Erkekler için Tasarlanmış Bir Dünyada Kadınların Yeri Ne?

Kısa bir süre öncesine kadar arabaların güvenliğini test etmek için kullanılan çarpışma testi mankenleri, ortalama bir erkeği baz alarak hazırlanıyordu. Aynı şekilde koruyucu yelek ve uzay elbisesi gibi güvenlik için elzem bazı ürünler de çoğunlukla ortalama bir erkek vücudu göz önünde tutularak tasarlanıyor. Erkek vücudunun, hayati önem taşıyan bu gibi tasarımlar için norm olarak kabul edilmesi, kadınların güvenliğini aslında her gün tehlikeye sokuyor.

Bechdel testini daha önce duyduysanız, kadınların kurgusal dünyada bile yeterli temsil edilmediğini görmüşsünüzdür. Bu testten başarıyla geçmesi için bir yapıtın, erkekler dışında bir şey hakkında birbirleriyle konuşan en az iki kadını ele alması gerekiyor. Kadınların kurguda ne kadar iyi temsil edildiğini değerlendirmenin bir yolu olan bu test söz konusu olduğunda Yüzüklerin Efendisi ve Avatar gibi başarılı filmler bile sınıfta kalıyor.

Tasarım, sanat, edebiyat, bilim ve siyaset... Hayatın birçok alanında yetersiz temsil edilen kadınlar, toplumda bir adım ilerleme kaydederken üç adım geriye iteleniyor. 

Geçen ay İspanya’da, çalışanlara şiddetli regl ağrısı nedeniyle ücretli hastalık izni alma hakkı veren bir yasa tasarısı onaylandı. Ardından 24 haziran tarihinde ABD Yüksek Mahkemesi, kürtajı anayasal bir hak olarak güvence altına alan 1973 tarihli Roe v. Wade kararını iptal etti. Böylece, Amerikan eyaletlerinin kürtajı tamamen yasaklaması veya ciddi şekilde kısıtlamasının önü açılmış oldu.

Kadınların, kendi bedenleri üzerinde söz sahibi olma hakkından mahrum bırakılması ve kadın vücudunun etik ve hukuki tartışmaların gündeminde olması yeni karşımıza çıkan bir durum değil. Gerek havuzlarda haşema giymenin yasaklanması gerekse kürtajın anayasal haklar arasından çıkarılması olsun, kadın bedeni, daima kontrol altında tutulmak isteniyor. Unutulmamalı ki bu gibi olaylar, kadınların toplumsal hayatta ilerleme kaydetmesinin önüne geçecek, kürtajın yasaklanması da ancak tehlikeli şekilde yapılan operasyonları ve kürtaj sonrası ölüm oranlarını artıracaktır.