İklim teknolojilerine kuşbakışı: 2024’e yön verenler

Girişimcilik ekosisteminde iklim teknolojileri sahnesine çıkan sayısız proje, iklim mücadelesine katkı sağlarken pasta her geçen yıl daha da büyüyor. Araştırma şirketi Pwc’nin State Of Climate Tech 2024 raporuna göre, sadece Avrupa'da 2024 yılında iklim teknolojisi girişimlerine yapılan yatırım 16 milyar avroyu bulurken küresel yatırımlar 40 milyar doları aştı.

İklim teknolojisi projeleri, sorunu çok boyutlu bir şekilde ele alırken yatırımlarda yapay zeka destekli girişimler ön plana çıktı. 2023’ün tamamında iklim teknolojisi yatırımlarının %7,5’ine denk gelecek şekilde yapay zeka çözümleri 6 milyar dolar toplarken 2024’ün ilk 3 çeyreğinde bu oran %15’e yükseldi ve toplam yatırımlar 5 milyar doları buldu. Yapay zeka destekli iklim teknolojileri çözümlerinin dağılımında otonom araçlar alanı %62 ile aslan payını alırken tarım çözümleri, akıllı evler ve akıllı enerji çözümleri, %20’nin üzerinde destek aldı.

İnovasyon, dijitalleşme ve finansman

Birleşmiş Milletler'in (BM) The Climate Technology Progress Report 2024 raporu da iklim hedeflerine ulaşmak için başta yenilenebilir enerji kaynaklarının ölçeklendirmede inovasyonun, dijitalleşmenin ve finansmanın önemini gözler önüne seriyor. Rapor, yenilenebilir enerjiyi artırmada dijital yeniliklerin önemli bir rol oynadığını ve ulusal enerji ve dijital stratejilerin giderek daha fazla entegre edilmesi gerekeceğini belirtiyor. Özellikle güneş ve rüzgar enerjisinin temelini oluşturan yenilenebilir enerji teknolojilerinin düşen maliyetinin altının çizildiği raporda, yapay zeka da dahil olmak üzere dijital teknolojilerin, yenilenebilir enerji potansiyelinin haritalanması, verimliliğin artırılması ve su ve tarım gibi diğer sektörlerle bağlantıların sağlanması açısından giderek daha önemli hâle geldiği vurgulanıyor.

Riskler ve zorluklarının göz önünde bulundurulması şartıyla yapay zeka tabanlı çözümlerin, iklim teknolojileri için önemine değinilen raporda, kamu-özel sektör ortaklıklarının teşvik edilmesinin de ekosisteminin geleceği için olmazsa olmazlar arasında sıralanıyor.

İklim teknolojilerine yön veren isimler

Küresel girişimcilik ekosisteminin önde gelen referans kaynaklarından Sifted, sektörü analiz ettiği değerlendirmesinde 2024 yılında iklim teknolojilerinin gelişimine katkıda bulunan isimleri belirledi. Listede, ekosistemin en büyük destekçileri arasında yer alan Avrupa Yatırım Bankası, Barclays gibi kurumların liderlerinin yanı sıra kurdukları startup’lar ile ses getiren girişimciler ve yatırımcılar dikkat çekiyor.

• Nadia Calviño / EIB Başkanı

Avrupa'da girişim kredileri alanında en büyük kurumların başında gelen Avrupa Yatırım Bankası Başkanı Nadia Calviño, borç finansmanı, iklim teknolojisi girişimlerinin ölçeklendirilmesi ve altyapı oluşturması çalışmalarında aktif olarak rol aldı. Calviño liderliğindeki EIB, temiz yatırım desteğini 2027'ye kadar önceki taahhütlere göre %50 artışla 45 milyar avroya çıkarırken Avrupa'nın karbondan arındırma çabalarını geliştirmek için tasarlanan Avrupa Birliği Net Sıfır Endüstri Yasası'nı destekleme sözü verdi.

• Katherine Morgan / Barclays Bank Girişimcilik Departmanı Başkanı

İngiltere’nin en güçlü bankalarından Barclays’ın girişimci kredileri biriminin liderliğini yapan Katherine Morgan, Birleşik Krallık başta olmak üzere Avrupa’da iklim teknolojileri finansmanı için çalışan isimlerin başında geliyor.

• Niklas Adalberth / Norrsken Vakfı ve Norrsken VC Kurucusu

Klarna'nın kurucu ortağı Adalberth, 2015'te fintech devinden ayrılışından bu yana, Stockholm, Kigali ve Barcelona'da etkili iklim teknolojileri girişimleri için üç ortak çalışma merkezi kurdu. Bu kurumların çatısı altında Norrsken VC, Norrsken Launcher ve Norrsken Accelerator gibi programları finanse ediyor. Adalberth’in kurucusu olduğu Norrsken Vakfı, 2024 yılında Avrupa'da iklim teknolojisi şirketlerine en çok yatırım yapan girişim sermayesi oldu. Şirket, Mayıs ayında anlamlı değişime öncülük eden daha fazla erken aşama girişimi desteklemek için 320 milyon avroluk fonunu kapattı.

• Benoit Lemaignan / Verkor Kurucu Ortağı

Fransız batarya girişimi Verkor, Northvolt'un iflasının ardından Avrupa'nın en büyük batarya girişimi unvanını elde etti. Şirket, Mayıs ayında kuzey Fransa'daki gigafabrikasını finanse etmek için 1,3 milyar avroluk kredi aldı ve toplam finansmanını 3 milyar avronun üzerine çıkardı. Renault ile stratejik bir ortaklık kuran şirket, Fransız otomobil üreticisi için EV pilleri üretim anlaşması imzaladı.

• Katja Grothe-Eberhardt, Mads Emil Dalsgaard ve Simon Bager / Klimate'in kurucu ortakları

Danimarkalı iklim teknolojileri girişimi Klimate, Sifted 250'de kendi alanında %645 büyüme oranı ile en hızlı büyüyen girişim oldu. 2020 yılında kurulan Klimate, şirketlere atmosferden uzaklaştırılan emisyonlara eşdeğer karbon uzaklaştırma kredileri sağlıyor. Şirket şimdiye kadar Antler ve Rockstart dahil olmak üzere yatırımcılardan 5 milyon avro topladı. Girişimin kurucuları Dalsgaard, Grothe-Eberhardt ve Bager, sınırlı kaynaklarla bir girişimin ayakta kalabileceğini ve büyüyebileceğini tüm ekosisteme göstermeyi başardılar.

• Harald Mix / Vargas ve H2 Green Steel Kurucu Ortağı

İsveçli girişimci Harald Mix, 2024’ün Ocak ayında zor sektörleri karbondan arındırma amacıyla yeşil hidrojen, yeşil çelik ve yeşil demir çözümleri geliştiren Stegra (eski adıyla H2 Green Steel) ile 4,5 milyar avro yatırım topladı. Mix, Stegra’nın yanı sıra ısı pompası girişimi Aira ve tekstil geri dönüşüm girişimi Syre'nin de kurucusu. Yakın çevresinin ifadelerine göre, Mix'in dünyayı daha iklim dostu hâle getirme konusunda fikirlerle dolu bir excel sayfası var.

• Robin Zeng / CATL Kurucu ve CEO'su

Dünyanın en büyük EV pilleri üreticisi olan CATL'nin kurucusu olan Robin Zeng, 2024 yılındaki hamleleriyle Avrupa'daki yeni projelere odaklandı. Hâlihazırda Almanya ve Macaristan'da tesisleri bulunan CATL, İspanya'daki yeni fabrika projesi için Stellantis ile ortak girişim kurdu.