Kripto kıskacı daralıyor

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), 13 farklı suçlamada bulunarak, dünyanın en büyük kripto borsası olan Binance ve kurucusu Changpeng Zhao'ya, milyarlarca dolar değerinde kullanıcı fonunu bir araya getirerek Zhao tarafından kontrol edilen bir Avrupa şirketine gönderdiği iddiasıyla dava açtı. Düzenleyici kurum, Zhao ve kripto borsasının, yüksek net değere sahip ABD'li yatırımcıların ve müşterilerin Binance'in düzenlenmemiş uluslararası borsasında işlem yapmaya devam etmelerini sağlamak için kendi kontrollerini” yıkmaya çalıştığını ve ABD'de “lisanssız bir menkul kıymetler borsası” olarak faaliyet gösterdiğini öne sürdü.

• Bir adım ileri: Veri firması Nansen, SEC'in açtığı davanın ardından 24 içinde yatırımcıların kripto borsası Binance'ten yaklaşık 790 milyon dolar çektiğini söyledi. Nansen, Binance'in ethereum blok zincirindeki kripto token'larda 778,6 milyon dolarlık net çıkış gördüğünü belirtirken; şirketin ABD'deki bağlı kuruluşu Binance.US'te ise 13 milyon dolarlık net çıkış kaydettiğini paylaştı.

SEC tarafından yapılan şikayette, Binance.US'in Zhao için bir kalkan olarak, kolluk kuvvetlerinin hedeflerini “ortaya çıkarmak, geciktirmek ve çözmek” ve Binance'i izole etmek için yarattığı ifade edildi. Bununla birlikte, SEC, Binance.US'de CEO'luk görevini üstlenmiş iki kişinin, Zhao'nun kontrol düzeyi konusunda “derin endişeleri” olduğunu belirtti.

Ayrıca, şikayette, Haziran 2018 ile Temmuz 2021 arasında Binance'in 11,6 milyar dolar gelir elde ettiği ve bunun büyük kısmının işlem ücretlerinden geldiği belirtildi. SEC'in iddiasına göre borsa, kuruluşundan bu yana, kurucusu Zhao'nun yönlendirmesi ve kontrolünde ABD'li müşterileri cezbetmek için “önce açıkça ve daha sonra sinsice” çalıştı.

SEC, Binance'in on binlerce müşterinin ABD'de olduğunu bildiğini ancak kayıt dışı menkul kıymet teklif ve satışını yasaklayan federal yasalara rağmen harekete geçmemeyi tercih ettiğini iddia etti. SEC şikayeti, Binance'in 2019'daki nihai uyumluluğunun büyük ölçüde halka açık bir gösteri olduğunu belirtiyor.

Bununla birlikte, SEC, Zhao'nun yüksek net değere sahip müşteriler için, ABD'deki konumlarını ve menşe ülkelerini gizlemek amacıyla bir VPN hizmeti kullanarak ve uyumluluk belgeleri sunarak bir kaçınma planı oluşturulması emrini verdiğini öne sürüyor.

Dahası, SEC, Binance ve Zhao'nun alım satım fiyatlarını şişirmek ve müşterilerinden kâr elde etmek için kontrol ettikleri piyasa yapıcı şirketleri kullandıklarını iddia ediyor. Buna göre, Merit Peak ve Sigma Chain'in Binance'in iki platformu için “piyasa yapıcı” olarak hareket ettiği, yani bir kripto varlığı almak veya satmak için her zaman hazır oldukları belirtiliyor. 

Ancak SEC şikayeti, iki şirketin rolleriyle ilgili birden fazla sorunun altını da çiziyor: Zhao'ya ait olan ve “on milyarlarca dolar” müşteri parası topladığı belirtilen bu firmaların, iflas eden kripto borsası FTX'e yönelik iddialara benzer şekilde, müşteri fonlarını Binance'in parasıyla karıştırdığı iddia ediliyor.

Yatırımcılara en çok zarar veren iddiaya göre, kripto varlıklarının fiyatını yapay olarak yükseltmek için kendi aralarında ticaret yaparak “yıkama ticareti” yaptıkları ifade ediliyor. SEC'in iddiasına göre Sigma Chain'in Zhao için 190 milyon dolar topladığı aktarılıyor.

Söz konusu dava; Zhao, Binance ve iki ABD iştirakinin iddialara yanıt vermesi için 28 Haziran'a kadar süre tanıyor. 

Öte yandan, SEC'in Binance.US'nin varlıklarını dondurma talebi ise davayı denetleyen federal yargıç tarafından reddedilmiş bulunuyor. DC Bölge Mahkemesi Yargıcı Amy Berman Jackson, bir yasaklama emrine "kesinlikle gerek olmadığını" belirterek Binance.US'nin iş harcamalarının bir listesini mahkemeye sunmasını ve tarafların müzakerelere devam etmesini emretti.

İddialara ret ve karşı atak

Suçlamaları reddeden Binance, yayımladığı bir blog yazısında “ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nun bugün Binance'e karşı diğer çözüm yollarının yanı sıra sözde acil durum yardımı talep eden bir şikayette bulunmayı seçmesinden dolayı hayal kırıklığına uğradık” ifadelerine yer verdi. 

Şirket, “SEC'in soruşturmalarıyla aktif olarak işbirliği yaptığını” ve “soruşturmalarını çözmek için müzakere edilmiş bir anlaşmaya varmak için kapsamlı iyi niyetli görüşmelerde bulunduğunu” da sözlerine ekledi.

Buna ek olarak Binance, SEC davasına bir tepki olarak dolar cinsinden para yatırma işlemini askıya aldığını; 13 Haziran itibarıyla da bankacılık ortaklarının para çekme işlemlerinin durdurulacağını bildirdi. Konuya ilişkin açıklamasında SEC tarafından hedef konumuna getirildiklerini, kendilerine yöneltilen suçlamaların “haksız ve temelsiz” olduğunu ve bir süreliğine sadece kripto para işlemlerinin gerçekleştirildiği bir platform olarak rol oynamak amacıyla “proaktif adımlar” attığını belirten Binance,  müşterilerine gönderdiği notta kripto para cinsinden işlemlerin, kripto para cüzdanına para kilitleme işlemi olan “stake” işleminin yanı sıra para çekme ve yatırma işlemlerinin devam edeceğini ifade etti.

SEC’in kıskacındaki tek isim Binance değil

Binance’e dava açmasından sadece bir gün sonra SEC, ABD’nin en büyük kripto platformu konumunda bulunan Coinbase’e de dava açtığını bildirdi. 101 sayfalık dava dosyasında Coinbase'in, ABD’de ulusal menkul kıymetler borsası olarak kayıtsız bir şekilde faaliyet gösterdiği belirtilmekle birlikte kullanıcıların aslında kayıtsız menkul kıymetler olan çok sayıda kripto token'ın ticaretini yapmalarına izin vererek düzenlemelerden kaçtığı iddia edildi.

Dava dosyasında ayrıca, Coinbase’de sunulan farklı kripto varlıkların, Solana gibi popüler kripto para bilimler ile Cardano ve Polygon’un yerel token’ları da dahil olmak üzere kayıtsız menkul kıymetler olduğu ifade edildi.  Konuya ilişkin olarak Gensler, “Coinbase'in iddia edilen başarısızlıkları, yatırımcıları dolandırıcılık ve manipülasyonu önleyen kurallar, uygun açıklama, çıkar çatışmalarına karşı önlemler ve SEC tarafından rutin denetim dahil olmak üzere kritik korumalardan mahrum bırakıyor” şeklinde kaydetti.

SEC’in uygulama bölümü direktörü Gurbir S. Grewal ise açıklamasında “Hoşuna gitmediği ya da farklı kuralları tercih ettiğiniz için kuralları görmezden gelemezsiniz. Yatırım yapan halk için sonuçları çok büyük olur” ifadelerine yer verdi.

• Haberin ardından Coinbase'in Nasdaq'ta işlem gören hisseleri %15'e kadar değer kaybetti.

Fortune’a açıklamalarda bulunan Coinbase’in baş hukuk sorumlusu Paul Grewal ise SEC’in dijital varlık endüstrisi için net kuralların yokluğunda yalnızca uygulama yaklaşımına güvenmesinin, ABD’nin ekonomik rekabet gücüne ve Coinbase gibi uyum konusunda “kanıtlanmış bir taahhüdü” olan şirketlere zarar verdiğini kaydetti. Grewal, “ çözüm, yol için adil kuralların şeffaf bir şekilde geliştirilmesine ve eşit şekilde uygulanmasına olanak tanıyan mevzuattır, dava açmak değil. Bu arada, işimizi her zamanki gibi yürütmeye devam edeceğiz.” diye de sözlerine ekledi.

Domino etkisi

Davaları ve Binance’in karşı atak olarak yaptığı duyuruyu takiben popüler hisse senedi alım satım uygulaması Robinhood, SEC tarafından kayıtsız menkul kıymetler olarak sınıflandırılan platformunda işlem gören tüm kripto para token’larını listeden çıkaracağını bildirdi. Buna göre, Robinhood, 27 Haziran itibarıyla Cardano, Polygon ve Solana kripto token’ları için destek vermeyecek. Bu tarihe kadar kullanıcılar Robinhood üzerinden bu token’ları alıp satabilecek veya başka kripto cüzdanlarına aktarabilecek, ancak 27 Haziran sonrasında Robinhood hesağlarında Cardanoü Polygon ve Solana bulunan tüm hesapların token’ları otomatik olarak satılacak veya fonları alacaklandırılacak.

Öte yandan, Robinhood’a ek olarak kripto borsası Crypto.com da hizmetlerinden biri olan kurumsal borsasını kapatacağını duyurdu. Kripto para medya kuruluşu Blockworks'e yaptığı açıklamada Crypto.com,(yeni bir sekmede açılır) kararın “ABD'deki piyasa ortamı nedeniyle talep eksikliği” nedeniyle alındığını ifade etti.

SEC’in iddiaları, Başkan Gary Gensler’i de sorgu ışığına alıyor

Twitter'da kripto para piyasasına yönelik paylaşımlarda bulunan “Capor WSB” isimli Twitter hesabı, SEC Başkanı Gary Gensler'in, SEC tarafından Coinbase ve Binance'e dava açılmadan kısa bir süre önce 2,5 milyon dolarlık Bitcoin short pozisyonu açtığını iddia etti; ancak bu iddialar henüz doğrulanamadı.

Bununla birlikte, avukatları tarafından mahkemeye sunulan belgelerde Binance, Gary Gensler'in daha önce kripto para borsası tarafından açılan “borsa danışmanlığı” ilanı için başvuruda bulunduğunu iddia ederek Gensler'in SEC davasından çekilmesi yönünde talepte bulundu.

Kripto ticaretinde olası yansımalar

Davaların sonucunun ne yönde olacağı şimdilik belirsizliği koruyor; ancak davalı borsaların kalıcı veya geçici bir şekilde işlem gerçekleştiremediği bir senaryoda bu durum, belirli kripto varlıklar için likiditenin azalmasına yol açabilir. Ayrıca, bu davalar, her ne kadar kripto ticareti şimdiye kadar hep işin biraz spekülatif tarafında kalmış olsa da yatırımcıların olası riskleri alıp almayacaklarını yeniden değerlendirmesine de neden olacaktır.

Öte yandan, SEC’in menkul kıymetlerin kayıt dışı arz ve satışını stake etme işlemi ile ilişkilendirmesi, her iki borsanın stake programlarının geleceğini de belirsizliğe sürüklüyor. Küçük bir hatırlatma yapmak gerekirse, bu yılın başlarında kripto borsası Kraken, benzer suçlamalara maruz kalması sonucunda SEC ile yaptığı anlaşmanın bir parçası olarak ABD'deki stake programını sona erdirmeyi kabul etmişti.

_{Bu yazı orijinal olarak Quando'da yayımlanmıştır. Daha fazlası için şimdi abone olun.}