Leonardo'nun Bitmeyen Heykeli

Leonardo da Vinci, 1493’te, tam 500 yıl önce, Milano Dükü Ludovico il Moro’nun 12 yıl önce babasının anısına sipariş ettiği atlı anıtın (doğal büyüklüğün 4 katı boyda) dökümü için hazırlıkları bitirmek üzereydi.

Milano’daki Corte Vecchia’da bulunan bir atölyede dev kil model, kalıplar, malzemeler, fırınlar hazırdı, ama savaş patlak verdi, bronza el koyuldu ve heykel asla yapılamadı. Leonardo, en ince ayrıntısına kadar üretim sürecini araştırmış, hatta Madrid Kodeksi II’nin 141-157 no.lu yapraklarının kanıtladığı üzere, atın seramik baş ve boyun kalıplarını yerinde tutacak olan demir donatısını bile çizmişti. Bu çizimler ve metinler, Leonardo’nun bilimsel kaygılarını doğrularken, özlü bir biçimde döküm için öngörülen yenilikçi yaklaşımı da ortaya koyar. Tek işlem olarak tasarlanan bu döküm tekniği, o dönemde henüz bilinmiyordu ve ancak iki yüzyıl sonra geliştirilecekti.

Bu çizimlerden biri, Ben Jakober ile Yannick Vu’nun üç boyutlu bir yorumu zihinlerinde canlandırmaları için esin kaynağı olmuştur. Sanatçılar, Leonardo’nun çizim ve yönergelerinden yola çıkarak, Venini’nin teknik katkısıyla son ölçünün onda biri büyüklüğünde bir demir-cam maket yapmışlardır. Maketin görüntüleri, bir tarayıcı ile bilgisayara aktarılmış, bilgisayarda her düzeyin ayrıntılı yapım planları çizilmiştir. Bu bilgi, büyültme işleminin öznel bir şekilde yürütülmesinin önüne geçmiş; yapım ekibinin, nihai yapıtı tam olarak sanatçıların tanımladığı şekilde yapmalarını sağlamıştır.  

Achille Bonito Oliva ve Bienal komitesinin kararıyla, proje gerçekleştirilmiştir. “Giardini di Castello” girişinin önündeki lagünde kazıklar üzerine oturtulan 14 metre yüksekliğindeki heykel, 13 Haziran 1993’te İtalya Cumhurbaşkanı Luigi Scalfaro tarafından açılışı yapılan 45. Venedik Bienali’nin simgesidir.