Pixar'dan Kırmızı: Çocukluktan genç yetişkinliğe metamorfoz


Beyoğlu’nda yeni bir kültür alanı: Frankeştayn Kitabevi Bugün Piccolo’ya bağımsız kitapçıların birer ikişer kapılarını kapattığı şu günlerde açılan Frankeştayn Kitabevi 'ni konuk ediyoruz. Avukatlık kariyerinden vazgeçip kitabevi açmaya karar veren Ayşe Tümerkan’ın projesi Frankeştayn Kitabevi, geçtiğimiz mayıs ayında Tophane’deki Lüleci Hendek caddesinde ilk kez kapılarını açtı. Pandemi ve ekonomik kriz gibi engellerle karşılaşmasına rağmen büyük bir okur desteğiyle karşılaşan Frankeştayn , ismini Mary Shelley’nin romanındaki ötekileştirilen, cinsiyetsiz anti-kahramandan alıyor. Neler var? Arkasında herhangi bir sermaye veya yayınevi gücü bulunmaması, diğer bağımsız kitabevlerinde olduğu gibi Frankeştayn’a da dilediği kitabı satma, istediği politik duruşu sergileme özgürlüğü veriyor. Ağırlıklı kurmaca metinler olmak üzere, hem Türkiye hem dünya edebiyat çevrelerinde ses getiren yazarlara ait Türkçe ve İngilizce kitaplar, küçük yayınevlerinin büyük kitapçılarda satılmayan kitapları ve siyaset tarihi, kadın çalışmaları, sanat tarihi seçkileri Frankeştayn’ın raflarında yer alıyor. Editörün önerisi: Kitap seçkisi Umami Kitap isimli yayınevinin kurucularından Seçil Epik tarafından hazırlanan Frankeştayn’ın feminist ve kuir bir odağı bulunuyor. Frankeştayn ’ın seçkisinden klasik Sindirella masalının modern dokunuşlarla yeniden yorumlandığı Sindirella - Özgürlük Kedisi adlı kitaba bir göz atmanızı tavsiye ediyoruz.
Daha fazlasını öğren →
Mei Lee, bir gün bunaltıcı düşlerden uyandığında kendini kırmızı bir panda olarak buldu. Gerçekten. Pixar'ın 2022 yapımı Kırmızı'sının sosyal medyada methedilmesinin "dönüşüm" çanlarından dolayı olduğunu hatırlıyorum—sonunda ilk regl deneyiminin, ergenlik çağında yaşanan o kıpkırmızı eden sinir nöbetlerinin ve yetişkin tahakkümün yaşattığı sıkışıklık durumlarının temsili. Sonunda!
Yine Disney tarafından basılan bir çizgi romana da sahip yapım, ergenliğe girdiği gibi fazla uyarılınca (overstimulate) ortaya çıkan bir aile yadigarı durumu öğrenmemizle başlıyor. Meğer Mei Lee ve ailesinin ortak değerlerinden biri kırmızı panda, ailenin kadınlarının belli bir yaşa kadar içinde yaşayan bir güç. Daha çok bir lanet olarak anılıyor ama olsun.
İnternetin sevdikleri: İşte tam bu anlarda fazla korumacı bir annenin bir genç yetişkini nasıl etkileyebileceğini öğreniyoruz demek pek de yalan olmaz. Zira Mei Lee, annesi tarafından regl olduğu sanılarak destekle karşılanıyor—hem de internetin bayıldığı bir şekilde—ama değişim çanları baş kahramanımızın hoşlandığı erkek çocuğun resimlerini çizdiği gördüğü an çalıyor.

🩸 Annesi ve Mei Lee'nin içindeki kırmızı panda
Evet, menstrüasyon dönemi temsili şahane bir şey. Hele de konu yeni erişkinliğe adım atan birinin hikâyesi olunca. Yalnız beni esas etkileyen, bu metamorfoz durumunun nasıl yetişkinlerden gelen tahakküm alanına değiniyor oluşu.
Hayranlık müessesesi: Billie Eilish ve Finneas'ın yapımını üstlendiği şarkılar, Mei Lee ve şahane havalı arkadaş grubunun hayranı olduğu grupla ses kazanıyor. 4*TOWN olarak karşımıza çıkan boy band şehre geldiğinde konsere katılmak da dolayısıyla müthiş önemli bir mesele. Empati kuramayan var mı?
Yalnız tabii Mei Lee'nin kontrolcü annesi, kızının kişisel alanlarını aşmayı burada da bırakmıyor ve hem pop müziği anlamsız bulduğu hem de konser ortamlarına güvenmediği için hiçbir şekilde bu etkinliğe destek çıkmıyor.

🎶 Mei Lee ve 4*TOWN
Mei Lee'nin tahminen anksiyetik hissettiği zamanlarda da ortaya çıkan ve "lanet" olarak algılanan aile yadigarı, kırmızı pandayı sonsuza kadar bir yere hapsetmesini sağlayacak ritüel de bu esnada yaklaşıyor.
Takvim yaprakları dökülüyor ve patlama noktasına varmaya yaklaştıkça Mei Lee'nin en yakın arkadaşlarından uzaklaşmak durumunda kaldığı durumları dahi görüyoruz.
O gün gelince: Olur ya, 4*TOWN ve ritüel günü aynı zamana denk geliyor. Ailesinin yardımıyla içindeki kırmızı pandayı bir eşyaya hapsetmek için oldukça yüksek irade gerektiren o anda Mei Lee, o içindeki canavarla yaşadığı her anı tekrardan aklından geçiriyor.

❤️ Mei Lee ve arkadaş grubu
Biraz da spoiler verelim: Mei Lee, ritüeli tamamlayamayacağından değil, istemediği için kırmızı pandadan vazgeçmiyor. Ailesi şok geçirirken ben bu metamorfozu ve içe atılan "farklı" yaratığı kuir bir yerden okumadan edemiyorum. Normatif düzene oturmak istemeyen bir parçamdan ben de vazgeçmek istememiştim.
Annesinin "Benim kızım annesine bunu nasıl yapar?" serzenişleri arasında konseri basıyor, o beklediğimiz karşılaşma yaşanıyor—böylece yetişkin tahakkümüne karşı çıkan baş kahraman hem arkadaşlarına hem tutku alanlarına hem de kendini tanıma sürecine sahip çıkıyor.
İşte bütün bunlardan dolayı ben Kırmızı'ya bayıldım. İlgisine Disney+ kataloguna zıplamalarını önereceğim.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Bu hafta bağımsız kitabevi Frankeştayn'ın kurucusu Ayşe Tümerkan'la seçki yapmayı konuşuyoruz; Pixar'ın Kırmızı animasyonunu yakından okuyoruz ve Piccolo'nun önerilerini ziyaret ediyoruz.
14 Ağu 2022

YAZARLAR

Alara Demirel
ANGST editörü

Piccolo
Aktivist okur-yazar dergi. Her pazar 12.00'de.
İLGİLİ OKUMALAR



