Kobani davasında ilk duruşma

Halkların Demokratik Partisi eski Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın da aralarında olduğu 108 kişi hakkında açılan "Kobani olayları" davası geçtiğimiz pazartesi günü Ankara’da başladı.

• Arka plan: Eylül 2014’te IŞİD’in, Kürt nüfusun yoğun olduğu Kobani bölgesine saldırılarını yoğunlaştırması üzerine HDP, bölgede kontrolün ele alınması için Türkiye’nin terör örgütü olarak gördüğü YPG’nin ülke sınırları içinden silah nakli yapmasına izin verilmesini talep etmişti. Taleplerinin karşılık görmemesine tepki olarak ise sokağa çıkma ve protesto çağrısında bulunmuştu. 6 Ekim’de başlayan, HDP'nin "Erdoğan'ın 'Kobani düştü, düşüyor' açıklamasından sonra" şiddetlendiğini söylediği protestolarda İnsan Hakları Derneği'nin raporuna göre 46 kişi hayatını kaybetmiş, 682 kişi yaralanmış ve 323 kişi tutuklanmıştı. Ayrıca Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına göre olaylarda 197 okul yakılmış, 269 kamu binası tahrip edilmiş, 1.731 ev ve işyeri yağmalanmış, 1.230 araç zarar görmüştü.

• İddianame: Dava dosyası 3.530 sayfalık bir iddianame ile 324 klasör delilden oluşuyor ve sanıkların 29 ayrı suç istinadıyla 38 kez ağırlaştırılmış müebbet ve 19.680'er yıl hapsi isteniyor. Ankara Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede sayılan suçlar arasında “devletin birliği ve ülke bütünlüğünü bozma”, “öldürme”, “öldürmeye teşebbüs”, “mala zarar verme”, “devletin egemenlik alametlerini aşağılama” bulunuyor.

• Duruşma: Avukatların tamamının duruşma salonuna alınmaması sebebiyle ergin başlayan duruşmada mahkeme heyeti, Covid-19 tedbirleri kapsamında salona 100’den fazla avukat alınamayacağını ifade etti. Bunun üzerine sanık avukatları, izleyicilerin çıkartılıp yerine avukatların alınmasını talep etse de kabul edilmedi. Avukatların bir kısmı dışarıdayken kimlik tespiti yapılmasını kabul etmeyen sanıklar, avukatları olmadan sorulan sorulara cevap vermeyeceklerini belirttiler. Kimlik tespiti sırası kendisine gelen Selahattin Demirtaş şunları söyledi: 

“Buraya susmaya değil konuşmaya geldik. Yargılanmaya değil, yargılamaya geldik. Avukatların sayısı belliydi. Her bir sanık için üç avukat olsa da 100’den fazla avukat olacaktı. Mahkeme salonunun kalabalık olacağı önceden belliydi. Bu sorunu çözebilirdiniz. Gerçekten yargılamanın devam etmesini istiyorsanız ara verip bu sorunu çözebilirsiniz. Bilgilerimizi tabii ki mahkemeye vereceğiz. Sormak istediğiniz her türlü soruyu sorabilirsiniz, biz de savunmamızı yapacağız. Yıllardır yargılama yapıyorsunuz. Bizi onlarla karıştırmayın. Sesinizi yükseltmeyin. Karşınızda çocuk yok. Türkiye’nin üçüncü büyük partisinin meclis grubu, eş başkanları karşınızda. Her ne kadar sanık sandalyesinde otursak da halkın iradesini temsil ediyoruz. Bizler medeni insanlarız. Daha önce darbecileri yargıladınız. Ama bize o muameleyi uygulayamazsınız. Bir duruşma salonunda avukatların bulunması gerekir. Yargılama usulen uygun gibi gözüksün istiyorsanız avukatlar girsinler. Ben orada değilim. Yanımda avukat yok, duruşma salonunda avukat yok. Şu anda duruşma salonunda aleyhime bir şey tespit etme şansım yok. Baskı ortamında yargılamayı yapsanız da avukatların buraya girmesi gerekiyor.”

• Tepkilere rağmen avukatları içeri almayan heyet, avukatların Kobani eylemleri nedeniyle daha önce yargılanan kişilerin dosyasının ayrılması ve Figen Yüksekdağ ile Sebahat Tuncel’e söz hakkı verilmesi taleplerini de reddederek iddianamenin okunmasına geçti.

• İddianamenin okunması sırasında Selahattin Demirtaş’ın “128 milyar dolar nerede?” yazılı bir kağıdı SEGBİS kamerasına gösterdiği görüldü.

• İddianamenin okunmasının tamamlanmasının ardından söz verilen Demirtaş ve Yüksekdağ öğleden sonra konuşulan hiçbir şeyi duyamadıklarını, ekrana yazılar tutmalarına rağmen dikkate alınmadıklarını söyleyerek heyete tepki gösterdi. Sebahat Tuncel de şunları söyledi:

“Bize rağmen kimlik testi yaptınız, iddianame okudunuz, şimdi buna adil yargılama mı diyeceksiniz? Hukuk maddelerini çok iyi biliyor olabilirsiniz. Ama hukukun bir de ruhu vardır. Hangi ruhla, hangi zihniyetle burada yargılama yapıyorsunuz. Asıl önemli olan budur.”

• Tepkiler: Duruşma öncesi ve sonrası mahkeme önünde basın açıklaması yapmak isteyen ancak polis engeliyle karşılaşan avukatlar “savunma susmadı, susmayacak” şeklinde slogan attı. Dava öncesi açıklama yapan Almanya Hükümeti İnsan Hakları ve İnsani Yardım Sorumlusu Bärbel Kofler de Almanya’nın mahkeme sürecini takip edeceğini belirtti ve "Türk makamlarının uluslararası boyutta sürekli eleştirilen HDP ve üyelerine karşı sert tutumları bugün Ankara'da başlayacak yargılama ile 2014’teki Kobani gösterileri bağlamındaki trajik olayların aydınlatılmasını şüpheli kılmaktadır," ifadesini kullandı.