Demokratların bütçe paketi tartışması

Afganistan’dan tahliye süreci dünya kamuoyunda tartışmalara yol açan Joe Biden yönetimi ABD iç siyasetinde de zorlu haftalardan geçiyor. Hatta Biden yönetiminin işlerinin önümüzdeki haftalarda kolaylaşmayacağı ifade ediliyor.

ABD Temsilciler Meclisi, Biden’ın kampanyasının da bir parçası olan 3,5 trilyon dolarlık bütçe paketini Demokrat Parti içinde günlerdir süren tartışmalardan sonra onayladı. Pakete tüm Demokratlar "evet", tüm Cumhuriyetçiler "hayır" oyu verdi. Paket Demokratlar içinde bölünmeye ve sert tartışmalara yol açmıştı.

Tartışmaların merkezinde başta New Jersey’den Meclis Üyesi olan Josh Gottheimer olmak üzere dokuz merkez-Demokrat vekil vardı. Grup, Demokratları haftalarca bütçeye karşı oy kullanmakla tehdit etti ve bunun yerine Meclis'in Biden'ın diğer öncelikleri üzerinde çalışmaya başlaması gerektiğini savundu. Merkez-Demokratların amacı geçtiğimiz ay Senato’dan geçen 1 trilyon dolarlık altyapı paketinin bir an önce Meclis’te onaylanmasıydı. Demokratların sol kanadı ise altyapı paketinin ve bütçe paketinin beraber oylanmasını talep ediyorlardı. 

Günler süren bu kriz Demokrat Partili Meclis Başkanı Nancy Pelosi’nin iki tarafın anlaşmasına aracı olmasıyla son buldu. Demokratlar, Meclis'in altyapı teklifini 27 Eylül'e kadar dikkate alacağına dair bir taahhüt de dâhil olmak üzere konuyu oylamaya sunmalarına izin veren uzlaşmaya vardı. Gottheimer ve merkezci müttefikleri bu anlaşmayı zafer olarak nitelendirirken Demokratların sol kanadı anlaşmaya şüphe ile yaklaşıyor.

Tartışmanın detayı: Merkez-Demokratlar Biden’ın altyapı paketinin bir an önce oylanıp yürürlüğe konmasını talep ediyordu. Ayrıca iki paketin birbirine bağlanmasının yanlış bir politik strateji olduğunu belirten merkez-Demokratlar da mevcuttu. Demokratların sol kanadıysa bütçe paketi olmadan sadece altyapı paketinin kabul edilmesinin bütçe tartışmalarında gereken momentuma zarar vereceği endişesi taşıyorlardı ve altyapı paketinin önemli olduğunu ancak halkın ihtiyaçlarını karşılamak konusunda yetersiz kaldığını dile getiriyorlardı. Ayrıca sol-Demokratlar, altyapı paketinin içindeki maddelerin gerekli olduğunu ancak bütçe paketinde bulunan ücretli izin, iklim değişikliği ile mücadele, yaşlı ve çocuk bakımı desteği gibi uygulamaların Amerikan halkı için olmazsa olmaz olduğunu vurguladı. Meclis Başkanı Pelosi ise uzun süredir iki paketin beraber tartışılması ve kabul edilmesi gerektiğini savunuyordu.

Paketlerin detayı: 1 trilyon dolarlık altyapı paketi çeşitli harcama kalemlerinden oluşuyor. Pakette köprü, yol ve diğer ulaşım projeleri için 110 milyar dolar, havalimanlarına 25 milyar dolar ve demiryollarına 66 milyar dolar ayrılmış. Demiryolları için ayrılan bütçe 1971’den bu yana raylı sistem için yapılan en yüksek harcama olacak. Pakette ayrıca kırsal bölgelere hızlı internet ulaştırmak ve kentlerdeki yoksul mahallelere internet desteği vermek için 65 milyar dolar ayrılmış. ABD’nin batı bölgelerinde su altyapısını düzenlemek için 8 milyar dolar; eski madenleri ve kuyuları temizlemek için ise 21 milyar dolar öngörülmüş.

Bütçe paketi ise çok daha kapsamlı. 3 ve 4 yaşında çocuklar için ücretsiz okul öncesi eğitim, çalışan aileler için çocuk bakımı, ücretsiz 2 yıllık kolejler, üniversite bütçelerinin artırılması ve öğrencilere daha çok burs imkânı tanınması için toplamda 726 milyar dolar planlanmış. Göçmenlere çeşitli kolaylaştırıcı uygulamalar için 107 milyar dolar; karbon emisyonlarını azaltmak ve orman yangınlarıyla mücadele gücü artırmak için 135 milyar dolar ayrılmış. Ucuz ve erişilebilir konut için 332 milyar dolar; temiz enerji teknolojileri için ise 198 milyar dolar hedeflenmiş.

Biden'a destek azalıyor: İki paket de Demokratlar ve özellikle Biden yönetimi için son derece kritik. Afganistan’dan tahliyenin sıkıntılı oluşu ve koronavirüs vakalarının arıtşıyla zor bir dönemden geçen Biden yönetimi için Meclis’ten geçen bu paketin enerji verici olacağı kuşkusuz. Ancak Senato’daki merkez-Demokratların son günlerde yaptığı açıklamalara bakılacak olursa 3,5 trilyon dolarlık bütçe paketin Senato’dan geçmesi hiç de kolay olmayacak. Merkez Demokratlar bu paketi çok büyük buluyor. Senato’daki çoğunluğu pamuk ipliğine bağlı olan Demokratlar ve Biden’ın ise tüm Demokrat oylara ihtiyacı var. Dolayısıyla, önümüzdeki günler Demokratlar içinde yaşanacak parti içi tartışmaların iyice sertleşeceğine tanık olacağız. Biden yönetiminin halk nezdindeki desteğinin son haftalarda iyice düştüğünü de göz önünde bulundurursak, bu paketlerin en az hasarla kanunlaşması hem Biden yönetimi için hem de 2022 ara seçimlerine göz kırpan Demokratlar için elzem.