20 yıl geriden tartışmalar: Canan Kaftancıoğlu ve Melis Sezen

Bu hafta Türkiye gündemini oluşturan konular arasında Canan Kaftancıoğlu'na açılan davada verilen cezaların onanması ve eski MHP Milletvekili Ahmet Çakar'ın oyuncu Melis Sezen'e ve kıyafetine yönelik ifadeleri yer alıyor. İki konu da birbirinden bağımsız hatta tamamen alakasız gibi görünüyor: Bir yanda ifadeleri nedeniyle hapis cezası onanan bir siyasetçi, diğer yanda kıyafetleri nedeniyle hedef gösterilen bir oyuncu var. Ancak bu birbirinden bağımsız iki olayın da ortak bir yönü bulunuyor: İkisinin de öznesinde özgürlükleri kısıtlanan veya kısıtlanmaya çalışılan bir kadın yer alıyor.

Hapse mahkûm eden ifadeler: Canan Kaftancıoğlu

2019'da CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu hakkında "Cumhurbaşkanına hakaret," "Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret," "Türkiye Cumhuriyeti devletini alenen aşağılamak," "Halkı kin ve düşmanlığı tahrik etmek" ve "Terör örgütü propagandası yapmak" suçlamalarıyla sosyal medyada yaptığı paylaşımlar nedeniyle 17 yıla kadar hapis istemiyle dava açılmış, dava sonucunda Kaftancıoğlu'na 9 yıl 8 ay 20 gün hapis cezası verilmişti. Geçtiğimiz gün Yargıtay'ın cezayla ilgili yürüttüğü temyiz incelemesi tamamlandı ve Kaftancıoğlu'na 3 suçtan verilen 4 yıl 11 ay 20 gün hapis cezası onandı.

Canan Kaftancıoğlu'nun 12 Mayıs 2022'de Twitter hesabı üzerinden yayımladığı açıklama

Umudunuzu kaybetmeyin: Kararın ardından "Asla ve asla umudunuzu kaybetmeyin," diyen Kaftancıoğlu açıklamasını şöyle sürdürdü:

İktidardaki kötülüğü bizler umudu örgütleyerek göndereceğiz. İşte o zaman bu ülkede gerçek adalet ve gerçek hukuk tesis edilmiş olacak.

Muhalefetten tepkiler

Kaftancıoğlu'nun tutuklanma kararına muhalefetten büyük tepki geldi; İYİ Parti, Saadet Partisi, TİP, DEVA Partisi ve SOL Parti de Kaftancıoğlu'na destek mesajları yayımladı. CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun ifadesi de şu şekilde:

Erdoğan'a sesleniyorum: Sen ikiyüzlüsün, fırsatçısın; bir zorba ve manipülatörsün. Bütün acımasızlıklar senin zayıflıklarından doğuyor. Evet, sen zayıfsın. Biz güçlüyüz. Cezalandırmaya çalıştığın Canan'ın arkasında koca bir halk var. Bunu bir an bile aklından çıkarma. Canan cesurdur, Canan yüreklidir, Canan bizimdir. Herkes duysun! Adalet bu ülkeye ya gelecek ya gelecek.

Hükümet kanadından açıklama yapan AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, gelen tepkiler için şu ifadeleri kullanıyor:

Daha karar yayınlanır yayınlanmaz sosyal medyadan tuttular, Cumhurbaşkanımızı, hükümetimizi, partimizi suçlamaya başladılar. Hukukçular çıksın görüşlerini söylesinler. Bazıları yargı kararını beğenir, bazıları beğenmez. Şöyle bir adete döndü iş: Nerede bir yargı kararı çıksa hemen bunu Cumhurbaşkanımızı, AK Parti’yi, Cumhur İttifakı’nı hedef gösterecek şekle sokuyorlar.

Cumhuriyet yazarı Özlem Yüzak, Kaftancıoğlu neden hedefte? başlıklı yazısında Kaftancıoğlu kararını "gerilimi bilinçli olarak artırmak" ifadeleriyle yorumluyor. Esas soruyu başlıktan ileten Yüzak, bu soruyu şöyle yanıtlıyor: 

Yanıtı basit. Çünkü yerel seçimlerde önemli bir rol oynadı ve İstanbul’un CHP’ye geçmesindeki payı çok büyük. Asla dar kafalı, sığ vizyonlu değil. Dolambaçlı yollara sapmadan, açık ve net konuşan, demokratik duruşundan asla vazgeçmeyen biri. Çalışkan, üretken. (...) Şurası artık anlaşılmalı: Yasaklarla insanları susturamazsınız, yasaklarla değişime engel olamazsınız.

T24 yazarı Murat Sabuncu, Kaftancıoğlu'nun yalnızca İstanbul seçimindeki galibiyetin başarısı nedeniyle değil, "ötekileştirilen herkes için sadece sözde değil alanda da mücadele eden bir isim" olması nedeniyle hedef olduğunu ifade ediyor. Sabuncu, şu soruyu ekliyor:

Manşetlerle savaşarak iktidara geldiğini söyleyen, okuduğu bir şiirden hapse girip "Muhtar bile olamaz," denilen Erdoğan, attığı tweet’ler yüzünden Canan Kaftancıoğlu’nun bir daha siyaset yapamaz hâle geleceğini mi sanıyor?

"Kanunen suç" kıyafette mi, zihniyette mi?: Melis Sezen

Eski MHP Milletvekili Ahmet Çakar, hafta içi katıldığı televizyon programında oyuncu Melis Sezen’e Altın Kelebek Ödül Töreni'nde giydiği kıyafet nedeniyle şu ifadeleri kullandı:

Bu Sadakatsiz adlı dizide oynayan bir kız var. Adını filan bilmem. Geçen gün bir galaya çağırdılar. Bir kıyafet giymiş, o kıyafet kanunen suç. Hem de şikâyete bağlı olmayan bir suç. Çünkü göğüs dekoltesi tamamıyla açık, toplum içinde kendini gösteriyor. Yani sütyen yok. Göğüs dekoltesi göbeğe kadar inmiş. Bu ahlaksızlığın daniskası değil midir?

Melis Sezen, Altın Kelebek Ödül Töreni'nde

İfadeler başta Sezen'in meslektaşları olmak üzere birçok kişi tarafından eleştirildi ve birçok kişi sosyal medya üzerinden Çakar'a tepki gösterdi. Oyuncu Hazal Kaya, şu ifadeleri kullanıyor:

Oturdunuz koca koca hukukçular (!) torununuz yaşındaki kadının dekoltesini, bedenini mi konuşuyosunuz? Ortada bir suç varsa suçlu sizsiniz.

Sanatçı ve eski milletvekili Sabahat Akkiraz, "Nasıl muhafazakâr kadınlarımız tercih ettikleri gibi giyiniyorsa laik kadınlarımız, kızlarımız da istediği gibi giyinir. Rahatsız olan başını çevirsin," sözlerini sarfediyor. 

Habertürk yazarı Esin Övet, konuya ilişkin şu cümleleri kuruyor:

Ben gerçekten anlamadım. Memleket yangın yeri. Sorunumuz dağları aşmış ama milletin gözü kadınların memelerinde, bacaklarında, kahkahalarında. Başak Cengiz samuray kılıcıyla katledildiğinde neden hiç konuşmadı bu adamlar? Ya diğer kadınlar? Onlar öldürülürken neden bir kez bile seslerini çıkartıp, yorum yapmadılar? Karşı durmadılar? Ya şiddet? Ya çocuklara yapılan istismar?

Öte yandan kıyafetin "kanunen suç" olduğuna yönelik ifadelerin ardından konuya açıklık getiren İstanbul Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Ana Bilim Dalı Başkanı Adem Sözüer, şunları söylüyor: 

Dekolte veya gece kıyafeti giymenin suç olup olmadığını tartışmak dahi bir garabettir. Kanunlarımızda böyle bir suç yok. Buna karşılık insanları yaşam tarzı veya açık ya da kapalı giyiniyor diye suçlamak, onlara onur kırıcı söylemlerde bulunmak, kişilik hakları ihlali ve suçtur. Kadınlara yönelik bu tür nefret söylemleri kadına yönelik şiddetin sebeplerinden biridir. Dekolte, hukukçuların değil, modacıların konusudur.