Bir Tür Deli Metodu, Stanislavski

Haberler bölümünde yer vermediğimiz, bu hafta çıkan taze bir haber vardı aslında. Kendisi bazı elektriklenmelere yol açtı bünyemde ve üzerine özel olarak yazmak istedim. Öncelikle haberden bahsedeyim.

• Jared Leto, Morbius filmi setinde kendini karaktere adadığı için çekim aralarında da koltuk değnekleriyle dolaşıyormuş.
• Tuvalet molalarında da bu değnekler ile hareket ettiği için molalar, olması gerekenden çok daha uzun sürmeye başlamış ve sonunda Leto'yu tuvalete götürmek için sette tekerlekli sandalye bulundurmaya başlamışlar.

Bu haberler çıktı ve "Normal." dedim. Çünkü Leto, bu yolu tercih eden aktörlerden biri. Metot oyunculuğu deniyor buna. Fakat bu yazıyı yazmama sebep olacak tek gelişme bu değildi. Haberin ardından Mads Mikkelsen ve Will Polter, şu açıklamalarda bulundular.

Kaynak: JoBlo

"Metot oyunculuğu, tam bir saçmalık. Ya rol aldığın film, senden bağımsız olarak boktan bir şeye dönüşürse? Bu boktan film için onca emek, onca uğraş... Bir marifet yaptığını mı düşüneceksin? Karakteri müthiş yansıttığın için senden etkilenmeli miyim? Bence bu kötü senaryoyu görüp işi kabul ediyorsan en baştan karaktere hiç girmemeliydin bile! Peki, bir katil rolüne nasıl hazırlanacaksın? Ne olacak yani, iki sene boyunca bir katil olarak mı gezeceksin?!" -Mads Mikkelsen

"Eğer metot oyunculuğu yapıyorsanız davranışlarınız, etrafınızdakilere rahatsızlık vermemeli. Aksi taktirde bu yöntemi, kötü davranışlarınızın mazereti olarak kullanıyorsunuz ve neyin önemli olduğunu gözden kaçırıyorsunuz demektir." -Will Polter

Şimdi siz böyle dediniz; ama...

Bu bülteni takip ediyorsanız sinema ve televizyona ilgi duyuyorsunuzdur muhakkak. Kim bilir, belki aranızda yönetmen, senarist, oyuncu ya da setlerde çalışmak ve bu işin mutfağında bulunmak isteyenler de olabilir diye, ara sıra farklı içerik modellerine de yer vermek istiyoruz.

Eğitim aldığım alan olması nedeniyle çoğunlukla yönetmenlik ve yazarlık özelindeki konulara yelken açacak olsam da bugün oyunculuk ile ilgili bir şeyler karalayacağım. Başlayalım.

Olmazsa Olmaz Bir Metot, Stanislavski

Tanıdığınız birçok yıldız oyuncu -Özellikle Hollywood'da yer alan ve akla ilk gelen isimler-, Stanislavski adı da verilen metot oyunculuğu tekniğini kullanıyor. Psikolojik gerçekçi oyunculuk sanatının baş kuramcısı olan tiyatro yönetmeni Konstantin Stanislavski, özdeşleşmeyi oyunculuğun temeline koymuş ve her şeyden evvel oyuncudan rol yapmasını değil; kağıtta yazanı yaşamasını istemiştir.

Stanislavski'ye göre hayatımızı yönlendiren üç kaynak bulunmaktadır. Bunlar, akıl, irade ve duygudur. Akıl ve iradenin kolaylıkla kontrol altına alınabileceğini belirten Stanislavski asıl önemli olanın, duygu ile baş etmek olduğunu dile getirmiştir. Bu noktadan hareketle oyuncunun yapacağı ilk iş, canlandıracağı karakter ile kendi benliği arasında benzerlikler bulmaya yönelmektir. Stanislavski'ye göre oyuncu, kendi karakterinde mevcut olmayan duyguları yansıtırken doğallığı bozacak ve potansiyeline asla ulaşamayacaktır.

Kaynak: Tenor

Bu sebeple bazı oyuncular için, "Ya iyi oyuncu; fakat sürekli benzer karakterleri mi canlandırıyor sanki?" eleştirisi yapılsa da herhangi bir gerekçe gösterilmediğinde bunun ne denli sığ bir yorum olduğu, oldukça net bir şekilde ortaya çıkıyor. Çünkü oyuncu, kötü bir performans göstermektense kariyerini sınırlı sayıda karakterleri canlandırarak anılmayı bile göze almış, kendini tanıyan, başarılı bir profesyonel olabilir. He, diyorsanız ki "Ya bu adam daha evvel neleri canlandırdı... Uzun süredir kolaya kaçıyor.", bu başka bir tartışma konusu.

Metot oyunculuğu hakkında sayısız örneklendirme ile yüzlerce kitap yazılmış, her farklı yazar tarafından, "Şunu da yaparsanız tam oluyor, ben denedim, çok güzel gerçekten. Böyle biraz tuz, biber, üstüne de leblebi..." gibi saçma sapan, yemek tarifi kıvamında birçok farklı varyasyonu olduğu iddia edilse de özünde yukarıda kaleme aldığım kısa paragraftan bir satır fazlası bile etmeyecek bir yöntemdir. Geri kalanı ise insanın kendinde olanı tanıması, aradığını bulması ve kendi yöntemini keşfetmesinden ibarettir.

Üç kişinin on dakikalık bir yürüyüşe beraber çıktıklarını düşünün. Sırasıyla 100, 80 ve 60 kiloya sahip bu üç kişi de farklı miktarda kalori yakacaktır. Aslında tüm diyetler, metotlar, tavsiyeler kişisel deneyimler üstüne dile getirilir. Genelleme yapmak, asla %100 doğruluk sağlamayacaktır.

Kaynak: Warner Bros.

Bu metodu son yıllarda başarılı bir şekilde kullanmış ve çalışma arkadaşlarını irite ettiği kadar yaptıklarıyla benim de aklımda yer etmiş şahane bir aktör varsa o da Jared Leto'dur. Suicide Squad (2016) filminin çekimlerinin yapıldığı dönemde bu metot nedeniyle bazı uygunsuz davranışları da olmuş elbette. Canlandırdığı karakter, göz önünde bulundurulduğunda oldukça normal bir durum aslında.

• Çekimler devam ederken filmde sevgilisi rolünde olan ve Harley Quinn karakterini canlandıran Margot Robbie'nin evine, içinde kullanılmış birkaç prezervatifin ve farelerin de bulunduğu bir hediye paketi göndermiş. Kutudan çıkan kartta "Sevgiler, biricik pudingin, Bay J." yazıyormuş. Bu durum, Margot Robbie'nin eşi ve Leto arasında ufak bir soruna yol açmış.
• Her ne kadar silinen sahnelerden de olsa filmde Joker ve Dead Shot (Will Smith) karakterleri karşı karşıya gelip kısa bir münakaşa içine giriyorlardı. Bu sahne tamamlandıktan sonra Leto, Will Smith'i tehdit etmeye başlamış. Role girdiği için en başta herkesçe normal karşılansa da birkaç gün içinde Will Smith'in evine içi kurşun dolu bir kese yollamış. Mafya jargonu içinde bu, "Seni öldüreceğim." demenin başka bir yolu. Kesede kaç kurşun varsa o sayıda sıkacağınızı belirttiğiniz bir mesaj.
• Sette çalışanlara içi dolu bir silah doğrultup tehditler savurduğu da sıkça söylenmişti.

"Bu da gereksiz ama ya..." diyebilirsiniz; ancak metot oyunculuğu bu gibi sorunların yanı sıra kamera karşısında harika sonuçları da beraberinde getiriyor. Tabii büyük psikolojik sorunları da ortaya çıkarıyor maalesef. Uzun yıllar içinde karakter ve kişilik bozuklukları, çoğu oyuncuda bir standart haline gelir. Kariyer adına fedakarlıktır bir nevi.

"Sabahın sekizinde çekimim olmadığı halde neden mi sete gidiyordum? Çünkü Leto, kamera karşısına geçiriyordu ve bunu kaçırmak istemiyordum. Sadece ben de değil. Setin en kalabalık olduğu günler, onun sahnesinin olduğu günlerdi." -Will Smith

Sadet:
Yönetmenlik yapmış ve bunu yapmaya devam edecek biri olarak şahsi fikrim, sadece oyuncu değil, sette çalışan herhangi biri çok iyi bir performans sergilediği sürece bazı yanlışları görmezden gelinebilir. Elbette bunun da bir sınırı var. Mads Mikkelsen ve Will Polter'a hak vermekle birlikte bunu tartışmanın saçma olduğu kanaatindeyim. Kim, kendini nasıl rahat hissediyorsa ve daha başarılı olacağını düşünüyorsa o şekilde çalışmalı. Zaten bir sorun varsa yönetmen kişi, bir orta yol bulacak ve bu işin altından kalkacaktır. Aksi taktirde başka mesleklere yönelebilir, manavlık gibi...