Behiç Ak ile Çizgilerle Gelenek Yaratmak

1. Gezici Festival afişleri başlangıcından beri olduğu gibi 27. yılında da size emanet. Bir gelenek yaratmanın, bilhassa günümüz koşullarında çok zor olduğunu biliyoruz. Bu serüvenin nasıl başladığını ve böylesi bir sürekliliğin nasıl sağlandığını bizimle paylaşır mısınız?

Gezici Festival yıllar önce ilk başladığında Başak ve Ahmet, afişini benim yapmamı istediler. Daha önce Ankara Film Festivali'nin afişini yapmıştım ve beğenilmişti. Ben de iyi bir grafikerle ancak yapabileceğimi söyledim. Aklıma hemen Yeşim Demir geldi ve afişin layout'unu o tasarladı. Ben de deseni yaptım. 27 yıl olmuş. Bu tür süreklilikleri seviyorum. 

Aslında bir film festivali afişi yapmak çok çok zor. İnternete girip bakarsanız ne dediğimi daha iyi anlarsınız. Çünkü kullanılan simgeler çok sınırlı. Festivalin gezici olması, Anadolu kentlerini dolaşmasının getirdiği heyecan beni motive etti sanırım. Elbette bir gelenek yaratmak çok önemli. Türkiye manipülasyonlara çok açık. Bu yüzden de çok değişken bir toplum ve bu iyiye, güzele doğru olmuyor. Bu yüzden yaptığımız işlerin güzelliğine ve toplumsal faydasına inanıyorsak, onu sürdürmek için direnmeliyiz. Bu, başka insanlara da direnme gücü verir. Birbirimize tutunabiliriz.

Behiç Ak, 27. Gezici Festival afişi

2. Çizimlerinizin büyük çoğunluğunda mutlaka bir kedi figürü görüyoruz. Bazen meraklı meraklı bakan bir tekir, bazen konuşma baloncuklarını dinliyor gibi düşünceli duran bir başkası. Belki “kedi sevgisindedir” dedik ama bazı kompozisyonları tamamlar nitelikte gibiler. Ne dersiniz bu konuda?

Her ikisi de aslında. Kedi, Fellini'nin Ve Gemi Gidiyor  filmindeki Gergedan gibi biraz. Onunla ilgili de değişik yorumlar yapıyorlar ya “Avrupa'yı mı simgeliyor? Yoksa Dünya'yı mı?” gibi… Fellini ise Gergedanın yolcu gemilerinde bir dönem ağırlığı ve hareket kabiliyeti sayesinde balansman sağlayıcı olarak kullanıldığından bahseder. Sembolik değerini bir anda yok eder. Hayatı ya da bir afişi ya da bir karikatürü dengelemek için de kedi iyi bir fikir gibi geliyor bana. Kedi sevgisi hep var tabii ki. Sevilmez mi?

Behiç Ak, Twitter

3. Twitter’ı aktif kullanıyorsunuz, hatta bazen gündemi sizin karikatürlerinizden takip ediyoruz. Sizin için gündemle çizimlerinizin ilişkisi nedir?

Gerçek gündem, verili gündemin gizlediği bakış açılarını ortaya çıkararak oluyor aslında. Yani bir tür şifre kırıcılık. Yapay gündem bize hep birtakım çatışmaları aktarıyor. Kutuplardan birini seçmemiz için ısrarcı oluyor. Özellikle Twitter gibi ortamlar, bu tür çatışmaları körüklemek için varolmuş algoritmalar sunmakta çok başarılı. Oysa sorunların derinlerine inmek, basit, postmodern taraf tutmalardan sıyrılarak gerçek gündemleri ortaya çıkarmak gerekiyor. Mizah, karikatür bunun için var. Unutulan, unutturulmak istenen, halı altına süpürülen yaşam felsefesini hatırlatmak, güçlü ve haksızların altındaki koltuğu çekmek için.

Behiç Ak, Twitter

4. Değerlerin çocuklara kazandırılmasında roman ve oyunlarınızla edebiyatın gücünden faydalanıyorsunuz. Doğa, kentleşme, sosyal ilişkiler, sosyal medya gibi konulara eleştirel açılardan bakarken yetişkinlere de sorumluluklarını hatırlatarak bu konuları eğlenceli bir anlatı sürecine nasıl dönüştürüyorsunuz?

Aslında ben hep günümüzün ve bulunduğumuz toplumun hikayelerini yazmak istedim. Klişe çocuk hikayelerinin ya da basmakalıp yetişkin ve çocuk ayrımlarını önden kabul ederek hikaye yazmayı hiç düşünmedim. Bu yüzden bazı yetişkinler, elbette ki haklı olarak çok şaşırıyorlar “Çocuğumdan kitabını alıp okudum. Ben de çok zevk aldım,” diye. Çocuklar ve yetişkinler arasındaki ayrımın ortadan kalktığı hikayeler yazmaya  çalışıyorum. Hikayelerimin yan etkisi olarak, yetişkin ve çocuk arasında entelektüel bir köprü kurulsun istiyorum. Çocuğun  deneyimsizliğinin getirdiği sınırsız merak ve kendini deneyimli sanan yetişkinin meraksız bilgiçliği arasındaki alışverişi önemsiyorum.

Bu da unutulmuş ya da uyutulmuş değerleri aktifleştiriyor. Mizah bu konuda çok yardımcı. Çünkü hakikate ne kadar yaklaşırsanız yaşadığımız yaşamın ne kadar karikatürize olduğunu anlıyorsunuz. Gülmemiz gerekenlere gülemediğimizi de. 

Yazarın son romanı. Fotoğraf: Twitter

5. Oscar Wilde, karşısındakini küçümsediğini ifade ederken hayal gücünden ne kadar yoksun biri olduğunu söyler. Sizin yaptığınız ise tüm ürünleriyle bir hayal gücü işi. Hayal gücünün sizin için önemini nasıl açıklarsınız? Ve bunu sürdürebilmenin Behiç Ak’ça yöntemleri nelerdi?

Behiç Ak'ın hikaye yazma yöntemlerini hiç bilmiyorum. Bilsem yazamazdım herhalde.