GirlBoss: Bir Kadın Girişimci Hikayesi

Girlboss, 2017 yapımı olan ve Britt Robertson'ın baş rolünde olduğu ve Sophia Amoruso'nun aynı isimli kitabından uyarlanan bir dizi. Hikayenin yapımcıları arasında Charlize Theron da bulunuyor. Yalnız Amoruso'nun otobiyografik kitabından uyarlansa da hikayede epey farklılıklar var. 

Hikaye

Sophia, hayatta ne yapmak istediğini bulamayan, ama çok iyi şeyler başarması gerektiğine inanan 20'li yaşlarında bir kadındır. Hayata karşı isyanı kendini bildi bileli devam etmektedir. 2000'li yılların ortasında, daha eBay hayatımızda yeni yer etmişken ikinci el kıyafetleri flip etme konusunda yetenekli olduğunu keşfediyor. Flip etmek ise aslında bir ürünü cüzi bir miktara satın alıp, yer yer tarzında değişiklik yapıp daha yüksek bir fiyata satarak kar etmek. Elbette ki hayatında doğru düzgün hiç işi olmamış Sophia için bir iş kurmak ve yürütmek zorlu bir yolculuk oluyor. Bunun yanı sıra problemli aile ilişkileri ve benmerkezci tavrı, Sophia'yı bugün millennial diye adlandırdığımız güruhu andıran bir karakterde gösteriyor. Yani şunu söylersek yanılmayız: Girlboss'ın Sophia'yı sempatik göstermek gibi bir derdi pek yok.

Kaynak: Fortune | Sophia Amoruso ve New York Times Çok Satan kitabı

"Girlboss" ve Konseptin Evrimi

Hepimiz girl boss terimini illa ki bir kere olsun duymuşuzdur. Hatta ABD'de yaşamayan birçoğumuz için bu kelime pozitif çağrışımlar yaratıyor bile olabilir. Amoruso'nun kitabı ile popülerleşen ve kariyerinin gidişatıyla da anlamı değişen bu terim, dizinin akıbetinde de rol oynadı. Peki ne demek girl boss? Ataerkil bir düzende oluşturulmuş iş dünyasına karşı, "ne yapabilir ki?" diye düşünülen genç kadınların da katılabileceğini iddia eden bir akım olarak başladı diyebiliriz. Ancak bu akımın da çok sağlam temeller üzerine atıldığını, hatta bilinçli bir şekilde atıldığını söyleyemeyebiliriz. Bu noktada da bence Girlboss bu ruhu yakalayabiliyor. Sophia, tam olarak büyüyememiş, ilişkilerini sakarca idare eden, çoğunlukla da benmerkezci ve bencil bir kadın. Yukarıda da söz ettiğim gibi bir iş başlatıp dünyayı değiştirme gibi bir gayesi de yok. Tek önemsediği şey de: para. Yani aslında böyle bir akımın liderini Sophia gibi düşünürsek, başlangıç noktasındaki kusurları da rahatlıkla görebiliriz. 

Bu bilgiyi de cebe attıktan sonra, taraflar ne diyor bir bakalım...

"Keşke Devam Etseydi" Takımı: Her başarılı insanın çok iyi veya çok kötü karakterler olmasını beklememeliyiz. Genellikle kalıpçılığa meyilli tarafımız ya Murdoch ailesi gibi şeytani kötülük, veya Steve Jobs gibi meleksilik bekliyor. Bu iki örneğin ne kadar şeytan ve ne kadar melek olduğu tartışılır elbette, ama bunların dışında bir de arada kalan, daha sıradan başarı öyküleri var. GirlBoss ise bence bu alanda güzel bir örnek teşkil ediyor. Sophia sokaktaki herhangi bir insan kadar sıradan. Hayatta az eforla çok para kazanma derdi ile yola çıkıp, ardından eline geçen güç ile işini büyüten, kendinden bir marka çıkaran bir insan. Yani aslında Sophia'nın bir hayat vizyonu veya misyonu yok. Böyle hikayeleri o kadar çok görmüyoruz. Bundan ötürü de ben Sophia'nın yanlışlarla dolu, yer yer acımasız, yer yer acınası ve çoğunlukla parçası olması keyifli serüveninin daha fazla sezonunu görmek isterdim. Neticede girl boss kelimesi genç kadınları güçlendirmek için çıkarıldığı iddia edilse de bence motivasyon verici bir akım başlattı. İşin sonunda da Sophia Amoruso'nun kurduğu Nasty Gal Vintage'ın batması, hakkında çeşitli suçlamalarla gelinmesi bu gerçeği değiştirmiyor. Bir örnek, tüm düşünceyi çökertmiyor. Bundan dolayı bilinçli bir şekilde tüketmemiz, kendi değer yargılarımıza göre hikayeleri değerlendirmemiz gerekiyor. 

Kaynak: Girlboss Clique

"İyiki Bitmiş, Münasebetsiz!" Takımı: Çoğu eleştirmen bu kulvarda geziniyor. Biraz daha detaya inmek gerekirse, "girl boss" terimi 2014 yılında tam olarak da Amoruso'nun kitabının adıyla beraber popülerleşiyor. Buradaki algı aslında güç kazanma yolunda bir kadının bir taş ile iki kuş vurarak kendi altındaki başka kadınları da yüreklendireceğini, onlara bir örnek teşkil edeceği üzerine kurulu. Bir yerde aslında girl boss felsefesinin altında ataerkil iş dünyası ağında kendine yer edinmeye çalışan kadınlar var. Ancak eleştirmenlerin takıldığı noktalar da azımsanacak gibi değil. Eleştirmenler kelimenin "girl boss" olması, yanı kadın yerine kız kelimesinin tercih edilmesi iş dünyasında cinsiyet eşitliğinin pembeleştirilip süslenmesi anlamına geldiğini iddia ediyorlar. Bunun ötesinde, girl boss konseptinin yılların içerisinde toksik bir tınıya da bürünmesi. İlk başta kendini sıfırdan yaratmış ve girişimcilik dünyasına ismini altın harflerle yazmış olan Amoruso'nun hakkında çıkan çalışanlarına karşı duygusal istismar ve kötü yönetim suçlamaları, ardından gelen iflas açıklamaları işin rengini değiştirdi. Birkaç sene boyunca kadın girişimcilerin farkı üzerine haber yapan basın organları, bu örnek üzerinden aslında girl boss dediğimiz kişilerin de en az karşı durdukları erkek meslektaşları kadar gaddar ve talepkar olabildiklerine dair bir algı oluştu. 

Sonuç Olarak...

Bu hikayenin eşsizliği bana kalırsa senaryonun dürüstlüğünden kaynaklanıyor. Sophia çoğu zaman yanlış kararlar alan, bunlardan dolayı da insanları kıran ve çevresini yabancılaştıran; ama bir yandan da müdanasızca kendisi gibi davranan birisi. Girl boss bir kavram olarak yıllar içerisinde toplumda farklı çağrışımlar oluşturan bir terminoloji olsa da bence bu dizi, onu izleyen genç bir kadında kendi işini kurma ilhamını verme niteliğinde. Bundan ötürü de bence iyiki yapılmış bir yapım ve keşke ikinci sezonda bir gelişme şansı verilseydi. 

Girl boss kelimesi ve furyası ile ilgili de sizi şu cümle ile bırakmak istiyorum: 

Sorun gerçekten kelimede miydi, yoksa onu kendi menfaatleri için sonuna kadar tüketen medya organlarında mı? Bu medya organlarını kimler yönetiyor?

Bonus: Yenilenmemesinin sebebi de Netflix'in stratejik kararı olmuştu. İlk sezona çeşitli eleştirmenlerin negatif notu ve 2017-2018'de kelimeye karşı negatif sirkülasyon da Netflix'in yatırım yapmak istememesine sebep oldu. 

Bu arada, bununla ilgili daha fazla okuma yapmak isterseniz The Atlantic'in makalesini çok beğendim. Bu bağlantıyı kullanarak okuyabilirsiniz!