İkinci el araç ticaretinde kartlar yeniden dağıtılıyor

Türkiye'nin içinde bulunduğu enflasyonist ortamda otomobil bir yatırım enstrümanına dönüşünce apartman görevlisinden doktoruna hemen herkes kendi çapında bir “al-satçı” oldu. Parayı bankaya ve dövize yatırmak yerine ikinci el otomobile yatıranlar, kısa sürede yüksek kâr oranlarıyla “tatlı para” kazanınca otomobil ticaretinde de dengeler değişti. 

Yakın zamanda konuya ilişkin önlemler alınarak az da olsa bu ticaret engellendi; fakat yapılan düzenlemeler tabii ki yeterli olmadı. Bu yüzden Ticaret Bakanlığı, araç ticareti konusunda kartları yeniden dağıtan bir dizi karar aldı. 

Bakanlık, araç satışlarıyla ilgili kapsamlı bir yönetmelik hazırladı. "İkinci El Motorlu Kara Taşıtları Ticareti" isimli yönetmeliğin yerini "Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti" adlı yeni bir yönetmelik aldı. Kasım ayında yürürlüğe girmesi beklenen yönetmelikle birlikte sadece ikinci el otomobil değil, motosiklet dahil tüm motorlu kara taşıtlarının satışına yönelik koşullar net bir şekilde belirlenecek. 

Artık al-satçılara ve tüketiciyi mağdur eden bayilere göz açtırılmayacak. Böylece ilerleyen dönemlerde piyasayı bozan hamleler yapılmasının önüne geçilecek.

Kasım ayında yürürlüğe girecek

Yeni yönetmeliğe ilişkin bazı ayrıntılar, kısa bir süre önce Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın motorlu araç satıcısı temsilcilerini ağırladığı toplantıda gündeme geldi. Sektör temsilcileri, araç satışında tüketiciyi mağdur eden sürecin tekrar yaşanmamasıyla ilgili kalıcı tedbirlerin alınmasına yönelik isteklerini dile getirdi. 

Bakan Bolat da ikinci el araç ticaretinde “al-satçı” olarak tabir edilen şirket veya şahısların piyasaya tekrar müdahale etmemeleri için yeni bir yönetmelik hazırlığında olduklarını belirtti. Sektör temsilcileri ise sadece ikinci el otomobilleri değil, tüm kara taşıtlarını içine alacak kapsayıcı bir yönetmelikle ilgili önerilerini paylaştı. 

Sektör temsilcileri ile Ticaret Bakanlığı arasındaki görüşmeler, Ekim ayında devam edecek. Yeni yönetmeliğin ise Kasım ayında yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Yeni düzenleme neleri kapsıyor?

“İkinci El Motorlu Kara Taşıtları Ticareti” yönetmeliğiyle birlikte piyasanın dengesini bozan kişi ve şirketlere yönelik birçok düzenleme yapıldı. İlan sitelerine sıfır araç fiyatının üzerinde ikinci el araç konulmasının engellenmesi, 6 ay 6 bin kilometre sınırı ve al-satçılara getirilen yaptırımlar bunlardan birkaçıydı. Planlanan yeni yönetmelikte ise hem bugüne kadar getirilen düzenlemeler yer alacak hem de sistemdeki açıklar giderilerek motorlu kara taşıtlarının ticaretine yönelik tüm esaslar belirlenecek. 

Yeni yönetmelikte yer alan bazı düzenlemeler şu şekilde: 

• Yetki belgesi olmayan kişiler artık ikinci el araç satışı yapamayacak. Belgesi olanlar, ilan sitelerine yetki belgelerini bildirmek zorunda olacak. Satışlar, yalnızca yetki belgesi olan kişi ve işletmeler tarafından yapılabilecek.
• Şahısların senede en fazla 3 adet araç devir hakkı bulunacak. Böylece şahısların ilan sitelerine dördüncü aracı koymasının önüne geçilecek. Bununla birlikte şahıslar, yalnızca birinci derece akrabalarının ilanlarını verebilecek.  
• Düzenleme, ilan sitelerinde kimlik doğrulamasını da zorunlu kılacak. Şirketler ve şahıslar, kimlik doğrulaması olmadan sitelere ilan koyamayacak. Şahısların ilan sınırı da buradan takip edilecek. 
• Sıfır araç satışında bazı bayiler tarafından uygulanan elden para alma ve zorla aksesuar satışı gibi yöntemlere caydırıcı yaptırımlar uygulanacak.
• 8 yaşın veya 160 bin kilometrenin altındaki otomobiller, artık garanti altına alınacak. Bu garanti süresi, satış tarihinden sonraki 3 ayı veya 5 bin kilometreyi kapsayacak. Üretici tarafından yenilenerek satılan ikinci el otomobiller ise 1 yıl veya 20 bin kilometre garantili olacak.