Ekonomiye ilişkin torba yasa neleri içeriyor?

Ekonomiyle ilgili düzenlemeler içeren ve ekonomiye ilişkin torba yasa olarak da bilinen "Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi. Peki yasa teklifi neleri içeriyor?

Öne çıkan başlıklar neler?

- Teklifle birlikte sahibi oldukları veya kiraladıkları konutlarda yenilenebilir enerji ile elektrik üretenler için vergi muafiyeti 25 kW'tan 50 kW seviyesine çıkarılacak.

- İşverenlerin çalışanlara nakit olarak verdiği 1 günlük yemek ücretinin 51 lirayı aşmayan tutarı, elektrik, doğal gaz ve ısınma için verilen desteğinse aylık 1000 lirayı aşmayan tutarı gelir vergisinden muaf tutulacak.

- Öğrencilerin KYK kredileri faizsiz ödenecek ve kredi ödemelerini mezun olduktan 2 yıl sonra yapma imkanı tanınacak. Borcunu erteleme talebinde bulunanlar içinse işsiz olmaları durumunda 3 erteleme hakkı tanınacak. İlk ertelemede ek ödeme alınmazken 2. ve 3. ertelemelerde toplam tutara %10'u eklenerek ödeme yapılacak. Erteleme talebi öğrencinin askerlik dönemine denk gelirse borç ek artış olmadan ertelenebilecek.

- Gerçeğe uygun olmayan sağlık kurulu raporu kullanımı nedeniyle yapılan ödemeler hariç, yersiz yapılan yaşlı ve engelli aylıkları, muhtaç ve evde bakım yardımı ödemeleri geri alınmayacak. Bu yolla toplam 180 binden fazla kişinin 766 milyon liralık borcu silinmiş olacak.

- Vergi mükelleflerinin 15 Ağustos 2022'ye kadar gerçek kişilere karşı icra takibi başlattıkları 2 bin lira ve altındaki alacaklarından vazgeçerse bu alacaklar "değersiz alacak" olarak kabul edilerek işletme kayıtlarından çıkarılabilecek. Böylece vazgeçilen alacaklarla ilgili katma değer vergisi ve özel iletişim vergisinde indirime gidilecek, icrada alınacak harçlarsa iptal edilecek. 5 milyondan fazla kişiye ait 9 milyon icra dosyasının bu yolla tasfiye edilmesi planlanıyor. Varlık yönetim şirketleri icra takibi başlatıkları 2 bin 500 lira altında ve gerçek kişilere ait borçlardan vazgeçerse icra dosyasına konu olan borcun anaparasının yarısı Hazine tarafından karşılanacak.

-Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması 31 Aralık 2023'e kadar uzatılacak. Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'daysa değişiklik yapılarak idari para cezası alt ve üst sınırları güncellenecek.

- Pandemide uygulanan sokağa çıkma yasağı ve maske takma zorunluluğu nedeniyle yazılan cezalar iptal edilecek ve böylece 1 milyondan fazla kişinin 2,7 milyar liralık cezası silinecek.

- Yurt dışında inşaat, onarım, montaj işlerinde çalışan Türk işçilere, işverenin yurt dışı kazançlarından karşılanarak yapılan ödemeler gelir vergisinden muaf tutulacak.

- Devlet üniversitelerinde tıp fakültelerinin 6. sınıfındaki ve diş hekimliği fakültelerinin 5. sınıfındaki öğrencilere intörn eğitimi döneminde öğretim üyesi rehberliğinde yaptıkları uygulama çalışmaları için 12 ay süreyle net asgari ücret tutarında ödeme yapılacak.

- Covid-19 nedeniyle ödenen kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteklerinde hata nedeniyle veya yersiz şekilde yapılan ödemelerden tahsil edilmeyenler yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte silinecek. Tahsil edilen ödemelerse iade edilemeyecek.

- Karşılığı nakit olmayan piyango düzenleyebilmek için 2 bin TL başvuru bedeli alınacak. Gerekli izni almalarına rağmen çekiliş yapmayan, sonuçları açıklamayan veya taahütlerini yerine getirmeyenlerse 2 aydan 2 yıla kadar hapis cezasına ve 3 bin TL'ye kadar adli para cezasına çarptırılabilecek.

- Yasa ile turizm payı alınan işletmelerin turizm payı oranı azaltılacak. Belgeli yeme-içme ve deniz turizmi işletmelerinin turizm payı oranı 1.000'de 7,5'ten, 1.000'de 5'e, seyahat acenteleri ve hava yolu şirketleri içinse 10 binde 7,5'ten, 10 binde 5'e düşürülecek. 

Değerlendirmeler 

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda söz alan AK Parti Kütahya Milletvekili Ahmet Tan, "Bu yasa teklifinde vatandaşlarımızın, öğrencilerimizin, dezavantajlı bireylerimizin taleplerinin yanı sıra devletimizin gelirlerini artırıcı verimli ve şeffaf bir yönetim sergilemesi, yine kurumlarımızın hukuki süreçlerinden kaynaklanan düzenlemeler de bulunmaktadır. Teklifin hazırlanmasında görev alan arkadaşlarımız başta olmak üzere teklifin görüşmelerinde yapacağınız katkılara şimdiden teşekkür eder, teklifimizin vatanımıza milletimize hayırlı olmasını temenni ederim." ifadelerini kullandı.

CHP Ankara Milletvekili Bülent Kuşoğlu teklifte yer alanların çoğunun vatandaşın yararına olduğunu ancak sorunların neden meydana geldiğinin araştırılmadığını, çözüm getirilmediğini ifade ederek, "Bunlar seçime yönelik tedbirler, bu seçimi geçirelim de ne olursa olsuna yönelik tedbirler." dedi.

CHP Milletvekilleri Süleyman Girgin, Cavit Arı, Kamil Okyay Sındır ve Lale Karabıyık "İşçinin Sırtındaki Vergi Yükü Büyüdükçe Büyüyor", "Gelirde Adalet, Vergide Adalet" yazılı dövizlerle yasa teklifini protesto etti. 

İYİ Parti Ankara Milletvekili Durmuş Yılmaz ise "Yaptığınız iş, geçmişte uygulamaya koyduğunuz yanlış ekonomik politikalar sonucunda ortaya çıkan ve dolayısıyla biriken sorunları geçici bir süre için palyatif olarak çözmek, ertelemek; bunun dışında, bu yasanın getirebileceği bir şey yok ama yasanın kısa vadeli bir hedefi var, o da önümüzdeki seçimlerde seçmeni memnun etmeye yönelik bir durum." açıklamasında bulundu.