İnşaat sektöründe pandemi iz düşümleri

Yurt içi piyasalar perşembe günü toplanacak Merkez Bankası Para Politikası Kurulu’nun kararını beklerken ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentileri %11,75 ile %15 arasında değişiyor. Yaz dönemindeki kredi teşvikleriyle canlanan ve toparlanma periyoduna giren inşaat sektörü ise bu tahminler nedeniyle endişeli. Eylül ayında sürpriz bir adımla %8,25’ten %10,25’e çıkarılan faiz oranı ve yakın zamanda atılan bir dizi sıkılaşma adımına rağmen yükselişini sürdürerek 7,90 seviyesini test eden TL/Dolar kurunun durağanlaştırdığı inşaat sektörü, kurulun kararıyla yeniden strateji belirleyecek. Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği’nin raporunu ele alarak yılın ilk üç çeyreği sektör için nasıldı ve beklentiler neler, birlikte inceleyelim. 

• Pandemi ve sektörel toparlanma: 2010 yılı verileri baz alınarak yapılan inşaat sektörü güven endeksi çalışmasına göre 2018 yılının üçüncü çeyreğinde yaşanan kur şokuyla Aralık 2018’de dip noktayı gören güven endeksi, 2020’de yükseliş trendine girerek nisan ayındaki ilk şokun ardından tekrar 90 puan seviyesine ulaştı. Kamu bankalarının sağladığı kredi teşviki ve faiz oranlarındaki düşüş sektörel toparlanmayı da tetiklerken temmuz-ağustos döneminde 2010 seviyesinin de üzerinde inşaat faaliyeti gerçekleşti. Nisan-mayıs dönemindeki konut satışları keskin düşüş gösterse de destek paketini takip eden iktisadi ve sosyal hayata dönüş, Ağustos 2020’de geçen yıla göre %54,2 büyüme kaydetti. Yeni ve markalı konut alımlarına da etki eden teşvikler, markalı konut stokunun üç aylık dönemde %33,2 azalmasını sağladı.
   
• İnşaat sanayii: İnşaat sanayii yılın ilk çeyreğinde bir önceki yıla göre %8,1 büyüme kaydetse de nisan ayı itibarıyla hissedilmeye başlanan pandemi etkileri ikinci çeyrekte %8’lik bir küçülmeyi tetikledi. Temmuz ayında 2019’un aynı dönemine göre %7 büyüyerek 22 alt sektörünün 17’sinde bir önceki yıla göre üretimde artış gösteren inşaat sektörünün en hızlı toparlandığı alanlar hazır beton ve çimento oldu. İnşaat sektörünün başlıca ihracat kalemleri arasında yer alan çimento ise %25,6 büyüme ile 647,1 milyar dolar seviyesine ulaştı. İhracat seviyesi kurdaki artışın da etkisiyle büyük oranda toparlansa da ithalat seviyesi Temmuz 2020’de bir önceki yılın aynı ayına göre %14,6 geriledi.
   
• Beklentiler: Dün itibarıyla 2021-2023 dönemine ilişkin Yeni Ekonomi Programı kapsamında paylaşılan 2022 kur tahmininin güncel kura denk olması, ihracattaki toparlanma sinyallerinin ithalattaki gerilemeyi durdurmayacağına işaret ediyor. Öte yandan merkez bankasının sıkılaşma adımlarının sürmesi ve politika faizindeki olası artışlar da sektörün iç pazarda yaşadığı toparlanma sürecini durağana çevirebilir. Teşviklerin sürmesi ve kamu bankalarının süreç içinde atacağı destekleyici adımlar sektörün tekrar canlanması için bir alan oluşturacaktır.