Halka arzlarda yeni yaklaşımlar

Ekonomik belirsizliklerle dolu pandemi döneminde varlıklarını sürdürebilmek için zorlu bir mücadele vermek durumunda kalan özel sektör şirketleri, temel işleri dışındaki faaliyetlerinin birçoğunu askıya aldı. Bu süreç şirket birleşmeleri ve satın almaları (mergers and acquisitions – M&A) da olumsuz etkilendi. Küresel çapta M&A faaliyetleri yılın ilk yarısında hem anlaşma değeri hem işlem hacmi bazında son yılların en düşük seviyelerine geriledi. Alışılmışın dışındaki bu koşullarda M&A anlaşmalarının alışılmışın dışında yöntemlerle yapılması da kaçınılmaz hâle geldi.

• Piyasanın nabzı: Yılın ilk altı ayında tamamlanan ve beklemede olan birleşme ve satın alma anlaşmalarının toplam değeri önceki yılın aynı dönemine kıyasla %53 düşüşle 900 milyar dolar civarına gerilerken işlem hacmi de yıllık %32 azalarak 6,940 civarında oldu. Anlaşmaların toplam değerinde yaşanan düşüşte en büyük etkenlerden biri, değeri 5 milyar dolar veya üzerinde olan büyük anlaşmalarda (megadeals) görülen azalma oldu. Bu yıl ilk çeyrekte 22, ikinci çeyrekte sadece 9 megadeal tamamlanırken ilk yarı toplamında bu anlaşmaların değeri yıllık bazda %69 geriledi.
   
• Yenilikçi yaklaşımlar: M&A anlaşmaları, şirketlerin ihtiyaçlarına göre farklı şekiller alabiliyor. Bu alanda alışılmışın dışındaki anlaşma yöntemlerinden biri de özel amaçlı satın alma şirketleri (special purpose acquisition company – SPAC) aracılığıyla yapılan satın almalar. “Açık çek” şirketleri olarak da tabir edilen SPAC’ler, herhangi bir ticari faaliyet göstermiyor ve sadece halka arzlarından elde ettikleri sermayeyle başka bir şirketi satın almak amacıyla kuruluyor. Halka arzından sonra yatırım yapacak bir şirket bulmak için genellikle iki yıl süresi olan SPAC’ler, bu süreçte doğru hedefi bulamazsa şirketi tasfiye ederek yatırımcılarına sermayelerini geri veriyor. Yeni bir araç olmasa da uzun zamandır gündemden uzak olan SPAC’ler, bu yıl piyasaların çalkantılı bir dönemden geçirmesiyle birlikte tekrardan popülerlik kazandı. Refinitiv verilerine göre ağustos başı itibarıyla küresel çapta SPAC’lerin topladığı sermaye miktarı 24 milyar dolara yaklaştı ve geçtiğimiz yılın rekor seviyesinin %70 üzerine çıktı. Ayrıca bu yıl gerçekleştirilen tüm halka arzlarda elde edilen sermayenin beşte birinden fazlası SPAC arzlarından geldi.
   
• Yatırımcıların gözünden: Piyasalardaki olumsuz hava, bu yıl genel olarak tüm halka arz faaliyetlerine yansımış durumda. SPAC’ler ise geleneksel halka arzlardan doğan boşluğu doldurma potansiyeline sahip. Standart bir halka arzın performansı piyasanın güncel durumuna bağlıyken SPAC’ler yapıları gereği yatırımcılara sermayelerini değerlendirmek için daha güvenli bir seçenek sunuyor. Sağlık sektöründe SPAC’ler aracılığıyla satın almalar yapan yatırım bankası Chardan’ın başkanı Jonas Grossman, sonraki birkaç yılda ekonomik koşulların iyileşeceğine inanan yatırımcılar için gelecekte sermaye ihtiyacı olabilecek özel şirketlere SPAC’ler aracılığıyla bugünden yatırım yapmanın iyi bir fırsat olduğunu belirtiyor.