KKTC’de seçimin ardından

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) geçtiğimiz gün gerçekleştirilen erken genel seçimlerde, kesinleşmemiş ilk sonuçlara göre oyların %39,5’ini alan KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ve Başbakan Faiz Sucuoğlu'nun partisi Ulusal Birlik Partisi (UBP) birinci oldu. Katılım oranının %57,6 olduğu seçimde, ikinci parti %32 Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) oldu. Sonuçlara göre Demokrat Parti (DP) %7,4, Halkın Partisi (HP) %6,6, Yeniden Doğuş Partisi (YDP) %6,3 oranında oy aldı.

• Parlamentoda sandalyeler: Bu oranlara göre parlamentoda UBP 24, CTP 18, DP 3, HP 3 ve YDP 2 sandalyeye sahip oldu. 

Hiçbir parti tek başına iktidar olacak çoğunluğa ulaşamazken ülkede UBP ile DP arasında yeni bir koalisyon kurulması bekleniyor.  

Neler oldu? 

Ekim 2020'nin başında, dönemin Ulusal Birlik Partisi lideri Ersin Tatar, Cumhurbaşkanı Erdoğan'la kapalı Maraş sahil şeridinin bir bölümünün açılacağını duyurmuş; dönemin KKTC Dışişleri Bakanı ve koalisyon ortağı HP lideri Kudret Özersay bu kararın seçim malzemesi edilmesi gerekçesiyle hükümetten çekilmişti. 

KKTC'de Ekim 2020'de gerçekleşen cumhurbaşkanlığı seçimleri ikinci tura kalmış, Ersin Tatar ve Mustafa Akıncı'nın yarıştığı ikinci turun sonunda seçimin galibi Ersin Tatar olmuştu. 

Sonrasında Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, UBP'nin yeni genel başkanı belli olana kadar Bakanlar Kurulu'na kendisinin başkanlık edeceğini söylemiş, UBP Kurultayı'nda başkanlık için yarışan Faiz Sucuoğlu ve Hasan Taçoy adaylıktan çekilince Ersan Saner'in parti başkanlığına devam etmesi ve hükümeti kurması yönünde karar alınmıştı.

Yaklaşık 50 gün süren hükümet krizi; UBP, Demokrat Parti ve Yeniden Doğuş Partisi tarafından Aralık 2020'de kurulan azınlık hükümetiyle son bulmuştu. 

Ekim 2021'de Başbakan Saner ve DP lideri Tözün Tunalı’ya ait olduğu iddia edilen görüntülerin yayımlanmasının ardından Ersan Saner, görevinden istifa ettiğini duyurmuştu. Meclis aritmetiğinin yeni bir koalisyon kurulmasına el vermemesi nedeniyle erken seçim kararı alınmıştı. UBP liderliği ve başbakanlık görevlerine Faiz Sucuoğlu gelmişti.

Seçimin ardından

Başbakan Faiz Sucuoğlu, "seçimlerden başarıyla çıkan UBP'nin daha da güçlendiğini, kendilerine yakın koalisyon ortağıyla çalışacaklarını, kısa sürede ekonomiyi düzeltecek, halkın refahını yükseltecek adımları atacaklarını" söyledi. Tahmini 10 ay içinde ekonomik dönüşümü sağlamaya başlayacaklarını dile getiren "Türkiye'yle ilişkilerin en üst seviyede ve kalitede süreceği" mesajını veren Sucuoğlu "Bir anda 25 vekilden 24 vekile düştüğümüz için sonuca itiraz edeceğiz" dedi. 

CTP lideri Tufan Erhürman "CTP'nin oy oranını ve milletvekili sayısını %50 veya biraz üzerinde artırdığını, halka daha önce yapıldığı gibi yanlışlar yapılmaya devam edildiğinde çok sert bir muhalefet ortaya koyacaklarını" söyledi.

HP lideri Kudret Özersay "Özellikle ekonomik sıkıntının, elektrik sorunlarının, tüp gaz ve benzin kuyruklarının yaşandığı, memleketin karanlığa gömüldüğü bir dönemde hâlâ UBP'nin böyle bir sonuç alabiliyor olması düşündürücüdür. Hepimiz hem siyaset bilimi açısından hem de sosyolojik olarak bunu oturup değerlendirmek durumundayız." dedi. 

Baraj altında kalan Toplumcu Demokrasi Partisi’nin lideri Cemal Özyiğit ise "sonuçların beklentisinin altında olduğunu" belirterek istifa edeceğini duyurdu.

Nasıl değerlendiriliyor? 

Gazeteci Cenk Mutluyakalı, Yeni Düzen’deki yazısında KKTC ne zaman yüzünü dünyaya dönse UBP’nin kaybettiğini, ne zaman içe kapansa kazandığını ifade ediyor. CTP’nin oylarını artırarak "önemli bir kitleyi yeni bir başarı öyküsü yazabileceğine inandırdığı" yorumunda bulunan Mutluyakalı, soldaki boykot çabasının en büyük zararı TDP’ye verdiğini söyledi. Mutluyakalı, son 20 senede katılımın %86’dan %58’e düşmesinin "anlamlı" olduğunu da ekledi.

Hasan Hastürer Kıbrıs gazetesindeki yazısında UBP ile CTP’nin "toplumsal sorumluluğu yüksek müzakere ve uzlaşıyla" koalisyon kurmaması hâlinde yine istikrarın sağlanamayacağını ve kısa sürede erken seçimin yeniden gündeme gelebileceğini iddia etti.

Gazete Duvar’dan Nikolaos Stelya'ya konuşan bir kişi "Kıbrıslı Türklerin, 'Ankara'yla ilişkileri ve krizi en iyi kim yönetir?' sorusuna cevap aradığını, bir kesimin krizden çıkış umudunu KKTC'nin kurucu öğelerinden biri olan UBP'ye bağladığını, iki devletli çözüme inanmayan kesimin federasyon fikrinin diri ve emek mücadelesinin kıymetli olduğu mesajını verdiğini, üçüncü bir kesiminse seçimleri tamamen boykot ettiğini" söyledi.