Paradoks: KYK borçları

Türkiye'de milyonlarca vatandaşı ilgilendiren vergi, SGK prim borçları ve Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) borçlarının yapılandırılmasıyla işverenlere prim desteği ve teşviklerini içeren düzenleme Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. AK Parti Grup Başkanvekili Mehmet Muş'un verdiği bilgiye göre bu düzenlemeyle yaklaşık 500 milyar liralık borç yapılandırma kapsamına giriyor. Üniversite döneminde kullanılan ve mezun olduktan iki yıl sonra ödenmeye başlanan KYK borçlarının ertelenmesini bekleyen vatandaşlar için de bu kararla beraber borç yapılandırması resmen başladı. Güncel verilere göre KYK'dan öğrenim kredisi alan 5 milyon kişiden 300 bininin borçları yasal takibe girmişti. Son on yılda sayısız borç yapılandırması ve ertelemesine karşın her yıl öğrenim kredisini ödeyemediği için yasal takibe giren borç miktarı da artmaya devam ediyor.

• Yapılandırma: Başvuruların yıl sonuna kadar yapılacağı borç yapılandırma programında, %0,35 olarak belirlenen yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) esas alınacak. Gecikme zammı ya da faizi yerine Yİ-ÜFE katsayısı dikkate alınacak ve borçlulara farklı seçenekler sunulacak. Örneğin, peşin ödemeyi tercih eden borçlulara %90 oranında hesaplanan Yİ-ÜFE tutarı üzerinden indirim yapılacak. Yeni program dâhilinde yapılandırılan borçlar, iki ayda bir olacak şekilde azami 18 taksitle ödenecek. 31 Ağustos 2020 sonrasında kaydedilen borçlar ve ihtilaflı alacaklar ise kapsam dışı olacak.
   
• Durum: Öğrenciler, yükseköğrenim sürecinde temel ihtiyaçlarını karşılamak için KYK'dan aldıkları kredileri mezuniyetleri sonrasında geri ödemekte zorluk çekebiliyor. Geçtiğimiz günlerde “KYK Borçluları Hareketi” adı altında bir araya gelen bir grup öğrenci, yaptıkları açıklamada öğrencilere kredi yerine burs verilmesi ve bunun yeterli miktarlara tekabül etmesi gerektiğini belirtti. Grubun üyelerinden Merve Bektaş, "Verilen burs ve krediler günlük yaşamın ihtiyaçlarını karşılamıyor. Biz öğrenciler yemek yemek, okula gidebilmek, ders kitaplarını alabilmek için para harcıyoruz. Yurtta kalanlar yurt ücretlerini, evde kalanlar ev içindeki harcamalarını bu burs ve kredilerden sağlıyorlar," ifadelerini kullandı. Bağımsız Sağlık ve Sosyal Hizmetler Kamu Görevlileri Sendikası, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) işsizlik verilerini temel alarak yıl başında bir rapor hazırlamıştı. Rapora göre Türkiye’de sayıları 4 milyona ulaşan ve her geçen gün artan işsizlerin %25’i yükseköğretim mezunlarından oluşuyor.
   
• Tepkiler: Geçtiğimiz günlerde Sözcü Gazetesi, duruma istinaden #KYKBorçlarıSilinsin etiketiyle bir kampanya başlattı. Bu kampanyaya destek veren CHP Adana Milletvekili Ayhan Barut ise, "Öğrencilerimizi daha fazla mağdur etmeyin. Her dört üniversite mezununun üçü işsiz," ifadelerini kullandı.  İYİ Parti'nin "KYK borçlarının silinmesi" için Meclis Başkanlığı'na sunduğu araştırma önergesi de dün mecliste oy birliğiyle reddedildi. Bununla birlikte, daha önce KYK borç ödemelerini tamamlayan bazı vatandaşlar yeni yapılandırma programının kendilerini mağdur edeceğini düşünüyor.
   
• Arayış: Nominal olarak işsiz sayısının her yıl arttığı Türkiye'de KYK borcuyla iş hayatına başlayan insan sayısı da giderek artıyor. KYK borçlarının silinmesinin veya silinmemesinin her koşulda mağduriyet yarattığı bir ortamda verilen yapılandırma kararı, süregelen problemin çözümü için bir fark yaratmayabilir.