Pandemi kurallarının ardında: Müzik yasağı

18.04.2022

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada Covid-19 kurallarına ilişkin "Bilim Kurulu haftaya toplanıyor. Haftaya en önemli toplantılarından birini yapacak. Okullarda maske kullanımı dâhil olmak üzere. Özellikle maske başta olmak üzere alınacak önemli kararlar olacak" dedi. Koca "En kötü günlerimiz geride kaldı" ifadelerini kullandı. 

Hangi yasaklar kaldırıldı? 

Geçtiğimiz ay Bakan Koca açıklamasında birçok Covid-19 kuralının kaldırıldığını açıklamıştı. Koca'nın açıklamasında kaldırılan kurallar şöyle sıralanmıştı: 

Kaldırılan yasakların yanında uçak, otobüs, tiyatro, sinema, sağlık kuruluşları gibi mekânlarda maskeler kullanılmaya devam ediyor. Sosyal mesafe de uygulanmaya devam eden kuralların başında geliyor. Tüm bunların yanında hâlihazırda yürürlükte olan bir diğer kural da müzik yasağı. Bakan Koca, müzik yasağıyla ilgili sorulan soruya "Henüz bir karar alınmadı; ancak yakında kalkacağına inanıyorum." yanıtını verdi. 

Müzik yasağı nasıl başladı? 

Müzik yasağı ilk olarak salgının başlarında 30 Mayıs 2020'de yayımlanan genelgeyle lokanta, restoran, dernek lokalleri ve çay bahçeleri gibi mekânlara 22.00'ye kadar getirilmişti. Bu genelgeyi 2 Haziran'da ve 21 Aralık'ta yayımlanan iki genelge takip etmiş ve canlı müzik yasağı yinelenmişti. 21 Haziran 2021'de ise müzik yasağı saat 00.00'a uzatılmıştı. O zamandan bugüne dek kuralda herhangi bir değişiklik yapılmadı. 

Bu uygulama, başta müzik endüstrisi çalışanları olmak üzere büyük bir kesimin tepkisini toplamış, kural "Covid-19 kısıtlaması olarak değil; özgürlük kısıtlaması" olarak değerlendirilmişti. Yasak yalnızca müzik değil; eğlence ve organizasyon sektöründe çalışanlardan yemek sektöründe çalışanlara kadar çok sayıda kişiyi etkiledi. 

Şimdi ne olacak? 

Aposto'ya konuşan Salon İKSV Direktörü Deniz Kuzuoğlu, müzik yasağıyla ilgili birçok çağrı olmasına rağmen yönetmelikle ilgili herhangi bir değişikliğe dair bir bilgi olmadığını vurguluyor. Yasağın yanı sıra bu yılın başında yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'nde yapılan son değişikliğin de son derece önemli olduğunu vurgulayan Kuzuoğlu, bulunduğu bölgede çevre gürültü kriterlerine göre belirli saatlere kadar ruhsatları olan kapalı mekânların dahi müziğinin 00.00'a kadar sınırlandırıldığını belirtiyor. "Hâlihazırda bir mekânı açarken alınmış olan belgelerde belirlenmiş saatler neresi olursa olsun bir anda gece yarısı kısıtına tabi tutulmaya başlandı." diyen Kuzuoğlu, yönetmeliğin diğer tartışmalı tarafının da tüm pandemi yasaklarının yavaş yavaş kaldırıldığı dönemde yürürlüğe girmesinin olduğunu söylüyor. Kuzuoğlu bu durumu şu ifadelerle değerlendiriyor: 

"Dünyanın en önemli metropollerinden birinde bu işi yapan biri olarak bahsi geçen tüm mekânların şehre hem ekonomi hem de turizm açısından katkılarının göz ardı edildiğini görmek hem çok üzücü hem de büyük bir kayıp."

Yasağın temelinde bir yaşama müdahalenin söz konusu olduğu ifadelerini Deniz Kuzuoğlu'na da soruyoruz. Kuzuoğlu "Yönetmelikte açıkça yazan 'Canlı müzik yayını' kısıtlaması restoran ya da barları değil; aslında birebir konserleri etkileyen bir kısıtlama. Bunu sadece eğlence hayatı olarak tanımlamak da doğru değil, belli müzik türlerindeki konserleri kültür-sanat aktivitesi olarak görmediğimiz sürece bunun gibi örnekleri görmemiz maalesef çok olası. Bu belli bir kitlenin göz ardı edildiğini gösteriyor, evet" ifadelerini kullanıyor. 

Etkinliklerin ayrıca şehirlerin cazibesini artıran en önemli unsurlar olduğunu da belirten Kuzuoğlu "Tüm Avrupa, turizm yatırımlarında yaz festivalleri ile kendine yeni ufuklar açarken, Birleşik Arap Emirlikleri’nden Çin’e, artık aklınıza gelen her coğrafyada özel şirketlerden yerel yönetimlere konser mekânlarına yatırım yapılırken, geleceğin çok açıkça buralarda olduğu kabul edilmişken bu kısıtlama asıl kültür turizminin önünde bir engel." diyor.

^{Deniz Kuzuoğlu
Fotoğraf: Erkan Nas}

Yasağın iki yanı 

 Bir vatandaş olarak değerlendirdiğinde müzik yasağı için en çok genç nesle üzüldüğünü belirten Kuzuoğlu, "Belli bir yaş üzeri yeni nesli eleştirmeye bayılır ama hiç sorgulamaz 'biz onlara ne sağladık, neleri ellerinden aldık?' diye. Onları kültür- sanat aktivitelerine yönlendirmek, konserlerde, festivallerde büyümelerini sağlamak yerine kısıtlamalar getirmenin etkilerini şimdiden görmeye başladık bile. Gelecek kaygısıyla umutsuzluğa, mutsuzluğa düşen sayıca göz ardı edilemeyecek seviyelerde büyük bir kitle ya başka ülkelere göç etti ya da bunun planlarını yapıyor." ifadelerini kullanıyor.

Kısıtlamanın diğer yanı da müzik endüstrisi çalışanları. Kuzuoğlu bu kısıtlamaların pandeminin ardından toparlanmaya çalışan endüstri çalışanlarının önüne engel koymak olarak değerlendirildiğini belirtiyor. Mekânların ekonomiye olan katkısının göz ardı edildiğini savunan Kuzuoğlu şunları söylüyor: 

"Ayrıca birçok sektör çalışanı pandemi döneminde başka alanlara yönelmek zorunda kalmışken daha da fazlasının kaybedilmesi sektörün hizmet kalitesini etkileyecek, işsizliği artıracak, mekânlar ya kapanacak ya dönüşecek, müzisyenlerin zaten çok az olan sahnelerdeki performans şansları iyice azalmış olacak, yerli müzik üretimi de sekteye uğrayacak."