BaaS’ın evrimi: Hoş geldin BaaS 2.0

Finansal teknolojiler ekosisteminde en çok dikkat çeken alanların başında BaaS (Banking As A Service) çözümleri geliyor. Servis Modeli Bankacılık olarak Türkçe literatüre giren bu modelde, bankacılık hizmetleri, banka dışındaki platformlar tarafından tüketicilere sunuluyor. 

Hem Türkiye’de hem de küresel arenada ön plana çıkan BaaS modeli, büyük değerlemeler peşinde koşan fintech girişimleri ve yatırımcıların ilgi odağı olmuş durumda. McKinsey tarafından hazırlanan rapora göre, Avrupa BaaS pazarının büyüklüğünün 2030 yılına kadar 90 milyar avro ile 105 milyar avro arasında bir değere ulaşması bekleniyor. 2024 yıl sonu için bu değerin 26,1 milyar dolar (24,2 milyar avro) civarında olacağı öngörülüyor.

BaaS çözümlerine ilgi neden artıyor?

Servis modeli bankacılık pazarının büyümesinin ardındaki itici gücü, "tüketici iştahı" olarak özetlemek mümkün. Pandemi sonrasında finansal teknolojilerin hızla büyümesiyle birlikte rekabet avantajı arayan e-ticaret şirketleri, müşteri deneyimlerini iyileştirmek için BaaS'a yöneldi. Özellikle Y ve Z kuşağının hızla benimsediği BaaS çözümleri, e-ticarette ve finansal hizmetlerde müşteri davranışlarının dönüşmesini de sağladı.

ABD’de Aion Bank'ın yaptığı son araştırma, 25-34 yaş aralığındaki tüketicilerin %52'sinin geleneksel bankalar yerine sevdikleri markaların finansal ürün ve hizmetlerini kullanmayı tercih ettiğini gözler önüne seriyor. Bununla birlikte araştırmanın bir diğer önemli çıktısı olarak, bu tüketicilerin %50'si, yalnızca gömülü finansal ürünler ile "şimdi al, sonra öde" (BNPL) ve tüketici kredileri gibi esnek çözümler sunan markalara sadık kalacağını belirtiyor.

Son dönemlerde BaaS modeli, kritik bir değişimin eşiğine yaklaşıyor. BaaS'ın fintech girişimleri öncülüğünde, yatırımcı destekli ve her ne pahasına olursa olsun büyüme vizyonu artık değişiyor. Küresel çapta artan yasal düzenlemeler ve oyunun kurallarının tanımlanması da bu değişimi destekliyor.

Gömülü bankacılık ve BaaS evrimi

Tercihleri ve davranışları son beş yılda önemli ölçüde değişen tüketiciler, finansal hizmetlere erişmek için her gün kullandıkları markalara daha fazla güveniyor. Gömülü bankacılık ürünleri, bu güvenin tesis edilmesinde önemli bir rol üstleniyor.

Tüketicilere, ihtiyaç duydukları anda bankacılık ürünlerine erişim olanağı sunan BaaS çözümleri, müşteriyi merkeze koyuyor ve onların isteklerini etkili bir şekilde karşılıyor. Bu sayede e-ticaret başta olmak üzere işletmeler, yeni müşteriler çekebiliyor; sepet tutarlarını artırabiliyor; müşteri sadakatini sağlayabiliyor veya iyileştirebiliyor.

BaaS sağlayıcılarının farklılığı ise ekosistemin temel sorunlarının başında geliyor. Benzer hizmetleri vermeye çalışan BaaS sağlayıcılarının bazıları BT uzmanlarından oluşurken, bazıları ödeme lisanslarıyla hizmet veriyor; kimileriyse bankacılık lisansına dayalı hizmetler sunabiliyor. Bir BaaS sağlayıcısının bankacılık lisansına sahip olması, altta yatan teknoloji kadar sunabilecekleri hizmetleri de belirliyor. 

• Bununla birlikte: BaaS çözümlerini kullanan şirketler için finansal hizmetlerin düzenleme ve uyumluluk yönleri de önem arz ediyor. Müşteri bilgilerinin gizliliğinin sağlanması, finansal işlemlerde lisans yeterliliği gibi konulardan bahsediyoruz.

Bu durumlar, BaaS çözümlerini düşünen şirketler için kafa karıştırıcı olabiliyor. Günümüzde, düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar, sektörleri 3-5 yıl öncesine göre çok daha yakından takip ediyor. Ayrıca düzenleyiciler, işleyişi yönetebilmek ve denetleyebilmek için için BaaS modelinde risklerin nerede olduğunu anlamak istiyor. BaaS ile ilgili artan karmaşıklığın ve risklerin etkili bir şekilde yönetilebilmesi için risk teknolojilerine ve otomasyona yatırım yapılması da gerekiyor. 

Tüm bu değişim ve gereklilikler de BaaS 2.0’ın kapısını aralıyor.

Lisanslama ve mevzuatlara uyum

BaaS 2.0 modelinde, BaaS çözüm ortağı arayan işletmeler, sunulan teknolojilerin yanı sıra BaaS sağlayıcısının nasıl lisanslandığına da odaklanacak. Artık yeni fırsatları değerlendirmek isteyen işletmeler, sunulan finansal hizmetlerin düzenleme ve uyumluluk yönlerini daha fazla önemseyecek.

Müşteri tanıma (KYC) ve kara para aklamayı önleme (AML) gibi uyumluluk süreçleri, bankacılık ürünlerinde bir zorunluluk hâlini alıyor. Bu konu başlıkları üzerinde duran işletmeler, yeterli deneyime ve uzmanlığa sahip BaaS sağlayıcılarını tercih edecek. Burada, yapay zekanın (AI) süreçleri otomatikleştirmede çok daha büyük bir rol oynadığını ve aynı zamanda son kullanıcı için daha sorunsuz bir müşteri yolculuğu sağladığını da göreceğiz. 

Bankalar daha katılımcı olacak

Bankaların çözüm odaklı olmaktan müşteri odaklı olmaya doğru temel bir zihniyet değişimi yaşamasında BaaS modelinin etkilerinden söz edilebilir. Geleneksel bankacılığa paralel bir gelişim kaydeden BaaS modeli, birçok yönden bankalar için geleceği temsil ediyor.

Sunulan çözümleri benimseyen işletmeler ile ürünleri kullanan son kullanıcıların ilgisiyle birlikte yaşanan BaaS evrimi, bankaların daha katılımcı olduğu ve daha fazla bütçe ayırdığı günleri de beraberinde getiriyor. BaaS çözümleri, B2B2C iş modellerinde bankaların büyük ölçekte müşteri edinebilmesinin uygun maliyetli bir yolu olarak da karşımıza çıkıyor. 

Örneğin: İtalyan bankacılık devlerinden UniCredit, geçen Temmuz ayında Aion Bank ve Vodeno'yu satın aldığını duyurmuştu. Bu satın alma, BaaS modelinin bir büyüme fırsatı olarak görüldüğünün ispatı olarak değerlendirilebilir. BaaS'a yatırım yapılması, bankaların yeni alanlara yönelme arayışına da işaret ediyor. Önümüzdeki yıllarda UniCredit’in satın almasına benzer hamlelerin başka büyük bankalardan da gelmesi oldukça muhtemel.

BaaS için sırada ne var?

Tüketicilerin finansal hizmetlere erişim sürecini yeniden tanımlayan BaaS modeli, yeni dönemde yasal mevzuatlarla daha uyumlu, yetkilendirilmiş ve ticari olarak sürdürülebilir bir şekilde çalışacak.

Hızlı ve sorunsuz işlemlere aracılık eden BaaS çözümleri, şimdiye kadar ağırlıklı olarak ödemeler alanında alternatifler sunarken gelecekte bu yolculuğun yatırımlar başta olmak üzere farklı alanlarla daha fazla entegre olması kaçınılmaz. BaaS 2.0 ile müşteriler için değer yaratarak yeni ürünlerin geliştirildiği ve çözümlerin daha geniş kitlelere ulaştığı günleri de göreceğiz.