Mecliste Bu Hafta #3

Amasra'da yaşanan maden faciası tüm Türkiye'nin olduğu gibi Meclisin de en önemli gündem maddesiydi. Tüm ülkeyi derinden sarsan bu olaya rağmen Meclis olağan temposunu korudu. Bu haftaki gündemde Amasra Faciası, Endüstri Bölgeleri Kanun Teklifi, Lübnan Tezkeresi ve biri kabul edilmiş olmak üzere dört araştırma önergesi vardı.

Amasra Faciası
14 Ekim Cuma Günü Türkiye Taşkömürü Kurumu Amasra Müessesesinde yaşanan maden kazasıyla tüm Türkiye yasa boğuldu. Faciada 41 madenci hayatını kaybetti. 

Soma ve Ermenek faciaları sonrasında olduğu gibi birçok siyasi taziye ziyaretlerinde bulunmak ve kurtarma çalışmalarını incelemek üzere Amasra’ya gitti.

AKP Bartın Milletvekili Yılmaz Tunç   – Sayın Cumhurbaşkanımız başta olmak üzere, Cumhurbaşkanı Yardımcımız, Bakanlarımız, Genel Başkanlar, diğer siyasi partilerin Genel Başkanları, Genel Başkan Yardımcıları, milletvekillerimiz ve ülkemizin dört bir yanından STK temsilcileri Amasra’ya gelerek cenaze törenlerine katılmışlar, taziye ziyaretlerinde bulunmuşlar, acımızı paylaşmışlardır. Her birine çok teşekkür ediyoruz.

HDP Ağrı Milletvekili Dirayet Dilan Taşdemir (Ağrı) – Ya sizin göreviniz taziye mi?

Facia Mecliste hafta boyunca gündemde kaldı. Salı günkü birleşim Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Fatih Dönmez'in konuşmasıyla başlarken birçok vekil olayla alakalı söz aldı. İktidar vekilleri gerekli tedbirlerin alınmış olduğundan, olayla alakalı sorumluların gerekli cezaları alacağından bahsederken muhalefet vekilleri yapılan soruşturmalara ve yargıya güvenlerinin olmadığını ifade ederek genelde aynı soruyu sordular: “Tedbirler alındıysa nasıl böyle bir felaket yaşandı ?”

Yaşananlar üzerine Mecliste yapılan konuşmaların bazı dikkat çeken kısımları ise şu şekildeydi:

İYİ Parti Konya Milletvekili Fahrettin Yokuş –  Aynı Bakan olaydan yirmi dört gün önce oraya gidiyor "Önce güvenlik." diyor "Aldığımız tedbirlerle maden kazaları bıçak gibi kesildi." diyor. Sayın Bakan, o verdiğin resmi ben burada göstermek istemiyorum utancımdan. Gösterdiğin o resimden tam 7 kişi bugün mezarda.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez – TTK’nin 2010’dan bu yana yaptığı, son on yılda yaptığı, on iki yılda yaptığı yaklaşık 677 milyon liralık yatırımın yüzde 33’ü iş güvenliğine ayrılmıştır. TTK’nin 5 müessesesinden en küçüğü olan Amasra Müessesemize ise aynı yıllar arasında 77 milyon liralık yatırım yapılmıştır, bu da yüzde 49’a tekabül etmektedir. İlgili yönetmeliğe göre her 250 çalışana 1 iş sağlığı güvenliği uzmanı görevlendirilmesi zorunluyken -mevzuatımız bu şekilde tanımlıyor- TTK Amasra Müessesemizde 580 çalışana 16 iş sağlığı ve güvenliği uzmanı görevlendirilmiştir. 

HDP İzmir Milletvekili Murat Çepni – Soma'da Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi 14 sanığa taksirli ölüme ve yaralamaya neden olmaktan ceza verdi, kişilere ortalama yirmişer yıl ceza verdi. Yargıtay 12. Ceza Dairesi şirket başkanı Can Gürkan dâhil 4 sanığa olası kasıtla 301 kez insan öldürmekten ceza verilmesini istedi. 2 savcı buna itiraz etti. Evet, buraya kadar her şey bir anlamda normal gibi görünüyor değil mi? Evet. Fakat dosya tekrar 12. Daireye geldiğinde bir bakıyoruz ki 5 kişilik heyetten 3 kişi hop değiştirilmiş ve karar yine ilk karara dönüyor ve şu anda tutuklu tek bir sanık kalmıyor. 

CHP Zonguldak Milletvekili Ünal Demirtaş – Enerji Bakanı 1 sensörün ölçümünü söyledi. Değerli arkadaşlar, bu madende ortalama en az 5 sensör olduğunu düşünüyoruz. Enerji Bakanı kamuoyuna 1 sensörün verilerini açıkladı ve bakın 1,69'da bu gazın patlama imkânı yok. Oysa, patlama değeri 4'ün üzerine çıktığı zaman meydana geliyor. Yani 1,69'da gaz patlamaz. Bu veriler nerede? Bu veriler gizleniyor mu? Acaba yine bir gizli el devreye girdi, bu soruşturmanın selametini farklı bir noktaya mı taşıyor? Değerli arkadaşlar, bundan kuşkumuz var, kamuoyuna bunun açıklanması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü bu soruşturma da örtülürse bunun hesabını kimseye veremezsiniz.

Bu tartışmalarla birlikte çarşamba günkü oturumda “ Amasra’da yaşanan facianın araştırılmasına ve böyle olaylarının yaşanmaması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesine yönelik ” AKP, CHP, İYİ Parti, MHP ve HDP’nin TBMM Başkanlığına sunduğu 8 araştırma önergesi birleştirilerek kabul edildi. 

Önergenin kabulü ile kurulan ve 21 milletvekilinden oluşan Araştırma Komisyonu üç aylık çalışma sonucu bir rapor hazırlayıp TBMM Genel Kurulu’na  sunacak. 

Tezkere 

Lübnan'da bulunan TSK unsurlarının görev süresinin bir yıl daha uzatılmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi salı günkü TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

İktidar ve muhalefet kanatlarında Tezkereyle alakalı farklı görüşler bulunuyor. İktidar ortağı MHP beklendiği şekilde Tezkereyi desteklerken muhalefette bir görüş birliği bulunmamakta. Genel Kurulda konuşan İYİ Parti ve CHP vekilleri konuşmalarında Tezkereyi desteklediklerini ifade ederken, HDP kanadı  ise Tezkereye karşı olduklarını beyan etti.  

Endüstri Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi 

AKP Gaziantep Milletvekili Mehmet Erdoğan’ın ilk imzacı olduğu kanun teklifi bu hafta görüşüldü ve perşembe günkü oturumda kabul edilerek kanunlaştı. 

Yürürlük ve yürütme maddeleri dahil 15 maddeden oluşan teklifte, endüstri bölgelerine ilave edilen alanlara, ÇED Sürecine, çeşitli teşviklere ve irtifak haklarına ilişkin düzenlemeler var. 

AKP ve MHP oylarıyla kabul edilen teklife CHP, HDP ve İYİ Parti grupları ret oyu verdi. Kabul edilen teklifin göze çarpan maddeleri ise  şu şekilde:

Madde 2 : Bu maddeyle endüstri bölgelerine ilan edilecek alanları belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanlığından Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına geçmesi öngörülüyor. Gerekçeye göre maddeyle Cumhurbaşkanlığının yoğun iş yükünün ve bürokrasinin azaltılması amaçlanıyor. 

Madde 4 : Bu maddeyle 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunundaki “ÇED Süreci” isimli 3B maddesi kaldırılıyor. Madde gerekçesinde ÇED Mevzuatının yeterli ve güncel olduğundan ötürü ayrı bir kanunda yer almasının kafa karışıklığına yol açtığı ifade edilirken, muhalefet grupları maddenin tekliften çıkarılması gerektiğini şerhlerinde belirtmişler. 

*ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi)  Nedir ? 

Çevre Kanunundaki tanıma göre Çevresel Etki Değerlendirmesi, planlanan projelerin çevreye etkisinin belirlenmesi ve projelerin kontrol sürecindeki çalışmaları ifade ediyor.

Çevre Kanunun Madde 10’a göre ise faaliyetleri çevre sorunlarına sebep olabilecek işletmeler ÇED Raporu hazırlamakla yükümlü. ÇED Olumlu ya da ÇED Gerekli Değildir kararı olmadıkça ise bu projelere onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilmiyor; proje için yatırıma başlanamıyor ve ihale edilemiyor.

Madde 5 : Bu maddeyle Cumhurbaşkanının özel endüstri bölgeleri için ek teşvik  belirleyebilme yetkisi tüm endüstri bölgeleri olarak genişletiliyor ve yatırımcılara belirli koşullarda endüstri bölgelerindeki taşınmazları tapuya geri alım şerhi konulması suretiyle rayiç bedel üzerinden satın alma hakkı veriliyor. Muhalefet şerhlerinde ise endüstri bölgelerinde makul fiyatlarla çok uzun süreli kiralamalar yapılabiliyorken bir de yatırımcılara taşınmazı satın alma hakkı verilmesi eleştiriliyor ve maddenin tekliften çıkarılması gerektiği ifade ediliyor. 

Madde 9 : Bu maddeyle özel endüstri bölgelerinin kurulması için belirlenen alt sınırlarda değişiklikler yapılıyor. Üzerinde sanayi tesisi bulunan yerler için yüz elli bin metrekarelik alt sınır yüz bin metrekare, sanayi tesisi bulunmayan yerler için ise iki yüz binlik metrekare alt sınır yüz elli bin metrekare olarak değiştiriliyor. 

Haftanın Araştırma Önergeleri 

Amasra Maden Faciasıyla alakalı önergenin kabulünden yazının başlangıç kısmında bahsetmiştik. Araştırma Komisyonunun raporu yayınlandığında da tespit edilen bulguları sizlerle paylaşacağız. 

1- Amasra’da yaşanan facianın araştırılmasına ve böyle olaylarının yaşanmaması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesine yönelik araştırma önergesi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. AKP, MHP, CHP, İYİ Parti ve HDP Grupları tarafından verilen 8 önerge birleştirilip kabul edilirken önerge 19 Ekim’de TBMM Gündemine geldi. 

Geçtiğimiz yasama yıllarında bir ya da iki araştırma önergesinin kabul edildiğini göz önünde bulundurursak, yeni yasama yılının başında kabul edilen bu önergenin önemi ortaya çıkıyor. Şöyle ki bundan önce kabul edilen son iki önerge yine partilerce toplu şekilde verilip birleştirilen “Yaşlılar” ve “Müsilaj” konulu önergelerdi. 

2- Ziraat Bankası tarafından Demirören Grubuna verilen bir kredinin teminatı olarak alınan arazinin imar durumuna ilişkin iddiaların araştırılmasına yönelik verilen araştırma önergesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi.  

İYİ Parti İstanbul Milletvekili Hayrettin Nuhoğlu tarafından verilen önerge 20 Ekim’de TBMM Gündemine geldi. 

3- Deniz Poyraz davasında yaşanan hukuksuzlukların araştırılmasına  yönelik verilen araştırma önergesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi.  

HDP İzmir Milletvekili Serpil Kemalbay Pekgözegü tarafından verilen önerge 20 Ekim’de TBMM Gündemine geldi. 

4- RTÜK'ün basın kuruluşlarına verdiği cezaların araştırılmasına  yönelik verilen araştırma önergesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi.  

CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel tarafından verilen önerge 20 Ekim’de TBMM Gündemine geldi. 

Kapanış

Meclis bu hafta da yasama faaliyetlerine hiç hız kesmeden devam etti. Tüm toplumu derinden sarsan bir olay sonrasında Mecliste bir araştırma önergesi kabul edildi; bütün konuşmalarda acılar paylaşıldı ancak ülke genelinde bir yas ilan edilmedi. Buna rağmen Meclis gündeminde herhangi bir aksama olmadı.

Meclis’in bu haftaki karşı refleksiyle beraber seçime giden bu yasama yılının temposundan ve gündemin ne kadar yoğun olacağından emin olmuş olduk. Bu yoğun gündemi yakından takip edebilmek için bir sonraki yazımızı kaçırmayın!