Otomotiv sektörünün başı kredilerle belada

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in kredi üzerinden parasal genişlemenin sınırlanacağını açıklamasının ardından otomotivde gözler taşıt kredilerine çevrildi. Otomotiv sektörü, Bakan Şimşek'in taşıt kredilerinin daha da daraltılabileceği mesajı vermesi ile satış ve istihdama yönelik uyarılarda bulundu.

Ne yaşandı? Bakan Şimşek, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada "Kredi kartları, bireysel kredi, taşıt kredisi ve ikinci konut kredisinde sadece faizleri artırarak değil, bankalar üzerinden kredi verme iştahını keserek de kredi büyümesini düşüreceğiz" ifadelerini kullandı. Bakan, ayrıca kredi genişlemesinin makul bir seviyede olmasının program için büyük önem taşıdığını bildirmişti.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) Başkanı Ali Haydar Bozkurt, Bakan Şimşek’in "Taşıt kredilerinde çok net şekilde sınırlayıcı perspektife sahibiz" açıklamasının ardından kredilerin daha fazla kısılmasına ihtiyaç olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.

"Normal pazar koşullarında bireysel müşterilerin %70’i kredi kullanarak araç almaktaydı. Geldiğimiz noktada bu oranın yaklaşık %20-25’lere gerilediğini gözlemlemekteyiz. Bununla birlikte kredi kullanan müşterilerin de ortalama 1,5 milyon TL olan bir araç için maksimum 250-300 bin lira kredi kullanabildiğini görmekteyiz.

Neden önemli? Toplam otomotiv pazarının 700 bin adedin altına inmemesi; sektör için sistemin kendi kendini taşıma kabiliyeti ve istihdam kayıpları yaşanmaması adına önem arz ediyor.

Son rakamlar: ODMD verilerine göre, Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı yılın ilk 8 ayında 2022'nin aynı dönemine göre %65,9 oranında artarak 760 bin 782 adet olarak gerçekleşti. Söz konusu dönemde otomobil satışları %65,8 oranında artışla 587 bin 919 adet, hafif ticari araç satışları ise %66,4 artışla 172 bin 863 adet oldu.

• Hatta: Otomobil ve hafif ticari araç pazarı 10 yıllık Ağustos ayı ortalama satışlara göre %54, otomobil pazarı %57, hafif ticari araç pazarı ise %44,6 artış gösterdi.
• Öngörüler: Mayıs 2023 itibarıyla belirtildiği üzere, yıl sonunda satışların 900 bin adet seviyelerinde kalması bekleniyor.
• Ek bilgi: Ağustos ayı itibarıyla 2023 yılında satılan Togg sayısı 3 bin 400'e ulaştı.

Yorumlar: Beyzanur Özer'in haberine göre, son aylarda "orta segment" olarak nitelendirilen, daha uygun fiyatlı ve "vergi oranı düşük" arabalara yönelik talepte artış görülüyor. Sektör temsilcileri, bunun en büyük sebeplerinden birinin müşterilerin kredi alamaması olduğunu belirtiyor.

Galerici Gökhan Ardeşen, "2 milyona araba alacak biri en fazla 200 bin lira kredi çekebiliyor, 2 milyon üzerine kredi hiç çıkmıyor" ifadelerini kullanırken, T24 durumu, "Neredeyse en ucuz otomobilin liste fiyatı 1 milyon liraya ulaştı. Bunu krediyle almak isteyen tüketici yarısına bile kredi bulamıyor" şeklinde belirtiyor.

Dahası: Otomotiv Gazetecisi Emre Özpeynirci de, bireysel krediler ve otomobil satın alımını değerlendirmeya alarak "Satılan her 100 otomobilden 3'ü için cüzi miktarda kredi alınmış" analizini paylaşıyor.

Ek bilgi: Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi üyesi kuruluşlar tarafından kullandırılan nakdi krediler, Temmuz 2023 itibarıyla geçen yılın aynı ayına göre %59 artışla 10,84 trilyon TL oldu. Söz konusu kredilerin %4'lük dilimini taşıt kredileri oluşturdu.

Unutmadan: TCMB'nin son faiz artırımlarıyla da desteklenen taşıt kredisi faizi %20'lerden %46'ya çıkarıldı.

Sonuç olarak: Otomotiv sektör temsilcileri durumdan şikayetçi ve yıl sonu için endişeli, kredi başvurularının yaklaşık %80’inin ret yanıtı aldığı belirtiliyor. ODMD Başkanı Bozkurt, "Enflasyon ve cari açıkla mücadele açısından takip edilecek mali disiplinin gerekli olduğunu düşünüyor ve bunu sonuna kadar destekliyoruz" açıklamasında bulunurken, dengelerin gözetilmesi gerektiğinin de altını çiziyor.

Ayrıca: Bozkurt uzun süredir, araç sahibi olmak isteyen tüketicilerin krediyi erişiminin kolay olması gerektiğini savunuyor.