Babaların ve Devletin Sorumluluğu Nedir?

Anneler kadar çocuklarının bakım sorumluluğunu alan (yardım etmekten bahsetmiyorum) babalar için bir sözüm yok (iç ses: okuyucularım arasında umarım öyle bireyler vardır). Fakat babaların çocuk bakımında gerçek anlamda sorumluluk paylaşmaması yalnızca Türkiye’de olan değil Dünya’da da karşılaşılan büyük bir sorun. En eşit sorumluluk alındığını düşündüğümüz ilişkilerde bile bu durumun böyle olmadığı pandemi ile gün yüzüne çıkmış durumda. Öyle ya, pandemi döneminde 10 yaş altı çocuğu olan kamu personelleri değil, kamu personeli kadınlar idari izinli sayıldılar. Özel sektör ya da kamu farkı gözetilmeksizin kadınların sorumlulukların bu dönemde arttığı da birçok kez ortaya konuldu.

Oysa babalık da bir sorumluluk. Bizim anayasamızda babaya çocuğu ile kişisel ilişki kurma hakkı veya vatandaşlık bakımından yer verilmekle birlikte bazı anayasalarda çocuk bakım görevinin babaya yüklendiği de görülüyor. Kolombiya Anayasası buna örnek teşkil edebilir. Bu göreve ek olarak anne ve babaların haklarını da anayasalarda görebiliyoruz. Örneğin, Portekiz Anayasası anne ve babalara çocuk bakım iznini tanınmasına ilişkin bir hüküm içeriyor.

Hukukumuzda babalık izni 5 gün (devlet memurları bakımından 10 gün) ile sınırlı. Bazı kuruluşlar daha fazla izin verse de bakım sorumluluğunun eşit paylaşılması için annelik izninin iki ebeveynin de eşit olarak paylaşabileceği çocuk bakım iznine dönüştürülmesi gerekir.  Bu şekilde hem ebeveynlik sorumluluğu kadının üzerine yüklenmez hem de babalar da çocukları ile güçlü iletişim kurabilirler. Bu gibi bir eşit paylaşım kadının iş yaşamında annelik sebebiyle karşılaştığı sorunlar için de çözüm olabilir.

Fakat tabii iş bölümü yapılması gereken tek kişi babalar değil. İki ebeveynin de iş hayatına katılması gibi koşullar üçüncü bir kişinin varlığına ihtiyaç doğuruyor. Bu bazı ailelerde anneanne/ babaanne olurken bazen yardımcı olarak kendini gösteriyor. Oysa bunlar yerine kamunun çocukları koruma sorumluluğunu bakım olarak da üstlenmeye başlaması elzem. Merkezi hükümet ve belediyeler yeterli seviyede ve ulaşılabilir kreş imkanlarını yaymak suretiyle bu görevi yerine getirebilirler.