İtalya'da aşırı sağ, hükümete geliyor

Pazar günü İtalya'da gerçekleşen genel seçimin sonunda aşırı sağcı lider Giorgia Meloni zaferini ilan etti. Meloni'nin ülkenin ilk kadın lideri olmasının yanı sıra faşist diktatör Benito Mussolini'den sonra ilk "aşırı sağcı" lideri olması bekleniyor.  

Seçim sonuçları

Seçime katılımın %63,9'da kaldığı oylamada resmî olmayan sonuçlara göre, Meloni'nin İtalya'nın Kardeşleri Partisi %26,2 oranında oy aldı. Merkez soldaki Demokratik Parti %19,2, hiçbir ittifaka katılmayan popülist 5 Yıldız Hareketi %15,3, Meloni'nin ittifak ortakları aşırı sağcı Lig Partisi %8,9 ile eski başbakan Silvio Berlusconi liderliğindeki merkez sağ Forza Italia %8 oranında destek gördü.

Bu sonuçlara göre ittifak hâlindeki sağ partilerin oy oranı %44,3, sol partilerin oy oranıysa %26,1 oldu. Sağ ittifak hem senato hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu yakaladı. "Üçüncü kutup" olma iddiasındaki merkezdeki Eylem Partisi de %7,7 oranında destek gördü.

Meloni'nin ilk sözleri ve vaatleri

Meloni, seçim gecesi yaptığı ilk açıklamada "İtalyanlar, İtalya'nın Kardeşleri önderliğinde merkez sağ bir hükümet tarafından yönetilmek adına net bir mesaj yolladı." ifadelerini kullandı. Seçimlere katılım oranının düşük olmasının kendisini üzdüğünü belirten Meloni, "devletle vatandaş arasındaki ilişkiyi yeniden inşa etmeleri gerektiğini" söyledi.

Henüz 19 yaşında siyasetin içindeyken "Mussolini ne yaptıysa İtalya'nın iyiliği için yaptı." diyen Meloni, kampanya boyunca kendisini ve partisini sosyal konularda muhafazakâr bir çizgide konumlandırdı. "Tanrı, anavatan, aile" sloganını kullanan Meloni, göç, eşcinsel evliliği ve uyuşturucu kullanımının yasallaşması gibi Avrupa'da liberal normlar hâline gelen politikalara karşı çıktı. Göçmen teknelerine karşı denizden abluka kurulmasını istedi.

Ekonomide ise sosyal devletin geliştirilmesini, devlet yardımlarının artırılmasını vadetti. Aşırı sağın genel çizgisinin aksine Rusya ve Çin'e çok da sıcak yaklaşmayan Meloni, NATO yanlısı söylemleriyle ittifak ortaklarının Putin yanlısı çizgisinden de ayrıştı, Ukrayna’ya desteğin "kararlı şekilde sürdürüleceği" garantisini verdi. Daha önce karşı çıktığı Avro Bölgesi uygulamasının devamını savundu.

İtalya AB'den uzaklaşır mı?

AB'nin üçüncü büyük ekonomisi olan İtalya'nın kamu borcunun gayrisafi millî hasılaya oranının %155 olması, ülkeyi kırılgan bir hâle getiriyor. Ülke, Rusya'nın kendine karşı kurulan "batı birliğini" bozma çabalarında da kullanışlı bir hâle geliyor. Dolayısıyla Meloni faşist geçmişinden uzaklaştığını belirtse de Avrupa basınında İtalya'nın Avrupa Birliği çizgisinden uzaklaşabileceği endişeleri hâkim.

Meloni'ye ilk seçim tebriğinin de AB ile ters düşen sağ iktidarların yönetimindeki Macaristan ve Polonya'dan gelmesi, Macaristan'dan gelen mesajda "Bu güç zamanlarda Avrupa'daki zorluklara karşı ortak bir vizyon ve yaklaşımı paylaşan dostlara her zamankinden daha fazla ihtiyaç var." ifadelerinin kullanılması bu endişelerin geçerli nedenleri olabileceğini düşündürüyor. 

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in seçimden önce yaptığı "Göreceğiz. İşler istemediğimiz şekilde gelişirse, Polonya ve Macaristan'da kullandığımız araçlarımız var" diyerek İtalya'ya yaptırım sopasını göstermesi de ters tepmişe benziyor.

İtalya'nın AB'den çıkmasının gündeme gelmeyeceği ancak Meloni hükümetinin AB'nin ulus devletlere politika dikte eden bir siyasi birlik olmak yerine "ulusların birliğine" dönüşmesi, kıtanın güneyinin kalkınmasına ağırlık verilmesi, AB'ye doğru göçle daha sıkı mücadele edilmesi gibi konularda çağrılara önderlik edeceği yorumları yapılıyor.

Meloni, Türkiye ve İslam dini

Meloni'nin Türkiye'de çok izlenen göç krizi konulu bir konuşmasında Avrupa sömürgeciliğini eleştirmesi ve "çözüm Afrikalıların Avrupa'ya göç etmeleri değil; aksine Afrika'nın Avrupalılardan kurtulmasıdır" demesi Türkiye'de takdir toplamıştı. Oysa Meloni, Türkiye'nin AB üyeliğine her daim karşı çıkmış, aday ülke statüsünün de iptal edilmesini savunmuştu. Sığınmacıların Türkiye'de tutulmasını öngören mülteci geri kabul anlaşmasını savunan Meloni, Suriye'de terör örgütü PKK bağlantılı YPG'yi desteklemişti.

"İslami köktenciliğin İslam kültürünün bir parçası olduğunu” savunan ve İtalya'da cami yapılmasına karşı çıkan Meloni, Aya Sofya'nın camiye çevrilmesinin ardından "Müslüman Kardeşler ile bağlantılı olan Erdoğan, siyasi İslam'ın taşıyıcısı hâline geldi. Avrupa'da ikamet eden Türkleri ve Müslümanları çocuk sahibi olmaya teşvik ederek, kültür merkezleri ve cami inşaatlarını finanse ederek bizi sömürgeleştirmeye çalışıyor. Türkiye'nin Avrupa'daki siyasi İslam'ı finanse etmesine izin veremeyiz." demişti.