Brezilya’daki Don Olayı Kahve Sektörünü (Dolayısıyla Bizi) Nasıl Etkiledi?

Önce bir mailde gördüm, kısa bir süre sonra kahveyle ilgili tweet’ler atan bir hesapta, derken bazı haber kanallarında: “Brezilya’da yaşanan don olayı kahve fiyatlarını yukarı yönlü fırlattı”. Evet, Brezilya’da bir don yaşandı. Peki bu niye kahve fiyatlarını artırıyor ve sonunda tüketici olarak bizi etkiliyor? 

Don olayı sonrası kahve ağaçları

Kahve ağaçları çoğunlukla tropikal bölgelerde yetişen ve o iklimi seven ağaçlar. Yıl içerisinde ortalama 17-23C arasını ideal bulurlar, fazlası ve azına dayanabilirler ama onların da sınırları vardır. Bu sefer yaşanan don olayında ağaçlar -1C’ye uzun süre maruz kalmışlar. Peki bu dereceye maruz kaldıklarında ne oluyor? Pratikte bir kısmı ne yazık ki ölüyor. Bir kısmı ölmese de meyve verimliliği düşüyor. Özellikle daha genç ağaçlar için dona dayanmak güç, dayansalar bile ilerisi için kahve meyvesi verme potansiyelleri çok düşüyor. 

İşte bu habere uyanan dünya piyasaları da panikledi çünkü Brezilya’nın tahminlerine göre 5.5 - 8 milyon çuval (60 kiloluk çuvallardan bahsediyoruz) hasat kaybı mümkündü. Bu da kahve future (ileride satın alınacak kahvenin kontratı olarak düşünebilirsiniz) fiyatlarının %30 civarında zıplamasına sebep oldu. Aslında temel ekonomi dengesi: arz beklenmedik ve ani şekilde azalıyor, talep zaten uzun süredir artıyor, sonuç olarak fiyat fırlıyor. Starbucks, Nestle ve kahve/içecek üreten ve satan büyük çaplı diğer şirketler için Brezilya bir hammadde fabrikası. Bu sebeple, yükselişten dolayı daha çok endişelenen kesim de onlar oldu. 

Merak etmeyin, benim bu satırları yazdığım saatlerde donun beklenen etkiyi yapmadığı açıklandığı için fiyatlar tekrar normal seviyelerine dönüş yapmış durumda. Büyük şirketler ve tüketiciler olan bizler için iyi, zaten pek iyi durumda olmayan küçük çiftçiler için tabii ki kötü haber.