Lübnan sorusu

Lübnan'ın başkenti Beyrut, geçtiğimiz salı akşamı altı sularında bir patlamayla sarsıldı. Resmî açıklamalara göre en az 100 kişinin hayatını kaybettiği ve 4 bin kişinin yaralandığı facianın meydana geldiği liman bölgesini mantar bulutları kapladı. Araç ve dükkân camlarının parçalanıp etrafa saçıldığı anlarda "Birkaç saniye duyma yetimi kaybettim" diyor görgü tanığı Hadi Nasrallah. Başkan Michel Aoun, patlamanın depolanan 2.750 ton amonyum nitrattan kaynaklandığına işaret ediyor. Yıllardır süregelen siyasi ihmallerin faturası ve giderek derinleşen ekonomik kriz, olayı başka bir boyuta taşıyor.

• Tetik: Patlamaya, yedi yıldır Beyrut limanında depolanan amonyum nitratın sebep olduğuna şüphe yok. Genellikle tarımda gübre olarak kullanılan endüstriyel kimyasal, aynı zamanda madencilikte kullanılan patlayıcıların da hammaddesi. Maddenin kendisi başlı başına bir patlayıcı olmasa da eski Birleşik Krallık istihbarat memuru Philip Ingram, benzinle beslenen amonyum nitratın oldukça tehlikeli bir patlayıcı olduğunu söylüyor.

• Vaziyet: 7 milyon nüfuslu ufak Orta Doğu ülkesinde hâlihazırda pandemi vakaları artıyor, hastaneler hastalara yetişmekte zorlanıyordu. Binlerce yaralı ve ülkenin içinde bulunduğu ekonomik kriz de denkleme eklendiğinde Lübnan sorusu, içinden çıkılmaz bir hâl alıyor. Capital Economics'in gelişen pazarlar ekonomisti Jason Tuvey olayı, "Zaten kötü durumda olan ekonomik durumu daha da şiddetlendireceği" yönünde yorumluyor. Ülke ekonomisinin bu yıl %30 küçüleceği tahmini karşısında tek umut diğer ülkelerin insani yardımları gibi görünüyor. İki haftalık olağanüstü hâlle şehri "felaket bölgesi" ilan eden Lübnan hükümeti; Katar, ABD ve Fransa'dan gelen yardım sözleriyle bir nebze nefes almış oldu. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy da ülkeye Türkiye'den arama kurtarma ekibi, acil sağlık personeli, ilaç, tıbbi malzeme ve insani yardım malzemesi sevk edildiğini dile getirdi.
   
• Bir adım geriden: Başkan Aoun 100 milyar lira (~66 milyon dolar) acil yardım fonunu açıkladı. Fakat ülkenin 1975-1990 iç savaş dönemini aratmayan ekonomik durumu düşünüldüğünde bu fon yeterli olmayabilir. Zira, merkez bankası politikaları ve yıllardır ülkede kol gezen yolsuzluk en nihayetinde Lübnan lirasının %70'in üzerinde değer kaybetmesine sebep oldu.