Depremzede ve öğrenciler nasıl oy kullanacak?

Oy ve Ötesi

14 Mayıs’ta yapılacak Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinin yasal takvimi, seçimlerden 60 gün önce başladı. Takvimin seçmenler için belki de en önemli süreci listelerin “askıda” olduğu, hâlen içinde olduğumuz 2 hafta.

Bu nedenle bu haftaki yazımızda herkesin bilmesi gereken ikametgah, adres bildirimi kavramlarından ve itiraz sürecinden bahsetmek istiyoruz.

Seçmen listelerinin askıda olması ne anlama geliyor? 

Seçmen listelerinin “ askıya çıkartılması” terimi internetin olmadığı ve kontrollerin sadece fiziki olarak muhtarlıklarda yapılabildiği zamanlardan dilimizde kalan bir ifade olarak hâlen kullanılıyor.

Günümüzde kişilerin seçmen kayıtlarını kontrol etmeleri hem ilçe seçim kurullarının kayıtları basılı olarak muhtarlıklara iletmesi ile hem de elektronik ortamda mümkün. 20 Mart tarihinde ilan edilen seçmen kayıtlarınızı 2 Nisan’a kadar bağlı olduğunuz muhtarlıklardan, bu adresten ya da E-Devlet üzerinden kolaylıkla kontrol edebilirsiniz.

Kontrol sırasında aynı hanede oturan seçmenler ile birlikte, apartmanınızda oturan diğer seçmenleri de görüntüleyebilir, uyumsuzlukları tespit edebilirsiniz.

Bu süre içerisinde itiraz ve yeni bildirim yapma hakkınız da var. 3 Nisan itibarıyla ise değişiklik yapmak mümkün olmayacaktır.

İkametgah kaydı ve adres beyanı nedir?

Pek çoğumuz kullanılan yasal terimler karşısında karmaşa yaşayabiliyoruz.  Bu nedenle temel bazı kavramları ele almak istiyoruz. 

İkametgâh Arapça kökenli bir kelimedir ve Türkçe konut anlamına gelmektedir. İkametgâh kaydı ise konut kaydı, yani kişinin oturduğu ya da yaşadığı yerin yasal kaydı anlamını taşımaktadır.

Pek çok ifadede geçen “adres beyanı yapmak” da kişinin yaşadığı veya oturduğu yeri bildirmesi işlemidir. İkisi de anlam ve işlev olarak aynı şeyi ifade etmektedir. Biri sizin yaptığınız işlemi diğeri bu işlem sonucunda oluşan kaydı işaret eder.

Hatırlatmak isteriz ki kişiler sadece “ beyan ettikleri adreslerde”  seçmen kütüğünde yer alabilir, bu adresin kaydı üzerinden oy kullanabilirler.

Adresinizi beyan etmek için ise nüfus müdürlüğünde ilgili formu doldurup elektrik, su, telefon, doğalgaz abonelik sözleşmesi veya faturası, noter tasdikli kira sözleşmesi gibi belgelerden birisiyle başvurabilirsiniz. Yurtta yaşayan öğrenciler bulundukları yurt idarelerinden geçerli olacak bir evrak talep edebilir.

14 Mayıs 2023’te oyunuzu kullanacağınız yerde seçmen kütüğünde görünmediğinizi varsayalım..

Herhangi bir sebepten kayıtlı olduğunuz seçmen kütüğünden başka bir yerde oy hakkınızı kullanma ihtiyacınız olabilir. Deprem nedeniyle, öğreniminiz nedeniyle, yahut bir süre önce adresinizi değiştirdiğiniz için kayıtlı olduğunuz adres haricinde bir yerde yaşıyorsanız 2 Nisan’a kadar itiraz ve düzeltme hakkına da sahipsiniz.

İlçe Seçim Kurulu'na itiraz nasıl yapılacak?

Yerleşim yeri değişikliği ve kayıt düzeltme için her ilçede bulunan İlçe Seçim Kurulu'na başvurabilirsiniz. Başvurunuzu ya da diğer ifadesiyle “ itirazınızı” yapmadan önce oy kullanmak istediğiniz adresi nüfus müdürlüğüne beyan etmiş olmayı lütfen unutmayın.

İlçe Seçim Kurulu'na gidip sadece niyet ifade etmeniz yeterli olmayacağı gibi, seçmen kütüğü değişikliğinizin gerekliliğini ispat etmeniz gerekecektir. Bunun için de adres beyanınızı yapmış ve ikametgah kaydınızı yukarıda saydığımız belgeler desteğiyle oluşturmuş olmalısınız. 2 Nisan’a kadar fırsatınız bulunuyor.

Depremzedeler ve öğrenciler için oy kullanma süreci nasıl olacak?

6 Şubat’ta yaşadığımız deprem felaketleri neticesinde 11 ilimizde bazı muhtarlık yerleri hasar aldı ya da yıkıldı. Bu illerimizde de seçmen listeleri konteyner muhtarlıklarda askıya çıktı. Bölgede yaşayan vatandaşlara 17 Mart’a kadar kayıt değiştirme konusunda tanınmış olan kolaylık sona erdiği için depremzedeler için de süreç tarif edildiği şekliyle devam edecek ve 2 Nisan itibariyle sona erecektir.

2022 – 2023 bahar yarı yılına uzaktan eğitim modeliyle devam eden pek çok öğrenci var.  İlan edildiği gibi YÖK tarafından Nisan başında tekrar değerlendirilecek eğitim modeline dair farklı yönde karar alınırsa, öğrenciler önceden beyan etmiş oldukları yerde oy kullanmak zorunda kalacak. Çünkü yasal olarak 2 Nisan 2023 tarihinden sonra seçmen kütüklerini değiştirmek mümkün olmayacaktır.

Biz bu noktada YÖK’ün kararını daha önce açıklamasını ve öğrencilere en temel vatandaşlık hakları olan seçme haklarını kullanabilmek  için gerekli süreyi vermesini umuyoruz.

Seçim süreçlerine dair daha detayı bilgilere, duyurularımıza sosyal medya hesaplarımızdan ve yakın zamanda tüm Türkiye’de başlayacak eğitimlerimizden ulaşabilirsiniz.