanat dünyasını dönüştürüyor. Geleneksel sanat fuarlarında NFT'lerin sergilendiği, köklü müzayede evlerinde NFT müzayedelerinin düzenlendiği, dünyaca ünlü sanatçıların işlerini NFT'lere dönüştürdüğü bu dönemde Tasarım Ve Sanatçılar Telif Hakkı Derneği'nin açıklamasındaki soru bu gibi meselelerle anlamlı hâle dönüşüyor: "NFT'ler çağında sanat eserleri için sanatçı haklarının korunmasını nasıl sağlarız?"