Bağımsız yayıncılığın gücü adına!

Her biri bağımsız; her biri bir diğerinden çok uzak bir diyarda, farklı bir hayalin peşinde. Ortak bir özellikleri: tutkuları ve takıntıları. Yoksa bu, kimin aklına gelirdi? 

Slanted Publishers, Karlsruhe 

Nedir? Tipografi, çağdaş sanat, tasarım ve fotoğraf üzerine çalışan bağımsız yayıncı.

Notlar: Slanted ekibinin farklı şehirlere yolculuğundan bize kalan şehirlerin tasarım ve tipografi arşivleri ve görüntüleri. Bir şehri tasarım perspektifinden okumak için ya da şehrin tasarımcılarıyla tanışmak ve çağdaş tasarım sahnesini anlamak için Slanted Magazine’i edinmek istemek kuvvetle ihtimal. Favori sayılarımız antik tarihiyle bilinen Atina’nın şaşırtıcı yüzü için Athens, IKEA ve “temiz” tasarımlarıyla meşhur ama bu klişenin çok daha ötesinde Stockholm.

İlham: Şehirleri tipografiler üzerinden okumak onlardan başka kimin aklına gelirdi? Artık bizim de geliyor. Mahallemizde apartman isimleri ve tabelalar arasında bir yürüyüşe çıkmak şart bundan sonra. 

SICK Magazines, Maine & Londra 

Nedir? Kronik hastalıkları ve engelleri kimlik kabul eden ve üzerine düşünen bağımsız dergi.

Notlar: Derginin kurucusu ve genel yayın yönetmeni Olivia Spring, SICK’i kronoik bir hastalığa sahip olmanın da bir “kimlik” olduğu görüşü üzerinden yaratıyor. Kendini bildi bileli “hasta” olmanın kimliğinin önemli bir parçası olduğunu düşünen Olivia, farklılıkların neler yaratabileceğinin altını çizmek istiyor. Dergiye katkı sağlayan herkes de bu perspektifi göstermek ve özgürce üretebilmek üzere orda, kronik rahatsızlıklara ve engellere sahip kişiler. Eminiz ki zihinlerdeki birçok önyargıyı kırmak için bu cümle bile yeterli. 

İlham: Bugün, tam şimdi kimliğimizin parçası olarak gördüklerimiz neler? Artık kendimizi bir topluluğa ait hissetmek ya da tanımlamak için hangi sıfatları kullanıyoruz? Tanıştığımızda birine “nerelisin” diyor muyuz hâlâ? Ne yediğini, her gün ne kadar yürüyebildiğini merak etmiyor muyuz? Biriyle tanışırken bu defa aklımıza ilk gelen sorular dışında onu tanımak için neler sorabiliriz? Birbirimizden nasıl öğrenebileceğimizi anlamak ve bir araya gelip farklı kimliklerimizi üzerimize giyerek nasıl üretebileceğimizi düşüyoruz. 

 Xue Qiang Pang, Singapur'daki "komik" yasakları anlatıyor

Meantime, Singapur

Nedir? Singapur’un kayıp hikâyelerinin peşine düşen bağımsız dergi.

Notlar: Meantime, öyle hüzünlü-nostaljik bir dergi değil. Nostaljik olmasına nostaljik; fakat öyle geçmişte olan biteni özlemle ve büyük bir iştahla anmanın ötesinde olan biteni kabul ettiği ve bugünün hikâyelerinin bir arşivi olarak yerden bakıyor geçmişe. Esas kahraman Singapur. Ah vah’lar ya da akademik bir dille şehrin tarihini ele almaktan çok uzakta, yüzlerde hafif bir gülümsemeyle Singapur’un tarihini insan hikâyeleriyle anlatıyor. Gücünü nüktedan perspektifi ve dili; arşivlediği samimi ve gerçek hikâyelerinden alıyor. Tasarımın her daim hikâyeyi desteklemesi gerektiğini düşünen genel yayın yönetmen Xue Qiang Pang, 800 adet basılan ve sol üst köşesi koparılmış gibi tasarlanmış son sayısı Funny Stories’in bunun en iyi örneği olduğunu düşünüyor. Açıkçası biz de.

İlham: Bir şehrin kültürel tarihinde yolculuğa çıkmanın ve onları aktarmanın en etkili yollarından birini, insan hikâyelerini ve mizahı kullanıyor Pang. Aile albümlerini karıştırırken oradaki aşk hikâyelerinin, Singapur’da erkeklere gelen uzun saç yasağının peşine düşüyor ve şehrin kültürel yaşantısını arşivlemek üzere araştırmalar yapıyor. Sıradan bir fotoğrafın bile kültürel belleğimizde bizi çıkarabileceği yolculuğu tahlil etmeyi öğreniyoruz. Bir fotoğraf bulup hemen peşine düşmeli. Büyükanne evinin yolu göründü. 

Journal Safar, Beyrut & Montreal

Nedir? Beyrut ve Montreal merkezli, bağımsız görsel tasarım ve kültür dergisi 

Notlar: Maya Moumne ve Hatem Imam’ın kurduğu, ilk sayısı 2014’te basılan dergi, geleneksel kabul edilen Batı grafik tasarım tarihine bir alternatif sunmak ve coğrafyanın gerçeklerini ve tasarım dilini artışabilmek üzere ortaya çıkıyor. Birçok konuda aktivist ve muhalefet bir tavır takınsa da aslında amacı bir diyalog başlatmak. Tasarımsal ve operasyonel olarak kolay olmasa da derginin iki dilde olması, aslında bu diyaloğu yalnızca İngilizce bilenler ya da Arapça bilenler arasında değil, her iki dilde de başlatabilmek. Benzer bir sebeple aynı ekibin çıkardığı Al Haya, dünyanın başka yerlerinde Arap kadınların hikâyelerine, yaşadıkları gerçekliklere, ilgi alanlarına, mücadelelerine ve işlerine odaklanıyor. 

İlham: Son üç sayısında (Nostalgia, Migration, Power) tasarımını da değiştiren ve Safar’ı yeniden tanımlayan Moumne ve Imam, aynı zamanda tasarımcı. Hatta Safar Studio adında bir tasarım ofisleri var. Dolayısıyla tasarım, derginin anlatısında önemli bir rol oynuyor. Arapça ve İngilizce versiyonları tek bir dergide yayımlamak da sadece tasarımsal bir karar değil, politik de bir karar. Aslında Safar, belli bir coğrafya için konuştuğumuzda, bu konuşulan ve tartışılanları olabildiğince o coğrafyada konuşulan dilde dağıtmanın önemini vurguluyor. Dönüşüme önayak olmak istiyor, sadece arşivlemek değil. “Arşivlerken dönüştürmeyi nasıl başarabiliriz?” sorusunun alternatif cevaplarını da düşünmeye davet ediyor. 

Hamam, lokum. Alır mıydınız?

Hamam, New Mexico

Nedir? Bağımsız “hamam kültürü” ya da “letting go” dergisi 

Notlar: Grafik tasarımcısı İstanbul’dan (Okay Karadayılar), genel yayın yönetmeni New Mexico’dan (Ekin Balcıoğlu). Türkiye’deki hamam kültüründen ilhamla ortaya çıkan dergi, okumayı görsel olarak da bir deneyim hâline getirmek için tasarlanıyor. Yazılı içerikle sürekli iletişim hâlindeki grafik dil, yayının hedeflediği görsel dünyaya girişin bir anahtarı niteliğinde. Bundandır, sabit bir layout’a sahip değil. Tasarım, hatta logo bile temaya göre yaratılıyor. Felsefesine uygun  bir biçimde, canı istediğinde, daha doğrusu yayın tamamlandığında çıkıyor. Favori sayımız: Naked. Meditasyon gibi. Hatta 21. yüzyılda basılı bir derginin vadedebileceği bir meditasyon gibi.

İlham: Günlük objelerin işlevleri ve işlevleri ötesindeki temsilleri üzerine düşünmek kadar zihni açan başka bir pratik yok desek abartmış oluruz. Fakat bu yöntem de pek etkili. Mesela bugün hamam, gündelik bir pratiğin ötesinde arkasında bir kültür ve hâleti ruhiyeyi temsil ediyor. Bugün yolda gördüğün bir gündelik objenin veya ritüelin satır aralarını okumayı dene. Objeler için Mc Guffin’den kopya çek.