İşsizlik verileri nasıl yorumlanıyor?

TÜİK: Verilere göre Türkiye genelinde 15 yaş ve üzeri kişilerde işsizlik sayısı 2021 Temmuz’da bir önceki aya göre 506 bin kişi artarak 3 milyon 902 bin kişi oldu, tanımlı işsizlik oranı 1,4 puanlık artışla %12,0 seviyesinde gerçekleşti.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan âtıl iş gücü oranı 2021 Temmuz’unda bir önceki aya göre 1,2 puan artarak %23,6 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı %16,3 iken potansiyel iş gücü ve işsizlerin bütünleşik oranı %19,6 olarak gerçekleşti.

TÜİK

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı ise bir önceki aya göre değişim göstermeyerek %23,1, istihdam oranı 0,3 puanlık azalışla %31,3 oldu. Bu yaş grubunda iş gücüne katılma oranı ise bir önceki aya göre 0,4 puan azalarak %40,7 seviyesinde gerçekleşti.

DİSK-AR: TÜİK'in âtıl iş gücü oranından hareketle yapılan hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Temmuz 2021'de 8 milyon 421 bin olarak gerçekleşti.  

• En yüksek işsizlik: DİSK-AR'a göre Temmuz 2021 verilerinde işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori %29,9 ile 15-24 yaş arası genç kadın işsizliği oldu. %29,6 olan geniş tanımlı kadın işsizliği ise ikinci sırada yer aldı.
• Eleştiri: TÜİK'in yeni kullanmaya başladığı metodolojiye göre aylık verilen oldukça "sınırlı" bir kapsama sahip olduğunu belirten DİSK-AR, eskiden yer alan birçok ayrıntının artık aylık olarak verilmediğini ifade etti. Bunu bir örnekle açıklayan DİSK, "İstihdam olup çalışmayanlar aylık TÜİK verilerinde yer almıyor. Yine iş aramayıp çalışmaya hazır olanların sayısı, ümidini kaybeden işsizlerin sayısı ve genç işsizliğe ilişkin ayrıntılar TÜİK’in aylık verilerinde yer almıyor" dedi.

Yorumlar: 

Uzmanlar işsizlik oranındaki artışın en önemli nedenlerinden birinin pandemide uygulanan işten çıkarma yasaklarının temmuzda sona ermesi olduğunu söyledi. 

Ayrıca geçtiğimiz hafta açıklanan Orta Vadeli Program’a göre işsizliğin 2024 yılında %10,6’ya gerilemesi, ekonominin %5 ve üzerinde büyümesi öngörülüyor. DW Türkçe’ye konuşan ekonomist Barış Soydan işsizlik rakamlarını ve bu öngörüyü şöyle yorumluyor:

“Türkiye ekonomisinin yapısal sorunları ortada. Türkiye’nin demokratik problemleri ortada. Demokrasi eksikliği nedeniyle insanların önlerini göremediği, bu nedenle yabancı yatırımcıların Türkiye’ye doğrudan yabancı sermaye yatırımı yapmadığı biliniyor. Bu koşullarda %5’in üzerinde istikrarlı bir büyüme sağlamak açıkçası son derece güç.”

"Salgının ilk dalgası sonrası uygulanan iş akdi fesih yasağı, kısa çalışma ödeneği ve nakit destek gibi istihdam desteklerinin haziranda sona ermesiyle, kayıtlı işsiz sayısı ve işsizlik maaşı başvuruları gibi öncü verilerde son aylarda bozulma gözlenmekte. Orta Vadeli Programa göre gelecek üç yıllık dönemde yılda ortalama 1,17 milyon yeni istihdam yaratılması öngörüldü. İşsizlik oranının bu yıl %12,6'ye gerilemesi, gelecek yıllarda ise sırasıyla %12, %11,4 ve %10,9 ile kademeli düşüşünü sürdürmesi öngörülüyor." - AA Finans Analisti Haluk Bürümcekçi

"Açıklanan verilerde hizmetler sektöründe açılmanın etkisi gözlenirken genç nüfus iş gücü arzındaki artış ve hükümetin başta fesih yasağı olmak üzere desteklerinin bitmesiyle temmuzda işsizlikte artış yaşandı." - Tera Yatırım Başekonomisti Enver Erkan

"AKP 2002'de göreve geldiğinde gerçek işsizlik oranı %16'ydı, şimdi %22,4. TÜİK'in çarpıtmalarına rağmen Türkiye'de işsizlik artıyor. İş yok, aş yok" - CHP Grup Başkanvekili Engin Özkoç

Genç istihdam araştırmaları: 

DİSK-AR'ın 8 Temmuz tarihli "Türkiye'de Genç İstihdam" raporuna göre; Türkiye'de 2020 yılı birinci çeyrekte %30,9 olan genç istihdamı bu yılın birinci çeyreğinde %30,6'ya geriledi. Bu yılının birinci çeyreğinde genç erkek istihdamı %41'ken genç kadın istihdamı %19,6 düzeyinde gerçekleşti. Eğitim durumuna göre genç işsizlik oranları karşılaştırıldığında; üniversite mezunu her 10 gençten 4’ünün işsiz olduğu görüldü. 

Türkiye’de Gençlerin İyi Olma Hâli Araştırma Raporu’nun, 9-16 Nisan tarihleri arasında 1214 gencin katılımıyla hazırladığı dördüncü raporuna göreyse gençlerin memnuniyetini belirleyen birincil faktör çalışma durumu. Araştırmada çalışan gençlerin memnuniyet düzeyi %55, iş arayan gençlerinki ise %38 olarak belirlendi.