İki: Burçin Tetik

Burçin’le ilk ne zaman tanıştım, hatırlayamıyorum. Kelimeleri üzerinden olduğuna eminim. Fakat neredeyse 3 yıl önce Medyascope’ta Gökkuşağı Bülteni’nin bir parçası olarak sosyal medyada LGBTİ+ temsilleri üzerine yorumlar yaptığım 5 dakikalık köşemde ondan bahsettiğim ilk anı çok net hatırlıyorum. Burçin’in transfobik beyanlara karşı yazdığı bir tweet’i yayın esnasında okuduğum için TERF’lerin hedef tahtalarından biri olmuştum — o,  ne yapacağını şaşıran beni hayran olduğum kelimeleriyle savunmuştu. O günü “iyi ki”lerle hatırlamamın tek nedeni yine o.

20’lik Olmayan 20’likler kanalının ikinci konuğu, bu hikâye sonrasında DM kutusundan bir türlü çıkamadığım Annemin Kaburgası’nın yazarı, editör, kuir feminist kahramanım, “tahayyül hakkı”mızın savunucusu, benim ve bir çoğumuzun yalnız hissetmeme sebebi: Burçin Tetik!

İllüstrasyon: Irmak Hacımusaoğlu

Kaç yaşındasın? Kaç yaşında hissediyorsun?

36 yaşındayım. 1985'liyim. Bazen yanlış hesapladığımı fark ettiğimden beri doğum yılımı da söylüyorum. Aslında garip bir şekilde kaç yaşında hissettiğimi sık sık düşünüyorum. 20'lerimdeyken en az 40'larımda hissediyordum — nasıl diyeyim, hayatın sillesini yemiş, görmüş geçirmiş, yorulmuş biri gibi. İlginç şekilde duygusal anlamda 30'lardan itibaren gençleşmeye başladım. 

Kendimi tanımak; kendimi tanıdıkça çocukluğumu ve gençliğimi anlamlandırmak, hayattan beklentilerimi netleştirmek; arzularımdan utanmamak; bedenimle pek barışamasam da ona hak ettiği saygıyı göstermeyenlere cevabını vermek gibi pek çok aşama kaydettim. O anlamda yaş aldıkça lineer bir şekilde ileri gidiyormuş gibi değil de derinlere doğru, kendi içime doğru ilerliyormuş gibi hissediyorum.

Bir 20’lik açsak ve sorsak: 20’li yaşlarındaki insanlara önerin nedir?

Ben kırmızı şarap alsam olur mu? Teşekkürler! Herkese uygulamak mümkün mü bilmiyorum ama 20'lerindeki kadınlara ve lubunyalara önerim, ellerinden geldiğince kendilerine yatırım yapmaya çabalamaları. Ne aileleri ne mevcut partnerleri ne kendilerinden beklenenleri değil, ilk olarak kendilerini düşünmeleri. Bazen çok zor bu, hepimiz sevilmek, onaylanmak, yalnız kalmamak istiyoruz. Ama günün sonunda yıllar sonra yanımızda olacağını bildiğimiz tek kişi kendimiz oluyoruz. O yüzden içimize bakıp nasıl bir hayat kurmak istiyorsak imkanlarımız dâhilinde onu gerçekleştirmeye çalışmak önemli. Bunu yaparken de kadın ve lubunyalara vasat beyaz bir natrans heteroseksüel erkeğin öz güvenini diliyorum. Çünkü pek çok kez talep etmekte, kendimizi öne atmakta, ses çıkarmakta öz güvensiz bırakılıyoruz. Oysa "Ben yapamam ki," diye düşünülen pek çok şey, bal gibi de yapılabiliyor.

İllüstrasyon: Irmak Hacımusaoğlu

20’li yaşlarına dair bir “keşke” ve bir “iyi ki” nedir?

Çok büyük bir keşkem yok çünkü 20'lerimde yaşadığım her şeyin iyisiyle kötüsüyle beni bugün olduğum yere getirdiğini biliyorum. Toksik partnerimden keşke bir an önce ayrılsaydım bile diyemiyorum, demek ki o sırada bu döngüden çıkabilecek yerde değilmişim. Bu konularda kendime şefkatli davranmaya çalışıyorum. İyi ki içinse “İyi ki fırsatım olunca o zaman daha kolay olan öğrenci değişim programlarıyla yurt dışına çıkmışım,” diyorum. Bu bana yurt dışında okuyabileceğimi, başka dillerde var olabileceğimi, yalnız kaldığımda ölmediğimi göstermişti. Sonrası için de bir motivasyon oldu hayatımda. Şimdi öğrencilerin Erasmus bursları bile kesilmiş maalesef.

Annemin Kaburgası'nı 20'lik Burçin okusa kitap hakkında ne düşünürdü?

"Böyle bir hayat mümkün müydü ki?" diye düşünürdü bence. Özellikle anlattığım lezbiyen ilişkileri yaşamanın gerçekten mümkün olduğunu içsel olarak bilmiyordum. Benim için lezbiyenlik sık olmasa da filmlerde görüp özenilebilecek bir şeydi sadece. Kulağa tuhaf geliyor olabilir, ama böyle. Türkiye'den çıkmış, benim ana dilimde yazılmış kadın ve LGBTİ+ öykülerini böyle bir arada okuyabilsem hayatım bir parça değişirdi belki. Duygu Asena ve Tezer Özlü’yü okuduğumda değişmişti çünkü. Birisi kadınlık birisi çocuklukla uğraşıyordu ve konuşulmayanları dile döküyorlardı. Lisede ve üniversitede hayat algımı değiştirdiler diyebilirim. Yalnız olmadığımı, deli olmadığımı daha erken anlardım muhtemelen.

O zamanlar bugünleri nasıl öngörüyordun? Haklı çıktın mı — yoksa her şey çok mu farklı?

Hayallerim vardı ve bir kısmı gerçekleşti diyebilirim. Kitap yazmak bunlardan biriydi örneğin. Berlin'de yaşamak da biraz böyleydi, ne de olsa 20'lerimde Berlin'e taşınıp sonra çeşitli zorluklardan İstanbul'a dönmek zorunda kalmıştım. Tekrar Berlin'e dönmek de biraz hayal gibiydi, pek çok açıdan çok güçtü çünkü. Ama bu hayalleri gerçekleştirmek hiç de kolay olmadı, ömrümden ömür gitti. 20'lerimdeki Burçin'e gidip Berlin'de yaşayacaksın; lezbiyen olduğunu keşfedeceksin; her lezbiyen gibi kedilerin olacak; öykülerin kitaplaşacak desem zor inanır bana. O günden buraya gelmek çok zordu — o yüzden onun diyeceği gibi "Vay be!" yerine daha çok "Ooof, of!" diyorum hayatıma baktıkça. Bir de belimin bu kadar ağrıyacağını bilmiyordum.

20’li yaşlarının Türkiyesi nasıl bir yerdi? Özledin mi?

Çok üzgünüm ama 20'lerimin Türkiyesi de çok fenaydı, hâlâ da çok fena. Benim şansım, bugünkü değişimleri görmemiş bir Boğaziçi'nde okumaktı. Kampüsün içi, dersler, öğrenci kulüpleri, hocalar — hepsi değil tabii, birçoğu — olsun, hakikaten ufkumu on katına çıkarmıştı. Hisarüstü'nün o kısıtlı çevresinde oldukça mutluydum. Yine de bu tür nostaljilerin hep belli ayrıcalıklarla birlikte geldiğini düşünüyorum. Boğaziçi'ne gidebilmek de bir devlet üniversitesi olmasına karşın belli bir maddiyat gerektiriyor mesela. Onun dışında da özellikle özlediğim bir şey var diyemem. 

Aksine şu anki baskı ortamında bile 20'liklerin kendini çok daha erken keşfettiğini, çok daha girişken ve ne istediğini bilen insanlar olduklarını düşünüyorum. Bunda da internetin, cep telefonu ve sosyal medya çağının, artık bazı şeyleri saklamaya değil ifşa etmeye yönelik bir kültürün oluşmasının etkili olduğunu düşünüyorum. Türkiye'den değil ama sonraki nesillerden ümitliyim anlayacağınız.