ÇEDBİK Zirvesi: Kamu binalarına yeşil sertifika zorunluluğu geliyor

Çevreci, sürdürülebilir, güvenli ve erişilebilir yaşam alanları için yeşil bina ve şehirlerin inşasında ihtiyaç duyulan çözümlerin tartışıldığı Uluslararası Yeşil Binalar ve Şehirler Zirvesi bu yıl 7. kez İstanbul'da düzenlendi.

"Sıfırın İnşası: İnsanca Yaşam" temasıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı desteği ve Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK) ev sahipliğinde yapılan etkinlikte insanca yaşamın sürdürülebilir temelleri ele alındı. Sektör profesyonellerinin bilgi alışverişinde bulunduğu zirvede, kamu yönetiminden isimler, güncel çalışmalardan bilgiler vererek son gelişmeleri aktardı. 

• "İnsanca Bir Yaşam İçin Sürdürülebilirlik", "Yeşil Bina Nereye Gidiyor?", "Sürdürülebilirliğin Finansmanı", "Gayrimenkulde ESG", "Sürdürülebilir Kentler" ve "Binalarda Teknoloji" başlıklarından oluşan 6 oturumda konuşmacılar, yaklaşık 500 katılımcıyla birlikte sürdürülebilirlik odaklı kritik meseleleri masaya yatırdı. 

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan Mesleki Hizmetler Genel Müdürü Banu Aslan, Enerji Verimliliği Daire Başkanı Murat Bayram ve Dış Kaynaklı Yatırım Daire Başkanı Esra Turan Tombak, Bakırköy Belediye Başkanı Doç. Dr. Ayşegül Ovalıoğlu ve Prof. Dr. Celal Şengör de panelistler arasında yer aldı. 

Zirvenin açılışında konuşan ÇEDBİK Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Sami Kılıç, iklim krizinin etkilerinin çevresel kaygıların olduğu kadar sosyal ve ekonomik konuların da merkezinde yer aldığını vurguladı. Bu yılki zirvede bu nedenle "insanca yaşam" temasına odaklandıklarını kaydeden Kılıç, “İnsanca bir yaşam için sürdürülebilirlik kavramı ile doğal kaynakları korumanın yanısıra bu kaynakların adil kullanılarak insanların temel ihtiyaçlarını karşılayan sağlıklı, güvenli ve erişilebilir yaşam alanları yaratmayı amaçlıyoruz" ifadelerini kullandı. 

YesTR, kamu binalarında zorunlu olacak

Zirvenin açılış paneli konuşmacılarından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürü Banu Aslan, yeşil binalar, enerji verimliliği ve sürdürülebilirliğin önemine değindiği konuşmasında Bakanlık tarafından yürütülen güncel çalışmaları anlattı.

Ulusal düzeyde ülkemize özgü enerjiyi, suyu verimli kullanan, sürdürülebilir, bulunduğu yerin coğrafi özelliklerini kullanan bina uygulamalarının yaygınlaştırılması amacıyla hayata geçirilen Yeşil Sertifika Sistemi (YesTR) uygulamasının güncellendiğini hatırlatan Aslan, yakın bir tarihte yayımlanacak yasal değişiklikle 2026 yılından sonra inşa edilecek olan toplam inşaat alanı 10 bin metrekarenin üzerindeki kamu binalarının YesTR sertifikasına sahip olması zorunlu hâle getirileceğini aktardı. Aslan, kamu binalarında YesTR zorunluluğuyla birlikte elde edilecek kazanımları şöyle sıraladı: 

"İstatistiklere göre her yıl kamuya ait 10 bin metrekare üzerinde 450-500 kadar bina inşa ediliyor. Bunların tamamının yeşil bina statüsünde kriterlere sahip olmasıyla 600 milyon kw/s enerji tasarrufu elde edilecek. Bu oran 1 yılda Keban Barajı'nın 1 ayda ürettiği enerjiye denk geliyor. 50 milyon kilogram sera gazının salımını azaltacak. Bu da 8 dönüm orman yutağına denk gelecek olup maddi karşılığının 800 milyon TL olacağını hesaplıyoruz."

YesTR'nin yakın bir tarihte uluslararası platformlarda da yerini alacağını söyleyen Aslan, Türki cumhuriyetler başta olmak üzere global ölçekte kullanıma açılması yönünde görüşmelerde aşama kaydettiklerini belirtti.

_{Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürü Banu Aslan}

Yeni düzenlemeler yolda

Müteahhitlik sisteminde doğa dostu, çevreci yaklaşımı artırmak amacıyla başlattıkları mevzuat düzenlemelerinin çalışmalarının tamamlandığını aktaran Aslan, yeşil bina statüsünde bina yapan müteahhitlerin iş bitirme belgelerinde ciddi faydalar sağlanacağını aktardı. Bakanlık bünyesinde sürdürülen diğer çalışmalara da değinen Aslan, konut ve ticari mülklerin alım, satım, kiralama işlemlerinde yeşil binaların daha avantajlı hâle getirilmesi ve mevcut binaların tamamının enerji kimlik belgesine sahip olması için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.

Açılış panelinde kürsüye çıkan Bakırköy Belediye Başkanı Doç. Dr. Ayşegül Ovalıoğlu, iklim değişikliği, enerji ve su kaynakları sorunlarının günümüzün en kritik meseleleri arasında olduğunu hatırlattı. Bakırköy Belediyesi'nde atılan sürdürülebilirlik adımları kapsamında 57 ülkeden 9 bini aşkın şehir ve bölgeden otoritenin biraraya geldiği Belediye Başkanları Küresel İklim ve Enerji Sözleşmesi'ne katıldıklarını hatırlatan değinen Ovalıoğlu, sürdürülebilir enerji ve iklim politikalarıyla, çevresel, sosyal açıdan daha dirençli bir kent oluşturmayı hedeflediklerinin altını çizdi. 

Açılış panelinin bir diğer konuşmacısı Maltepe Belediye Başkan Yardımcısı Cevahir Efe Akçelik ise şehirleri sadece karbon nötr hâle getirmenin yeterli olmayacağını aynı zamanda herkesin insanca yaşayacağı yerlere dönüştürülmesi gerektiğinin altını çizdi.

1 trilyon dolara varan tasarruf sağlanabilir

Zirvenin ilgiyle takip edilen "İnsanca Bir Yaşam İçin Sürdürülebilirlik" başlıklı açılış panelinde, kavramlar kamu ve özel sektör paydaşları tarafından tüm yönleriyle ele alındı. Ülkemizdeki yeşil bina sertifikalarına sahip yapı sayısının 2023 itibarıyla toplam bina stokunun %1’ini bile oluşturmadığına dikkat çeken ÇEDBİK Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Sami Kılıç, "Türkiye’nin karbon emisyonlarının yaklaşık %40’ının binalardan kaynaklandığını düşünürsek, mevcut yeşil bina oranının sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için artması gerekiyor” şeklinde konuştu. 

Kılıç, Türkiye'de öncelikli dönüştürülmesi gereken yaklaşık 6 milyonluk yapı stoğunun sürdürülebilirlik kriterlerine göre yapılması durumunda 1 trilyon dolara varan bir tasarruf sağlanabileceğine işaret etti:

“Bu yönde ilgili kurumların ortaya koyduğu 2053 yılı için belirlenen net sıfır hedefleri doğrultusunda yönetmelik ve kanunlardaki zorunlulukların takibi ve denetlenmesi artık çok kritik. Ayrıca teşvik mekanizmalarını güçlendirmeli ve yenilikçi finansman modelleriyle bireylerin, şirketlerin ve kamu yapılarının bu sürece katılımını kolaylaştırmalıyız."

İstanbul'a dönüşüm rehberi: Build4Green

İstanbul'u merkeze alan İstanbul Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği Şube Müdürlüğü liderliğinde hazırlanan ÇEDBİK projesi olan Build4GreenIST (Yeşil ve Karbon Nötr Bina Geçiş Rehberi) hakkında da bilgiler veren Kılıç, rehber niteliğindeki projenin İstanbul'da yenilenecek binaların yeşil ve karbon nötr olmasına önemli katkılar sağlayacağının altını çizdi.

Açılış panelinde konuşan Alkaş Danışmanlık Yönetim Kurulu Başkanı Avi Alkaş ise yeni nesil sürdürülebilir çalışma alanları yaratma noktasında nelere dikkat edilmesi gerektiğine değindi. 

Zirvede iklim kriziyle mücadelenin olmazsa olmazı olan yeşil binaların geleceğinin işlendiği "Yeşil Bina Nereye Gidiyor?" panelinde ise dünyada bu alanda başarı gösteren yerler ile uygulamada yaşanan sorunlar tüm detaylarıyla tartışıldı. Panele moderatörlük yapan ÇEDBİK Başkan Yardımcısı Dr. Emre Ilıcalı, konuşmasında Türkiye’nin ulusal yeşil bina sertifika sistemi YesTR’nin gerekli mevzuatın oluşması ve farkındalığın artması açısından sunduğu katkılara değindi. Zirvede yeşil bina sertifikaları alanında gündeme gelen en yeni trendlerden birinin International Well Building Institute tarafından geliştirilip GBCI tarafından denetlenen WELL sertifikası da mercek altına alındı.