Joe Biden'ın ilk 100 günü

ABD’nin 46. Başkanı seçilen Joe Biden 20 Ocak’ta yemin edecek ve belki de ABD tarihinin uzun zamandır gördüğü en zor zamanları aşmak üzere hükümeti devralacak. Biden ve yönetimin ilk 100 gün icraatleri ise şimdiden merak ve gündem konusu oldu.

• Biden’ın Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü olarak atayacağını açıkladığı Ron Klain, yeni üst düzey Beyaz Saray çalışanlarına yazdığı bildiride Biden’ın henüz ilk görev gününde yaklaşık bir düzine başkanlık kararnamesi imzalamayı planladığını bildirdi. Klain, söz konusu kararnamelerin odak noktasında, "acilen ele alınması gereken dört kriz" olarak nitelendirildiği koronavirüs pandemisi, iklim değişikliği, ekonomi ve ırkçılık olacağını belirtti.
   
• Covid-19: Biden görevdeki ilk 100 gününde 100 milyon Covid-19 aşısı hedefledi. Pandeminin ülkedeki seyrini yavaş yavaş da olsa değiştirebileceğine inandığını belirten Biden öncelikli hedefinin okulları açmak olduğunu söyledi. Pandemide ilk 100 gün planını anlattığı toplantıda aynı zamanda Sağlık Bakanı adayı olarak Kaliforniya Başsavcısı Xavier Becerra’yı seçtiğini açıkladı. Belki de bu pozisyonu en zor zamanda üstlenecek Becerra, bakan olması hâlinde bu pozisyona gelen ilk Latin Amerika kökenli kişi olacak.
   
• Bir adım geriden: Geçtiğimiz dönem içinde Becerra’nın, göçmenlik ve çevre politikalarına meydan okuyan davalar da dâhil olmak üzere, Trump yönetimine karşı açtığı birçok davayla sık sık övündüğü biliniyor. Becerra, eylül ayında kendisinin şimdiye kadar Trump’a açtığı davaların sayısının 100’ün üzerinde olduğunu belirtmişti.
   
• Covid-19 konusunda danışmanlık alacağı kişileri de açıklayan Biden’ın listesinin en başında Dr. Anthony Fauci yer aldı. Kendisinin Trump’a da danışmanlık verdiği ancak sık sık ters düştükleri biliniyor.
   
• Ekonomi: Covid-19’dan ağır bir şekilde etkilenen ülke ekonomisini hızlıca eski gücüne döndürmek istediğini belirten Biden 1,9 trilyon dolarlık bir ekonomi paketi açıkladı. Paket kimileri tarafından Obama’nın 2008 ekonomik krizine karşı açıkladığı paket kadar “iddialı ve cesur” bulundu.
   
• Paketin içeriği: Pakette aşı dağıtımının hızlandırılması için 400 milyar dolar, eyaletlerin bütçe açıklarını kapatmak için 350 milyar dolar, kişi başına doğrudan 1.400 dolar işsizlik yardımı ve federal asgari ücretin saatlik 15 dolara çıkarılması gibi başlıklar yer aldı.
   
• ABD Çalışma Bakanlığı geçtiğimiz hafta 1,15 milyon ABD vatandaşının işsizlik yardımına başvurduğunu açıkladı ve durumu “ülkenin sağlığı ciddi derece tehlikede” şeklinde özetledi.
   
• Paketin tamamının borçlanmayla finanse edileceğini açıklayan Biden, bu durumu eleştiren ekonomistlere de zamanın bunu düşünmek için doğru olmadığını, daha küçük bir paketin borçlardan daha büyük problemler getireceğini ifade etti.
   
• Geniş perspektif: Federal asgari ücretin saatte 15 dolara çıkarılması gibi muhafazakârların uzun süredir mücadele ettiği başlıkların da dâhil edilmesi, paketin çok fazla Cumhuriyetçiden destek almayacağı anlamına geliyor. Uzmanlar, aralık ve mart aylarında hayata geçirilen 900 milyar dolar ve 2,2 trilyon dolarlık paketlerin üzerine şimdiden çok fazla harcama yapıldığı konusunda uyarıda bulunuyor.
   
• Kararnameler: Biden’ın ofisteki ilk gününde selefi Donald Trump’ın aldığı bazı kararlardan geri adım atacağı ve planlarını hızlı bir şekilde eyleme dökeceği şimdilik gelen bilgiler arasında. Bu kararnamelerle Biden, ABD'yi Paris İklim Anlaşması'na geri döndürecek, çoğunluğu Müslüman toplumlu ülkelerden seyahat yasaklarını kaldıracak, federal binalarda ve eyaletler arası seyahatlerde maske takmayı zorunlu hâle getirecek ve ülke genelinde salgın nedeniyle evden çıkarma ve evlere el konulmasına yönelik yasağı uzatacak. Biden, ilk gününde iç politikaya çok fazla eğilmekle eleştirildi ve bu eleştirilere “Ülkemizin iç ve dış politikası birbiriyle derinden bağlıdır.” diyerek cevap verdi.
   
• Göçmenlik ve sınır duvarı: Biden, ilk 100 gününde Meksika sınırı duvarı inşaatını hızlı bir şekilde durdurma ve Trump tarafından uygulanan göçmenlik kısıtlamalarını gevşetme sözü verdi. Biden, 1986'dan bu yana başarılamayan kapsamlı bir göçmenlik reformunu Kongre aracılığıyla zorlamanın ağır yükünü üstleneceğini ve ilk 100 gününde ABD'deki 11 milyon belgesiz göçmen için vatandaşlığa giden bir yol oluşturacağını söyledi.
   
• Bir adım geriden: 2008 kampanyası sırasında Obama, ilk yılında bir göçmenlik reformu tasarısı için baskı yapacağına da söz vermişti, ancak bu hiçbir zaman gerçekleşmedi.
   
• Yorumlar: Siyasetçiler, Biden’ın sözünü verdiği bazı düzenlemeleri yapmanın aylar hatta belki de yıllar sürebileceğini ve en iyi senaryoda bile düzenlemelerin federal mahkemede Trump’ın atadığı hakimler tarafından iptal edilebileceğini belirtti. Başkan Bill Clinton kabinesinin bakanlarından olan Robert Reich, "Biden'in geçiş ekibi ve Biden'in kendisi, araba otoyolda hızlanırken aynı anda dört lastiği değiştirmek zorunda kalacak," dedi ve ekledi: "Olağanüstü zor olacak. Ve daha da kötüsü, ülke derinlemesine bölünmüş durumda.”