İYİ Parti ne vaat ediyor?

İYİ Parti ile birlikte Millet İttifakı içinde yer alan diğer siyasi partiler ittifakın ortak vaatlerini kullandı. Milletvekili seçimlerine ayrı listeyle katılmasından ötürü olacak ki İYİ Parti ayrı bir seçim beyannamesi yayımladı.

İYİ Parti’nin seçim beyannamesinde özellikle Millet İttifakı'nın Ortak Politikalar Mutabakat Metni’nden birçok vaat bulunuyor ancak bunlara ek olarak farklı vaatler eklenmiş. Bunlar arasında partinin tek başına hükümet veya koalisyon içinde olduğu durumlarda değil, İYİ Partili bir Cumhurbaşkanı olması durumunda gerçekleştirme yetkisine sahip olacağı vaatler bulunuyor. Bu nedenle Millet İttifakı’nın seçimi kazanması durumunda, ittifak içinde bulunan İYİ Parti’nin diğer partilerden bağımsız olarak vaatlerini gerçekleştirme ihtimalinin düşük olduğunu görüyoruz.

Biz Vaat ekibi olarak her ne kadar Türkiye'de siyasi partilerin vaatlerini yerine getirip getirmediklerini yakından takip edip incelesek de, çoğu parti için vaat vermek vaatlerin gerçekleşmesinden ayrı olarak seçmene bir nevi “sizden yanayız” mesajını veriyor. Örneğin İYİ Parti İstanbul Sözleşmesi'ne geri dönmeyi kadınlar için bu sebeple vaat etmiş olabilir.

Kişiye Özel Beyannameler

Partinin beyannameler tarihinde seçmenlere sunduğu en büyük yeniliklerden biri Kişiye Özel Seçim Beyannamesi oldu. Bunun tanıtımını İYİ Parti Kalkınma Politikaları Başkanı Ümit Özlale yaptı.

turkiyetarihyazacak.com websitesine giriş yaptığınızda cinsiyet, yaş ve yaşadığınız şehir gibi bilgileri belirttikten sonra İYİ Parti’nin sizin için hazırladığı vaatler karşınıza çıkıyor. Toplantıda oluşturulan ilk şahsa münhasır beyanname de Hatay Milletvekili Adayı Gökhan Zan’ın eşi Müge Zan’a yönelikti.

• Neden önemli? İYİ Parti Seçim Beyannamesi en kapsamlı ve en geniş vaat listelerine sahip seçim beyannamesi. Seçimlere katılan çoğu partinin belki de birkaç kelimeyle dile getirdiği konulara büyük başlıklar açan parti, Ortak Politikalar Mutabakat Metni gibi geniş kapsamlı bir planlamanın haricinde kendi parti programlarını esas alan ve sadece İYİ Parti’ye özgü yüzlerce vaadi seçmenin huzuruna sunuyor.

Farklı kişilere göre oluşturulmuş bazı vaatler

15-24 yaş aralığında, erkek, İzmir’de yaşayan bir öğrenci seçmene sunulan vaatler şu şekilde:

• Kamuda izin, lisans ve benzeri başvuruların durumunun ve tahmini tamamlanma süresinin dijital platformlar üzerinden takip edilmesini sağlayacağız.
• Fırsat eşitliğini sağlama hedefiyle dezavantajlı gruplar, öğrenciler ve öğretmenler için dijital hizmet ve donanım vergilerini yeniden düzenleyecek ve bu gruplara gelir düzeylerine göre bedava veya indirimli teknolojik ekipman ve yazılım desteği sağlayacağız.
• İnternet medyası ve sosyal medyada özgürlük ortamını koruyarak internet medyası ve sosyal medya haberciliğini destekleyecek, sosyal medyadaki hakaret ve iftiralara yönelik tedbirler geliştireceğiz.
• İnternet medyası ve sosyal medya gelirlerinin servis sağlayıcı, reklam veren ya da sponsorlar üzerinden içerik üreticisini etkilemeyecek şekilde vergi sistemine dahil edilmesini sağlayacağız.

24-35 yaş aralığında Hakkari’de yaşayan bir kadın seçmene sunulan vaatler:

• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığını 'Kadın, Aile ve Çocuk Bakanlığı' olarak yapılandıracağız.
• Üst düzey görevlere atanan kadın yöneticilerin sayısını en az %25 seviyesine çıkaracağız.
• Özellikle ev işlerinde güvencesiz ve kayıt dışı çalışan kadın ev işçilerinin İş Kanunu'na tabi olmasını sağlayacağız.
• Kadınların bilgi teknolojileri alanında eğitimini sağlayarak bu alanlarda istihdamını teşvik edeceğiz.

65 yaş üstü Yozgat’ta yaşayan emekli erkek vatandaş için hazırlanan vaatler:

• Öncelikle 65 yaş üstü, engelli veya yatağa bağımlı vatandaşlarımız ile okul öncesi ve okul çağı çocuklarımız olmak üzere hastalarımıza, ileri dijital sağlık teknolojileri kullanılarak mobil sağlık hizmetleri ile destekli evde sağlık hizmetleri sunumlarını gerçekleştireceğiz. Öncelikli hastalarımızın sağlık kurulu raporu almak için artık hastanelere gitmesine gerek kalmayacak.
• Bireyleri cepten harcama yerine ikinci bir sigorta güvencesine tabi kılacak tamamlayıcı/destekleyici sağlık sigortası uygulamasını tanımlayacağız. Tamamlayıcı sağlık sigortasında, dünya örneklerine uygun olarak, ödeme gücü olmayanlara prim desteği vereceğiz.
• Muayenehanelerin tamamlayıcı sağlık sigortasına katılımına yönelik teşvik mekanizmaları oluşturarak vatandaşın sağlık hizmetine ulaşımını daha konforlu ve ulaşılabilir hale getireceğiz.

İYİ Parti’nin kişiye özel beyanname sunması seçmenlerin kendilerini ilgilendiren vaatler için sayfalarca arama yapmaması anlamına geliyor.

Mülteciler, göçmenler ve sığınmacılar

Mülteciler, göçmenler ve sığınmacılar konusuna en çok parmak basan siyasi parti Zafer Partisi olarak görünse de, İYİ Parti Ana Seçim Beyannamesi’nde sığınmacılar konusuna en geniş şekilde yer veren ve en etkili çözüm yollarını üretmeye çalışan parti oldu.

• Bir adım geriden: Mülteciler, göçmenler ve sığınmacılar konusundaki problemleri dile getirme konusunda gündeme en çok gelen parti Zafer Partisi olmuştu. Zafer Partisi, İYİ Parti’den ayrılan insanların bir araya gelerek kurduğu bir oluşum.

İYİ Parti’nin bu konuda verdiği bazı vaatler:

•  İYİ Parti’nin Millî Göç Doktrini doğrultusunda, Türkiye’ye yönelik kitlesel göçün sınıra ulaşmadan sınır ötesinde tutulacağını dünya kamuoyuna açıklayacağız.
• Sığınmacılara hiçbir şart altında vatandaşlık verilmeyeceğini deklare edeceğiz.
• Sığınmacılara tanınan tüm ayrıcalıkları iptal edeceğiz.
• İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak genelge doğrultusunda -valiliklerce- sığınmacı ve kaçak göçmenlerin park, bahçe, sahil ve plaj gibi kamusal alanlarda kalabalık gruplar halinde ve toplumsal huzuru bozacak şekilde bulunmasının önüne geçeceğiz.
• Çeşitli adlar altında sığınmacı ve kaçak göçmenlere yönelik Diyanet İşleri Başkanlığının kontrolü dışında dinî eğitim veren kurumların kapatılması talimatını vereceğiz.

• Geniş açı: İYİ Parti'nin tutumu Millet İttifakı’nın tutumuyla genel anlamda benzerlik gösteriyor. Ama bunun ötesinde sığınmacıların çeşitli kamusal alanlarda gruplar hâlinde ve toplumsal huzuru bozacak şekilde bulunmasına yönelik maddede gibi kamuoyunda tartışma konusu olacak vaatler eklendiğini görüyoruz.

Ekonomi

Ekonomik sıkıntılar, seçime katılan partilerin ana gündem noktasını oluşturuyor. Partiler vaatlerini ve popüler söylemlerini bu sıkıntılar doğrultusunda oluşturuyor. Ekonominin yönetildiği bakanlık olan Hazine ve Maliye Bakanlığının geleceği ise Millet İttifakı aktörleri arasında tartışma konusu.

• Detaylar: İYİ Parti’de öne çıkan isim Prof. Dr. Bilge Yılmaz, partililerin ve Genel Başkan Akşener’in ifade ettiği üzere ekonomik sıkıntıları çözmesi beklenen ve ekonominin başına geçmesi istenilen kişi. Bu konularda alanında önde gelen isimlere yer veren İYİ Parti, seçim beyannamesinde de ekonomiye büyük bir başlık açıyor.

Vaatlerin büyük bölümünü Türkiye’nin şu anki en büyük problemlerinden biri olan ekonomik sıkıntılara dair çözümler oluşturuyor. Partinin ekonomiye dair bazı vaatleri şu şekilde:

• Enflasyonu iki yıl içinde tek haneli, düşük bir düzeye indireceğiz.
• Ortalama büyüme hızının yüzde 5'in üzerinde gerçekleşmesini sağlayacağız.
• Beş yılın sonunda dolar cinsinden kişi başına millî gelirimizi iki katına çıkaracağız.
• 2018 sonrasında yeniden gündeme gelen aşırı yoksulluğu sıfırlayacağız.
• Beş yılın sonunda yıllık ihracatı 600 milyar dolar seviyesine, ihracatın kilogram değerini 2 doların üzerine, yüksek teknoloji ürünleri ihracatının payını ise iki katına çıkartacağız.
• Merkez Bankası bağımsızlığı ve fiyat istikrarını sağlama amacı 1211 sayılı Kanun ile hukuki olarak güvence altına alınmış olsa da siyasi güdümle hareket eden karar alıcılar Bankayı fiilen bu amaçtan önemli ölçüde uzaklaştırmış, 2021 -  - Eylül'den itibaren yaşanan süreçte Merkez Bankası kanunu ihlal edilerek para politikası eliyle enflasyon raydan çıkartılmıştır. Enflasyonla mücadelenin bir numaralı unsuru olarak fiyat istikrarı odaklı para politikasını ve Merkez Bankası bağımsızlığını güçlü bir taahhüt ve iletişimle hayata geçireceğiz.

Gençlik Beyannamesi

Seçimlerden önce bütün partiler seçim beyannamesi yayımlıyor. Bu beyannameler genelde başlıklara bölünmüş durumda ve neredeyse her partinin içerik kısmındaki bölümlerin sırası bile birbirine oldukça benziyor.

• Bir adım geriden: 2023 seçimlerine hazırlanırken İYİ Parti hem kişiye özel beyanname ile büyük bir yenilik getirdi hem de ana beyannameye gençlik adlı bir başlık açmak yerine Gençlik Beyannamesi adını verdikleri bir beyanname daha yayımladı.
• Neden önemli? Özellikle Z kuşağının büyük bir çoğunluğunun ilk defa oy kullanacağı bu seçimde gençlere ayrı bir beyanname hazırlayan parti, onlara büyük önem verdiğini gösteriyor.

İşte Gençlik Beyannamesi’nden öne çıkan bazı vaatler:

• Gençleri sadece yetiştirilmeye, geliştirilmeye ve korunmaya muhtaç bireyler olarak ele alan anlayışı terk edeceğiz. Her genci olması gerektiği gibi eşit birer vatandaş olarak gören bir yaklaşımı tesis edecek çalışmaları ve yasal düzenlemeleri yapacağız.
• Merkeziyetçi yapısıyla üniversitelere özerklik alanı bırakmayan Yükseköğretim Kurulunu (YÖK) ve Üniversitelerarası Kurulu (ÜAK) kaldıracağız. Üniversitelerin idari ve mali özerkliğini garanti altına almak amacıyla sadece ulusal düzeyde planlama koordinasyondan sorumlu olan ve üst yönetim organının çoğunluğu üniversite temsilcilerinden (devlet/vakıf üniversitesi, coğrafi bölge temsili dikkate alınarak) olmak üzere hükûmet, meslek kuruluşları ve ulusal öğrenci konseyi temsilcilerinden oluşan Yükseköğretim Planlama Kurulunu (YPK) kuracağız.
• Wikipedia, YouTube, Ekşi Sözlük gibi kolektif içerik üreten mecralara erişim kısıtlamalarının önüne geçecek ve toplumun bilgiye erişiminin kısıtlanmamasını sağlayacağız. 
• Üniversiteye girişte yılda bir defa yapılan sınav yerine çoklu sınav imkânı sunacağız.
• Teknolojik işsizliğe karşı mesleki eğitimde geleceğin mesleklerini belirleyecek çalışmalar yapacak, ilgili müfredatı güncelleyerek öğrencilere yeni beceriler kazandıracağız. Teknoloji ve bilişim liseleri ile gençlerin yazılım, kodlama ve teknoloji alanlarında meslek sahibi olmalarını sağlayacağız.

Seçime 30 günden az bir süre kala çoğu parti seçim beyannamelerini yayımlayarak seçimi kazandıkları takdirde neler yapacaklarını sıraladılar. Bu yazımızda İYİ Parti’nin seçmenin ilgi odağı olan konularla ilgili vaatlerini sizin için derlemeye çalıştık ancak parti yarışa birlikte girdiği diğer partilere kıyasla oldukça fazla vaade sahip. İçi dolu birçok vaade, bunları gerçekleştirme hedefi ve motivasyonu yüksek kadrolara sahip bir parti eklenince İYİ Parti seçmeninin geleceğe umutla bakma olasılığı artıyor. Ancak girişte de bahsettiğimiz gibi İyi Parti'nin bu vaatleri gerçekleştirme ihtimali seçimi kazandıkları senaryo dahilinde bile oldukça düşük.

Günün sonunda, üzerinde uzlaşılan vaatler dışındaki ek vaatlerin gerçekleşmesi diğer partilerin tepkilerine bağlı durumda. Bu da bu vaatlerin gerçekleşme ihtimalini düşürüyor.