Çözüm sürecinde en kritik aşama: Suriye denklemi sonraya bırakıldı

Bu görüşme önemli. Zira aylar önce yapılan protokole rağmen henüz YPG, Suriye merkezî ordusuna katılmış değil. YPG’nin de bağlı olduğu SDG’nin kontrolündeki bölge boşaltılmadı ve Esad rejiminin devrildiği dönemdeki sınırlar neredeyse aynı biçimiyle geçerli.

Öcalan'ın çağrısı

Öcalan’ın çağrısı, yazılı olarak daha önce yaptığı çağrının da aslında ilerisinde. Bu çağrıdan sonra PKK içerisinde silah bırakmaya direnmenin çok da anlamı olmayacak gibi görünüyor. Öcalan, silah bırakma ve PKK’nın feshi çağrısını yinelerken şu ifadeleri kullandı:

“Varlık inkarına dayalı ve ayrı devlet amaçlı PKK hareketi ve dayandığı ulusal kurtuluş savaş stratejisine son verilmiştir. Varlık tanınmış, dolayısıyla ana amaç gerçekleşmiştir. Miadını doldurma bu anlamdadır. Gerisi aşırı tekrar ve açmaz olarak değerlendirilmiştir.”

Artık bu tespitten sonra, herhangi bir adım atılmasa da geriye dönüş çok kolay değil. Üstelik yakında yeni döneme ilişkin manifestosunu açıklayacağını da söyleyen Öcalan, belli ki yeni bir perspektifle bugün açıkladığı görüşlerini yapılandıracak. Nasıl bir yapı tahayyül ettiğini ete kemiğe büründürecek. Örgüt, kurucu lideri bambaşka bir görüşü savunurken eski usulle devam edebilir mi, kolay görünmüyor.

Cuma günü tören

Öcalan’ın çağrısının uzun pazarlıklar ve müzakereler sonucunda görüntülü olarak yapılabildiği anlaşılıyor. Nitekim Öcalan da çağrısında, süreçle ilgili müzakerelerin İmralı’da yapıldığına ve burada verilen sözlere güvendiğine, kendi ifadeleriyle atıf yaptı.

Çağrının yapılması bekleniyordu ancak devlet yetkililerinin ve iktidarın görüntülü bir açıklamaya sıcak bakmadığı da söyleniyordu. DEM Parti ve örgütün üst düzey isimlerinin bu kez görüntülü çağrı yapılması konusunda ısrarcı olduğu da…

• Nitekim Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Şubat ayında “Mevzuat uygun değil” demiş olmasına rağmen, mevzuat bir yana bırakılarak görüntülü çağrıya olanak tanındı.

Şimdi Cuma günü, Süleymaniye’de yapılacak törenle, örgütten bir grup silah bırakacak. Silahların yakılması bekleniyor. Bu törene PKK’nın önde gelen isimlerinin de katılacağı ve bu isimlere güvenlik garantisi verildiği de söyleniyor.

Ancak Türkiye’nin bastırmasıyla, gazetecilerin alana alınmasına sınır koyuldu. En fazla iki medya kuruluşunun töreni izleyebilmesine izin verileceği belirtiliyor. Bunun yanı sıra gözlemci bir grubun da törende hazır bulunacağı ifade ediliyor.

Törene uzak bir alanda kurulacak ekranlardan da görüntülerin yayımlanacağı söyleniyor.

Yıl sonuna kadar süre 

Bu süreç elbette bununla bitmeyecek. Yaz aylarında TBMM’de komisyon kurularak çalışmalarına başlamasının ardından silahlı grupların ardı ardına, belirlenen üç ayrı noktada silah bırakmaya devam edeceği, bu eylemlerin de kayıt altına alınacağı ifade ediliyor.

• Böylece yıl sonuna kadar silahlı PKK gruplarının tamamının silah bırakması hedefleniyor. En azından devlet yetkililerinin beklentileri ve talepleri bu yönde.

Bu grupların daha sonra Türkiye’ye dönüp dönemeyecekleri, hangilerinin dönebileceği ayrı bir çalışma konusu. Durumu uygun olanlar için basit yasal düzenlemelerle dönüş mümkün. Ancak silahlı eylemlere katılan, suç işlediği saptanan isimler için nasıl hareket edilecek, henüz belirsiz. Kademeli bir ceza sisteminin söz konusu olabileceği de iddialar arasında.

Suriye sonraya bırakıldı

Tam da bu noktada Suriye’de yapılan görüşme daha da önem kazanıyor. YPG’nin mevcut kontrol alanlarını bırakmak istemediği sır değil. Ancak Türkiye, sınırda YPG’yi değil, Suriye merkezî hükümetinin güçlerinin bulunmasını istiyor. Hatta Suriyeliler’in dönüşü için burada yaşam alanları kurulmasını, demografik yapının eski hâline dönüştürülmesini.

• ABD bu noktada nasıl tavır alacak, YPG ile hangi anlaşmaları yaptı, bunu göreceğiz. Ancak Suriye merkezi hükümetinin elinin güçlenmesi, ABD’nin YPG’ye “Merkezî orduya katıl” baskısıyla mümkün. 

Suriye’nin engelleyici bir başlık olmaması, PKK’nın silah bırakmasının YPG’yi de etkileyeceği inancıyla bu sorunlar sonraya bırakılmış durumda. PKK’lılar silah bıraktıkça ve Suriye’de tablo netleştikçe sıra buradaki düğümü çözmeye gelecek. Ancak mesele düğümün nasıl çözüleceğinde… Kolayca çözülebilecek mi yoksa Türkiye için kalıcı ve sıkıntılı bir başlığa mı dönüşecek, bunu da bölgedeki gelişmeler belirleyecek.