Girişimlerin yılı

Gıda, tarım ve su alanında hızlandırıcı ve kurumsal inovasyon şirketi Kök Projekt Kurucu Ortak ve CEO'su Semi Hakim, Apéro okurları için gıda girişimciliğinde bu yılı ve öne çıkan girişimleri değerlendirdi. 

2020 gıda ve tarım sektörü için genel olarak yıkıcı bir yıl olsa da gıda ve tarım teknolojileri ve girişimleri için de geliştirici bir yıl oldu. Pandemi öncesinde gıda ve tarım “geleceğin mesleği” olarak tanımlanıyordu; pandemiyle birlikte dünya çok kısa sürede “geleceğin mesleği” görüşünden, “günümüzün mesleği” noktasına geldi. Bu durumun ciddi bir pozitif dönüşüm olduğunu düşünüyorum. 

Gıdaya ve tarıma yeniden gelişen bu bakışla birlikte tüketicilerin hem gıda tedarik zincirine olan hassasiyetinde gelişme hem de teknolojik dönüşüme olan ihtiyacın arttığını gördüğümüz bir yıl yaşadık. Bu duruma en iyi örneklerden bir tanesi, karantina ve kapanmalarla birlikte gelen ilk yatırım haberlerinin dikey tarım ve tarım teknolojilerine olması örneğini verebiliriz. İnsanın daha az dâhil olduğu ve verimin yüksek olduğu tarım sistemine dünya çapında yatırımlar gerçekleşti. 

Üretim kısmından hareketle tüketicilere doğru ilerlediğimizde, yemek yeme biçimlerimiz kadar yediklerimizin de ciddi değişimler geçirdiğini söyleyebiliriz. Evde geçirdiğimiz vakit sayesinde kahvaltıya daha fazla vakit harcanmasıyla yumurtaya talebin artmasını ya da eskisinden çok daha fazla atıştırmalık tüketmek gibi alışkanlıklarımızın oluşmasını sağladı. Bu durum aynı zamanda sağlıklı gıdalar ve sağlıklı atıştırmalıklara talebimizi arttırdı. 2021 yılında bu sebeple çok daha fazla paketli ürün girişimi, sağlıklı atıştırmalıklar ve sağlıklı içecekler gibi bir sürü ürünü göreceğimizi düşünüyorum. 

Bu yıl Türkiye’de öne çıkan bazı gıda ve tarım girişimleri şunlar:

• Tarımda Tarfin: Hem tarım finansmanı alanında ilk girişim olması hem de son yıllardaki yükselişini takiben Tarfin, bu yıl Quona Capital’ın liderliğinde gerçekleşen yatırım turunda 5 milyon dolar yatırım aldı ve bu alanda bir ilki daha gerçekleştirdi. Tarfin bu gerçekleşen yatırımla birlikte 2021 yılında Türkiye ve içinde bulunduğu bölgede büyüyerek, daha fazla üreticiye ulaşacak. Bu başarısıyla birlikte hem Türkiye’de tarım finansmanı girişimleri için bir başarı hikâyesi oldu hem de tarım girişimlerine olan ilgiyi artırdı.
   
• Barlarda Pubinno: Pubinno geliştirdiği akıllı bira musluklarıyla birlikte bu yıl biranın hijyenine yönelik yeni bir ürün de çıkarttı. Bu sayede artık biranın uçtan uca bütün sürecinin takip edilebilmesini sağlıyor. 2020’de Pubinno aynı zamanda operasyonlarını genişletti ve an itibarıyla İstanbul’da servis edilen biraların dörtte biri, Pubinno akıllı musluklarından servis ediliyor. 2021’de de sıkça ismini duyacağımıza eminim.
   
• Siparişte Fuudy: Pandemi önlemleri kapsamında restoranların kapanması ve yeni iş modellerine yönelmeleriyle birlikte, paket servis tek satış noktası hâline geldi. Hâliyle Yemeksepeti ve Getir operasyonlarını ciddi şekilde genişletti. Bu durumla birlikte aslında özellikle upper-casual ve fine segmentindeki restoranların rekabet gücünde de ciddi düşüş yaşandı. Bu sebeple Fuudy, bu rekabet gücünü tekrardan restoranlara sunması, kapanma dönemlerinde onlara iş modeli sağlaması ve sağlam pazarlama stratejisiyle bana göre 2020 girişimleri arasında net bir şekilde yer alıyor.
   
• Bulutta Paket Mutfak: Bulut mutfaklar, 2021’de sıkça hayatımızda yer alacak gibi görünüyor. Bu alanda ilk ekiplerden biri olan Paket Mutfak, 2020 girişimleri arasında önemli bir örnek teşkil ediyor. Hem trend kapsamında zamanlaması hem de restoran sektörüne yeni bir model olarak ortaya çıkması sebebiyle, 2020’nin önemli girişimleri arasında olduğunu söyleyebiliriz.
   
• Ette Biftek: Biftek Türkiye’nin ilk laboratuvar ortamında et üretim girişimi olarak bu listeye giriyor. Ekibin geliştirdikleri teknolojiyle Türkiye’nin de laboratuvar ortamında et üretimi adına çözüm üreten ülkeler arasına girmesini sağladı. Geçtiğimiz aylarda Singapur ve New York merkezli uluslararası alternatif protein fonu Big Idea Ventures’ın da girişimcilik programına seçilen ekipler arasında da yerini aldı. Biftek, aynı zamanda patent başvuruları da yürüten bir girişim, dolayısıyla bu alanda önümüzdeki yıl sıkça ismini duyacağız.
   

Özetlemek gerekirse 2020, her kademede gıdanın yeniden doğuşu şeklinde tanımlayabileceğimiz bir yıl oldu. Gıda medyasının tekrar yükseldiği, gıda platformlarının arttığı, paketli ürünlerin hayatımıza daha fazla girdiği, bulut mutfakların oluştuğu ve tarımda dijitalleşmenin hızlandığı bir yılı geride bırakıyoruz. Şahsen 2021’i merakla bekliyorum; tahmin ediyorum ki Türkiye’den çok daha fazla gıda ve tarım sektöründen girişimin büyüme, yurt dışına açılma ya da yatırım gibi güzel haberlerini duyacağımızı ve Türkiye’nin bir gıda ve tarım girişimcilik merkezi olmasına bir yıl daha yaklaşacağına inanıyorum. 

İllüstrasyon: Ece Tugay
Bu yazı 30 Aralık 2020 tarihinde Apéro'da yayımlanmıştır.